લીવરમાં જમા થયેલી ગંદકીને મૂળમાંથી બહાર ફેંકશે આ ‘5 આયુર્વેદિક ઉપાય’, જાણો ડિટોક્સ કરવાની ‘સાચી રીત’
આજકાલની ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલ, ખોટો ખોરાક અને માનસિક તણાવના કારણે આપણા લીવરમાં ઝેરી તત્વો (ટોક્સિન્સ) જમા થવા લાગે છે. એવામાં જ્યારે લીવર બરાબર કામ નથી કરતું, ત્યારે પેટમાં ગેસ અને એસિડિટી જેવી સમસ્યાઓ વધવા લાગે છે.
ખાનપાનમાં બેદરકારી, તણાવ અને ખરાબ લાઈફસ્ટાઈલના કારણે લીવરમાં ગંદકી તેમજ ટોક્સિન્સ (ઝેરી તત્વો) જમા થવા લાગે છે. જો લીવર યોગ્ય રીતે કામ ન કરતું હોય, તો પેટની સમસ્યાઓ, ગેસ અને એસિડિટી વધુ થવા લાગે છે. આવું થવું એ લીવરની નબળી તબિયત તરફ ઈશારો કરે છે. આના માટે દવાઓની સાથે-સાથે તમારે લીવર ડિટોક્સ (લીવરની સફાઈ) પણ કરવું જોઈએ. લીવરમાં જમા થયેલા ટોક્સિન્સને મૂળમાંથી બહાર કાઢવામાં આનાથી મદદ મળે છે.
‘મે’ મહિનો લીવર ડિટોક્સ માટે કેમ શ્રેષ્ઠ છે?
આયુર્વેદિક ડોક્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, આયુર્વેદમાં લીવરને ડિટોક્સ કરવા માટે મે મહિનો સૌથી શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. મે મહિનો એ વસંત અને કાળઝાળ ગરમી (ગ્રીષ્મ ઋતુ) વચ્ચેનો સમયગાળો હોય છે, જેને ‘ઋતુ સંધિ’ કહેવામાં આવે છે. આ સિઝનમાં શિયાળા અને વસંત ઋતુ દરમિયાન શરીરમાં જે ભારેપણું અને કફ જમા થયો હોય છે. તે ધીરે ધીરે ઓગળવા લાગે છે અને આ જ સમયે શરીરમાં પિત્ત વધવાનું શરૂ થઈ જાય છે.
લીવર એ શરીરનું મુખ્ય પિત્ત કેન્દ્ર છે. આથી, જો આ સમયે લીવરને ડિટોક્સ કરી લેવામાં આવે, તો શરીરમાં જમા થયેલો તમામ ઝેરી ‘આમ’ (ટોક્સિન્સ) બહાર નીકળી જશે. આનાથી ઉનાળામાં થતી પેટની બીમારીઓ, ખીલ અને આળસ દૂર રહેશે.
લીવર ડિટોક્સ કરવાના આયુર્વેદિક ઉપાયો:
- કુટકી (ગજરો): લીવરને સાફ કરવા માટે આયુર્વેદમાં તેને સૌથી અસરકારક અને અચૂક માનવામાં આવે છે. આ જડીબુટ્ટી લીવરમાં જમા થઈ રહેલા જૂના ઝેરી તત્વોને કાપી-કાપીને બહાર નીકાળે છે.
- કાલમેઘ: લોહીમાં જમા થયેલા ‘આમ’ (ઝેર) ને સાફ કરવામાં આ જડીબુટ્ટી ખૂબ અસરકારક છે. આનાથી લીવરની અગ્નિ મજબૂત થાય છે અને લીવર પોતાનું કામ વધુ સારી રીતે કરી શકે છે.
- આમળા: લીવરના દર્દીઓ માટે આમળા ખૂબ જ ફાયદાકારક છે પરંતુ એમાંય આમળા તેનાથી પણ વધુ ગુણકારી છે. આનાથી લીવરના ડેમેજ થયેલા કોષો (સેલ્સ) રિપેર થાય છે. આ ઉપરાંત કમળો અને ફેટી લીવરની સમસ્યા પણ ઓછી થાય છે.
- પુનર્નવા (સાટોડી): લીવરને સાફ કરવા માટે અને જો લીવરમાં ક્યાંય સોજો આવી ગયો હોય તો તેને મટાડવા માટે પુનર્નવાનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આનાથી લીવરનો ભારે સોજો પણ ઉતરી જાય છે અને શરીરમાં જમા થયેલું ખરાબ પાણી પણ બહાર નીકળી જાય છે.
- પંચકર્મ: આયુર્વેદમાં લીવર અને લોહીને સાફ કરવા માટે પંચકર્મ ચિકિત્સા પણ ઉપલબ્ધ છે. આમાં કુદરતી રીતે શરીરને અંદરથી શુદ્ધ કરીને લીવરને ‘રીસેટ’ કરવાનું કામ કરવામાં આવે છે.
