Breaking News: કાચા તેલનો સપ્લાય વધારવાની તૈયારીમાં OPEC+, શું હવે સસ્તું થશે ‘પેટ્રોલ-ડીઝલ’?
મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે વૈશ્વિક સ્તરે તેલના પુરવઠા પર ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સાઉદી અરેબિયા અને રશિયા સહિતના OPEC+ દેશો સપ્ટેમ્બર મહિનાથી ક્રૂડ ઓઈલનું (કાચા તેલનું) ઉત્પાદન વધારવા પર મોટો નિર્ણય લઈ શકે છે, જેથી વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ અને પુરવઠો નિયંત્રણમાં રહી શકે.
મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા પર દબાણ બનેલું છે. એવામાં સાઉદી અરેબિયા, રશિયા અને OPEC+ ના અન્ય સભ્ય દેશો રવિવારે યોજાનારી ઓનલાઈન બેઠકમાં સપ્ટેમ્બર મહિના માટે ક્રૂડ ઓઈલનું (કાચા તેલનું) ઉત્પાદન વધારવા પર નિર્ણય લઈ શકે છે.
એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે, સંગઠન દરરોજ 1.88 લાખ બેરલ (1,88,000 બેરલ) વધારાના ઉત્પાદનની જાહેરાત કરી શકે છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી OPEC+ આ જ રીતે તબક્કાવાર રીતે ઉત્પાદન વધારી રહ્યું છે.
ઊર્જા રિસર્ચ ફર્મ રિસ્ટૈડ એનર્જીના વિશ્લેષક જ્યોર્જ લિયોનનું કહેવું છે કે, સપ્ટેમ્બરમાં સૂચિત વધારો વર્તમાન ઉત્પાદન વૃદ્ધિ શૃંખલા (Product Growth Chain) નો છેલ્લો તબક્કો હોઈ શકે છે.
પહેલાં ઘટાડવામાં આવ્યું હતું ‘ઉત્પાદન’
વર્ષ 2022 ના અંતમાં અને વર્ષ 2023 દરમિયાન ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં આવેલા ઘટાડાને જોતા OPEC+ એ ત્રણ તબક્કામાં ઉત્પાદન ઓછું કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ દરમિયાન સંગઠને કુલ મળીને દૈનિક આશરે 60 લાખ બેરલ તેલ ઉત્પાદન ઘટાડી દીધું હતું, જેથી બજારમાં માંગ અને પુરવઠા વચ્ચે સંતુલન જળવાઈ રહે અને કિંમતોને ટેકો મળી શકે.
જો કે, વર્ષ 2025 થી સાઉદી અરેબિયા, રશિયા, ઈરાક, કુવૈત, કઝાકિસ્તાન, અલ્જીરિયા, ઓમાન અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ ધીમે-ધીમે ઉત્પાદન વધારવાની રણનીતિ અપનાવી.
તમામ સભ્યો લક્ષ્ય સુધી પહોંચી નથી રહ્યા
UBS ના વિશ્લેષક જિઓવાની સ્ટાઉનોવોના જણાવ્યા અનુસાર, કેટલાક OPEC+ સભ્ય દેશો ઉત્પાદન ક્ષમતામાં આવેલી અછતના કારણે પોતાના નક્કી કરેલા લક્ષ્ય મુજબ તેલ નથી કાઢી શકતા. એવામાં માત્ર ઉત્પાદન લક્ષ્ય વધારવાથી વાસ્તવિક પુરવઠામાં બહુ મોટો બદલાવ નહીં આવે.
બીજી તરફ, ઈરાક જેવા કેટલાક દેશો ઉત્પાદનમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવા માંગે છે. હાલમાં OPEC+ તમામ સભ્ય દેશોની મહત્તમ ટકાઉ ઉત્પાદન ક્ષમતાનું આંકલન કરવાની પ્રક્રિયામાં લાગેલું છે.
યુદ્ધની અસર હજુ પણ ચાલુ
મિડિલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષની અસર તેલ પુરવઠા પર સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી છે. ઈરાન તરફથી હોર્મુજ જલડમરૂમધ્યમાં (Strait of Hormuz) પ્રવૃત્તિઓ પ્રભાવિત થવાથી અખાતી દેશો માટે તેલ નિકાસ વધારવી સરળ નથી રહી.
રશિયા પણ યુક્રેનના ડ્રોન હુમલાના કારણે પોતાના તેલ ઉત્પાદન માળખા પર દબાણ વેઠી રહ્યું છે. રશિયાનું લક્ષ્ય દરરોજ 98 લાખ બેરલ ઉત્પાદનનું છે પરંતુ હાલમાં તેનું ઉત્પાદન દરરોજ આશરે 90 લાખ બેરલ જ છે.
આવતા વર્ષે નવા કોટા પર હશે ‘પડકાર’
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે, સપ્ટેમ્બર પછી OPEC+ ને આવતા વર્ષ માટે નવા ઉત્પાદન કોટા નક્કી કરવામાં પડકારનો સામનો કરવો પડી શકે છે. જો કે, હાલમાં સંગઠનની એકતા જળવાયેલી છે. May મહિનામાં સંયુક્ત આરબ અમીરાતના સમૂહમાંથી બહાર થવા છતાં OPEC+ ઉત્પાદન અને વૈશ્વિક તેલ બજારમાં સંતુલન જાળવી રાખવાની દિશામાં કામ કરી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે, સપ્ટેમ્બરની બેઠકનો નિર્ણય આવનારા મહિનાઓમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજારની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
