સતત ઓછી ઊંઘ લેવાની આદત મગજ પર કેવી અસર કરે છે? સમજો એક્સપર્ટ પાસેથી
આજની ભાગદોડ ભરી જિંદગીમાં મોડે સુધી જાગવું અને ઓછી ઊંઘ લેવી એ એક સામાન્ય આદત બની ગઈ છે. શરૂઆતમાં કદાચ તમને આ સામાન્ય આદત લાગી શકે પરંતુ અંદર જ અંદર આ અણગમતી આદત તમારા મગજ સાથે કંઈક એવું કરી રહી છે કે, જેના વિશે તમે ક્યારેય વિચાર્યું પણ નહીં હોય.
જો તમે રોજ ઓછી ઊંઘ લો છો અથવા મોડી રાત સુધી જાગો છો, તો બની શકે કે શરૂઆતમાં તમને કોઈ લક્ષણો દેખાય નહીં. જો કે, આ આદત ધીમે ધીમે મગજને નબળું પાડી રહી હોય છે. વાસ્તવમાં, ઓછી ઊંઘના કારણે માત્ર મગજ થાકતું નથી પરંતુ તેની કામ કરવાની ક્ષમતા પણ ઘટી જાય છે.
હેલ્થ એક્સપર્ટ કહે છે કે, ઊંઘ દરમિયાન મગજ માહિતીને પ્રોસેસ કરે છે, યાદોને મજબૂત કરે છે અને નિર્ણયો લેવાની ક્ષમતાને કંટ્રોલ કરતા સિસ્ટમને ઠીક રાખે છે. એવામાં જ્યારે તમે સતત ઓછી ઊંઘ લો છો, તો તેનાથી તમારા મગજ પર ખરાબ અસર પડવા લાગે છે.
ઓછી ઊંઘ લેવાથી મગજ પર કેવી અસર પડે છે?
- ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની ક્ષમતા પર અસર: ઓછી ઊંઘ લેવાથી સૌથી પહેલા ધ્યાન આપવાની ક્ષમતા પર અસર પડી શકે છે. ઊંઘની કમી ધરાવતા લોકો માટે ધ્યાન જાળવી રાખવું અને સતત યોગ્ય પ્રતિભાવ આપવો મુશ્કેલ બની જાય છે. બની શકે કે, તમે રોજિંદા કામ પૂરા કરી લો પરંતુ તમારું ધ્યાન સરળતાથી ભટકી શકે છે. આ સ્થિતિમાં કોઈ વ્યક્તિ કામ કરવા માટે પોતે સક્ષમ અનુભવી શકે છે પરંતુ સામાન્ય કરતાં વધુ નાની-નાની ભૂલો કરી શકે છે.
- હંમેશા ચીડિયાપણું અનુભવવું: ઘણી રાત સુધી સરખી રીતે ન ઊંઘવાને કારણે નાની-નાની બાબતોમાં પણ લોકો વધુ પરેશાન થઈ શકે છે. ઊંઘની કમીથી ભાવનાઓને સંભાળવાની ક્ષમતા પર અસર પડી શકે છે, જેનાથી લોકો વધુ ચીડિયા અથવા ઓછી ધીરજવાળા બની શકે છે. ક્યારેક જેને આપણે “ખરાબ મૂડ” કહીએ છીએ, તે વાસ્તવમાં મગજનો યોગ્ય આરામ કર્યા વિના કામ કરતા રહેવાનું પરિણામ હોય છે.
- યોગ્ય રીતે કોઈ નિર્ણય ન લઈ શકવો: ઓછી ઊંઘને કારણે તમારા નિર્ણય લેવાની ક્ષમતામાં પણ બદલાવ જોવા મળી શકે છે. મગજને જ્યારે પૂરી ઊંઘ નથી મળતી, ત્યારે સાચો નિર્ણય લેવા, સમસ્યા ઉકેલવા અને વિચારવાની-સમજવાની ક્ષમતા પર અસર પડી શકે છે.
કેટલી ઊંઘ જરૂરી છે?
હેલ્થ એક્સપર્ટ કહે છે કે, ઊંઘને કામ અને જાગવા વચ્ચેનો વધેલો સમય ન સમજવો જોઈએ. આ એ સમય છે જ્યારે મગજ બીજા દિવસના કામ માટે પોતાને તૈયાર કરે છે.
આથી, વયસ્કો માટે સામાન્ય રીતે સાત કે તેથી વધુ કલાકની ઊંઘની સલાહ આપવામાં આવે છે. જો કે, દરેક વ્યક્તિની જરૂરિયાતો અલગ-અલગ હોય છે. ઊંઘની નિયમિતતા અને તેની ક્વોલિટી પણ મહત્વ ધરાવે છે.
