જો ભારત એક વર્ષ સુધી સોનું નહીં ખરીદે તો શું થશે, કયા દેશોને આના કારણે થશે નુકસાન?
Gold Import In India: ભારતમાં સોનું ફક્ત ઘરેણાંની વસ્તુ નથી, પરંતુ પરંપરા, રોકાણ અને બચત માટે એક મુખ્ય સંપત્તિ પણ છે. લગ્ન, તહેવારો અને પરંપરાગત રોકાણોમાં સોનું મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
Gold Import In India: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં હૈદરાબાદમાં એક રેલીમાં લોકોને બિન-આવશ્યક સોનાની ખરીદી એક વર્ષ માટે મુલતવી રાખવાની અપીલ કરી હતી. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ, ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ અને વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પર વધતા દબાણ વચ્ચે પીએમ મોદીની અપીલ આર્થિક ચર્ચાનો મુખ્ય વિષય બની ગઈ છે.
લોકો સોનું ખરીદવાનું બંધ કરે છે, તો….
ભારત વિશ્વના સૌથી મોટા સોનાના ગ્રાહકોમાંનો એક છે, જે વાર્ષિક સેંકડો ટન સોનું ખરીદે છે. તેથી, જો દેશમાં સોનાની ખરીદી એક વર્ષ માટે ઘટે છે અથવા લોકો સોનું ખરીદવાનું બંધ કરે છે, તો તેની અસર ફક્ત ઘરેણાં બજાર સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ તે દેશના અર્થતંત્ર, વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર, રૂપિયાની સ્થિતિ અને ઘણા દેશોના વેપાર પર પણ અસર કરી શકે છે. તો, ચાલો આપણે સમજાવીએ કે જો ભારત એક વર્ષ માટે સોનાની ખરીદીથી દૂર રહે તો શું થશે અને કયા દેશોને નુકસાન થશે.
ભારતમાં સોનાની માગ કેટલી છે?
ભારતમાં સોનું ફક્ત ઘરેણાંની વસ્તુ નથી, પરંતુ તેને પરંપરા, રોકાણ અને બચતનો મુખ્ય સ્ત્રોત પણ માનવામાં આવે છે. લગ્ન, તહેવારો અને પરંપરાગત રોકાણોમાં સોનું મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. દેશ વાર્ષિક આશરે 700 થી 800 ટન સોનાનો વપરાશ કરે છે. જોકે, ભારત તેની ઘરેલુ સોનાની જરૂરિયાતના 90 ટકાથી વધુ વિદેશથી આયાત કરે છે. આ જ કારણ છે કે દર વર્ષે સોનાની આયાત પર અબજો ડોલર ખર્ચવામાં આવે છે.
જો એક વર્ષ માટે સોનાની ખરીદી ઓછી થાય તો શું થશે?
જો લોકો તેમની બિન-આવશ્યક સોનાની ખરીદી ઘટાડે છે અથવા જો એક વર્ષ માટે સોનાની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થાય છે, તો તેની સૌથી મોટી અસર ભારતના આયાત બિલ પર જોવા મળશે. નિષ્ણાતોના મતે જો સોનાની આયાત 50% ઘટે છે, તો ભારત વિદેશી ચલણમાં $30 બિલિયન સુધીની બચત કરી શકે છે.
આનાથી ડોલરનો પ્રવાહ ઘટશે, ચાલુ ખાતાની ખાધ પર દબાણ ઘટશે અને રૂપિયાને થોડી રાહત મળશે. જોકે રૂપિયાની ગતિવિધિ ફક્ત સોનાની આયાત પર આધારિત નથી. ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, ડોલર ઇન્ડેક્સ, વિદેશી રોકાણ અને વૈશ્વિક તણાવ જેવા પરિબળો પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
આનાથી વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પર કેટલી અસર પડી શકે છે?
એપ્રિલ 2026 સુધી ભારતનો વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર લગભગ $700 બિલિયન રહ્યો હતો, જ્યારે દેશનો વાર્ષિક સોનાનો આયાત બિલ આશરે $60 બિલિયન સુધી પહોંચી ગયો છે. આનો અર્થ એ થયો કે માત્ર સોનાની આયાતથી વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર પર નોંધપાત્ર દબાણ આવે છે. સોનાની ખરીદીમાં 10% ઘટાડો આશરે $5 થી $6 બિલિયન બચાવી શકે છે. 25 દિવસનો ઘટાડો આશરે $15 બિલિયન બચાવી શકે છે અને 75% ઘટાડો $44 બિલિયન સુધી બચાવી શકે છે.
કયા દેશોને અસર થઈ શકે છે?
ભારત મુખ્યત્વે સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ, યુએઈ, દક્ષિણ આફ્રિકા અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાંથી સોનાની આયાત કરે છે. જો ભારતીય બજારમાં સોનાની માગ ઘટશે, તો આ દેશોની સોનાની નિકાસ પર અસર થઈ શકે છે. દુબઈ અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ જેવા સોનાના વેપાર કેન્દ્રો ખાસ કરીને ભારતીય બજાર પર નિર્ભર છે. ભારતીય માંગમાં ઘટાડો થવાથી આ દેશોના રિફાઇનિંગ અને પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગો પર દબાણ આવી શકે છે.
