થઈ ગયો ખુલાસો! ₹ 2000થી વધુના UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર આ લોકોએ ચૂકવવો પડશે ચાર્જ, જાણો નાના ગ્રાહકોને શું અસર થશે
નાણા મંત્રાલયે ગયા મંગળવારે સંસદમાં ચુકવણી અને સમાધાન પ્રણાલી (સુધારા) બિલ, 2027 રજૂ કર્યું હતુ. વિપક્ષ આ બિલ પર સતત મોદી સરકાર પર નિશાન સાધી રહ્યું છે, જેમાં મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ ચાર્જ ₹2,000 થી વધુના UPI વ્યવહારો પર લાગુ થઈ શકે છે
નાણા મંત્રાલયે ગયા મંગળવારે સંસદમાં ચુકવણી અને સમાધાન પ્રણાલી (સુધારા) બિલ, 2027 રજૂ કર્યું હતુ. વિપક્ષ આ બિલ પર સતત મોદી સરકાર પર નિશાન સાધી રહ્યું છે, જેમાં મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. આ ચાર્જ ₹2,000 થી વધુના UPI વ્યવહારો પર લાગુ થઈ શકે છે, બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, જો એક જ વ્યવહારમાં ₹2,000થી વધુની ચુકવણી કરવામાં આવે છે, તો MDR ચાર્જ લાગુ થશે.
આ બિલ સંસદમાં રજૂ થયા પછી, આ ચાર્જ કોણે આપવો પડશે તે અંગે મૂંઝવણ ઊભી થઈ છે, વિપક્ષ વારંવાર આ મુદ્દા પર સરકારની ટીકા કરી રહ્યું છે. હવે, સરકારે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે MDR ચાર્જ કોને લાગુ થશે. કોંગ્રેસ પક્ષ દ્વારા લગાવવામાં આવેલા આરોપો પર વળતો પ્રહાર કરતા નાણામંત્રીએ પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ કરી.
નાણામંત્રીએ MDR પર કોંગ્રેસ પર વળતો પ્રહાર કર્યો
ગુરુવારે, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે કોંગ્રેસના નેતા જયરામ રમેશના દાવા પર કડક પ્રતિક્રિયા આપી કે સરકાર તમામ UPI વ્યવહારો પર શુલ્ક લાદવાનો માર્ગ મોકળો કરી રહી છે. MDR અને વિપક્ષના આરોપો અંગે ઉઠાવવામાં આવેલા પ્રશ્નોના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસ નેતા ખોટી અફવાઓ ફેલાવી રહ્યા છે. સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, નાણામંત્રીએ કહ્યું, “@Jairam_Ramesh જી, કૃપા કરીને ખોટી માહિતી ફેલાવતા પહેલા આનો વિચાર કરો.”
Before spreading a canard, @Jairam_Ramesh ji, please consider this:
1. Merchant Discount Rate (MDR) applies only on the merchants and not on the end users/customers. It will support the Banks & Fintech to invest more on infrastructure, innovation & security. All users of UPI… https://t.co/sleUX4ztWe— Nirmala Sitharaman (@nsitharaman) August 6, 2026
કોણે ચૂકવવો પડશે વધારાનો ચાર્જ?
પોતાની પોસ્ટમાં આ બાબત સ્પષ્ટ કરતા, નાણામંત્રીએ કહ્યું, “જો મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) લાગુ કરવામાં આવે છે, તો તે ફક્ત વેપારીઓને લાગુ પડશે, ગ્રાહકોને નહીં. તે અંતિમ ઉપયોગકર્તા અથવા ગ્રાહકોને અસર કરતું નથી. આ બેંકો અને ફિનટેક કંપનીઓને માળખાગત સુવિધાઓ, નવીનતા અને સુરક્ષામાં વધુ રોકાણ કરવામાં મદદ કરશે. બધા UPI યુઝર્સને આ રોકાણનો લાભ મળશે.”
નોંધનીય છે કે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) એ ફી છે જે વેપારીઓ બેંકો, ચુકવણી સેવા પ્રદાતાઓ અને અન્ય મધ્યસ્થીઓને ડિજિટલ ચુકવણી વ્યવહારો પર પ્રક્રિયા કરવા માટે ચૂકવે છે. ‘MDR પર હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય નથી’
નિર્મલા સીતારમણે પોતાની પોસ્ટમાં એક મુખ્ય મુદ્દો વધુ સ્પષ્ટ કર્યો. તેણીએ જણાવ્યું હતું કે સૌથી મહત્વપૂર્ણ પાસું એ છે કે NPCI ની અધ્યક્ષતામાં UPI અને સેવા સંચાલન સમિતિએ હજુ સુધી MDR અંગે અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી. આ પગલું ફક્ત સંસદ દ્વારા કરવેરા અને અન્ય કાયદા (સુધારા) બિલ, 2026 પસાર થયા પછી જ લેવામાં આવશે, જે ચુકવણી અને સમાધાન પ્રણાલી અધિનિયમ, 2007 ની કલમ 10A માં સુધારો પ્રસ્તાવિત કરે છે.
MDR ફક્ત મોટા વેપારીઓ માટે!
બિઝનેસ ટુડેના અહેવાલમાં, સરકારી સૂત્રોને ટાંકીને, સૂચવવામાં આવ્યું છે કે આ દરખાસ્તનો હેતુ વ્યક્તિગત વપરાશકર્તાઓ અથવા નાના વેપારીઓને અસર કરવાનો નથી. તેના બદલે, ચર્ચાઓ મુખ્યત્વે મોટા વેપારીઓ પર MDR વસૂલવા પર કેન્દ્રિત છે – જેમ કે મોટી ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ અને ચોક્કસ વાર્ષિક ટર્નઓવર મર્યાદા કરતાં વધુ વ્યવસાયો. ઓછા મૂલ્યના વ્યવહારો અને વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ (P2P) UPI ચુકવણીઓ પ્રસ્તાવિત માળખાના અવકાશની બહાર રહેવાની અપેક્ષા છે. એ પણ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે MDR ફરીથી રજૂ કરવા અંગે ચર્ચાઓ લગભગ બે વર્ષથી ચાલી રહી છે.
