
ઘણા લોકો પોતાના વધારાના પૈસા બેંકના સેવિંગ એકાઉન્ટમાં મૂકી રાખે છે જ્યાં ખૂબ જ ઓછું વ્યાજ મળે છે. જો તમે તમારા પૈસા થોડા દિવસો કે મહિનાઓ માટે રોકીને બેંક કરતા વધુ સારું વળતર મેળવવા માંગો છો તો ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડની બે કેટેગરી લિક્વિડ ફંડ (Liquid Fund) અને અલ્ટ્રા શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ (Ultra Short Duration Fund) તમારા માટે ઉત્તમ સાબિત થઈ શકે છે. આ બંને ફંડમાં જોખમ ઘણું ઓછું હોય છે પરંતુ રોકાણના સમય અને વળતર (Return) ની બાબતમાં બંને વચ્ચે મોટો તફાવત છે જે દરેક રોકાણકારે સમજવો જરૂરી છે.
લિક્વિડ ફંડ એવા ડેટ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ છે જે માત્ર 91 દિવસ સુધીની પાકતી મુદત ધરાવતા સરકારી બોન્ડ, ટ્રેઝરી બિલ અને શોર્ટ ટર્મ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સમાં નાણાંનું રોકાણ કરે છે. જો તમારી પાસે એવા પૈસા છે જેની જરૂર તમને આગામી થોડા દિવસો અથવા 2 થી 3 મહિનામાં પડવાની છે તો લિક્વિડ ફંડ સૌથી સુરક્ષિત ઓપ્શન છે. આ ફંડ પર બજારના ઉતાર-ચઢાવની બહુ ઓછી અસર થાય છે અને તમે ગમે ત્યારે ખૂબ જ ઝડપથી તમારા પૈસા પાછા નિકાળી શકો છો.
અલ્ટ્રા શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ પણ ડેટ ફંડ જ છે પરંતુ તે 3 થી 6 મહિનાના સરેરાશ સમયગાળા વાળા સરકારી અને કોર્પોરેટ બોન્ડમાં રોકાણ કરે છે. જો તમારો રોકાણનો લક્ષ્યાંક 3 મહિનાથી લઈને 6 કે 12 મહિના સુધીનો હોય તો આ ફંડ લિક્વિડ ફંડની સરખામણીમાં થોડું વધારે વળતર આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. જો કે આમાં સમયગાળો થોડો લાંબો હોવાથી લિક્વિડ ફંડ કરતા જોખમ સામાન્ય વધું હોઈ શકે છે.
આ બંને ફંડ વચ્ચેનો સૌથી મોટો તફાવત રોકાણના સમયગાળાનો છે. લિક્વિડ ફંડ ખૂબ જ ટૂંકા ગાળાના આયોજન માટે બનેલા છે જ્યારે અલ્ટ્રા શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ થોડા વધુ મહિના માટે પૈસા રોકી શકતા લોકો માટે યોગ્ય છે. વળતરની વાત કરીએ તો લિક્વિડ ફંડમાં વળતર સ્થિર અને ઓછું જોખમી હોય છે જ્યારે અલ્ટ્રા શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડમાં વ્યાજ દરોના ફેરફારની અસર થોડી વધુ થતી હોવાથી વળતરમાં થોડો ઉતાર-ચઢાવ આવી શકે છે પરંતુ તે લિક્વિડ ફંડ કરતા વધુ પ્રોફિટ આપી શકે છે.
જો તમને એવું લાગે છે કે ગમે ત્યારે અચાનક પૈસાની જરૂર પડી શકે છે તો આંખ બંધ કરીને લિક્વિડ ફંડ પસંદ કરવું જોઈએ. તેનાથી વિપરીત જો તમને ખાતરી હોય કે તમારા પૈસા આગામી 6 મહિના કે એક વર્ષ સુધી ફ્રી પડ્યા રહેવાના છે અને તમારે બેંક કરતા વધુ વ્યાજ કમાવવું છે તો અલ્ટ્રા શોર્ટ ડ્યુરેશન ફંડ તમારા માટે વધુ ફાયદાકારક સોદો સાબિત થશે.