Breaking News : Jio ના IPO એ રચ્યો ઇતિહાસ, વારી એનર્જીનો રેકોર્ડ તોડ્યો, રોકાણકારોમાં ઉત્સાહ

ક્યારેક IPOના કદનો રેકોર્ડ તો ક્યારેક અરજીઓની સંખ્યાનો. ક્યાંક મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારોની જંગી માંગ તો ક્યાંક સામાન્ય રોકાણકારોની જબરદસ્ત ભાગીદારી. જિયો પ્લેટફોર્મ્સના IPOએ ત્રણ દિવસમાં ભારતીય શેરબજારના અનેક જૂના માપદંડોને પાછળ છોડી દીધા છે. ₹30,213 કરોડના દેશના સૌથી મોટા IPOમાં એન્કર રોકાણકારો સહિત અંદાજે ₹7.40 લાખ કરોડની બોલીઓ મળી. 1.38 કરોડથી વધુ અરજીઓ અને 22 ગણા કરતાં વધુ સબસ્ક્રિપ્શન સાથે આ IPO ભારતીય મૂડીબજારના ઇતિહાસની સૌથી ચર્ચિત ઓફરિંગ્સમાં સામેલ થયો છે.

જિયો IPOની મુખ્ય ઉપલબ્ધિઓ

1. જિયો પ્લેટફોર્મ્સની વધુ એક મોટી ઉપલબ્ધિ: વર્ષ 2020માં 13 વ્યૂહાત્મક રોકાણકારો અને પ્રાઇવેટ ઇક્વિટી રોકાણકારો પાસેથી 20 અબજ અમેરિકી ડૉલર એકત્ર કરવાના રેકોર્ડ બાદ, આ IPO દ્વારા જાહેર બજારમાંથી સૌથી વધુ ભંડોળ એકત્ર કરવાનો નવો રેકોર્ડ બન્યો છે.

2. જિયો IPOએ બનાવ્યા અનેક નવા રેકોર્ડ

a. કુલ ₹30,188 કરોડના ઇશ્યૂ સાઇઝ સાથે ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો IPO.

b. એન્કર રોકાણકારો અને જાહેર બુક બિલ્ડિંગ પ્રક્રિયાને જોડીને કુલ ₹7.4 લાખ કરોડ (78 અબજ અમેરિકી ડૉલર)ની અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી રોકાણકાર માંગ.

c. ભારતીય IPOના ઇતિહાસમાં સૌથી ઝડપથી સંપૂર્ણ સબસ્ક્રિપ્શન. IPO ખુલ્યાના માત્ર 100 મિનિટમાં જ સમગ્ર ઇશ્યૂ સંપૂર્ણપણે સબસ્ક્રાઇબ થઈ ગયો.

d. ₹5,500 કરોડનો QIB હિસ્સો પ્રથમ 10 મિનિટમાં જ સંપૂર્ણપણે સબસ્ક્રાઇબ થયો.

3. ભારતના ટોચના પાંચ IPOમાં સામેલ એકમાત્ર IPO, જેમાં રોકાણકારોની તમામ શ્રેણીઓમાં ઓછામાં ઓછું બે ગણું સબસ્ક્રિપ્શન મળ્યું.

4. તાજેતરના મોટા IPOમાં રોકાણકારોની શ્રેણી પ્રમાણે રેકોર્ડ માંગ

• એપ્રિલ 2022 પછીના IPO અને સુધારેલી ફાળવણી પદ્ધતિઓ હેઠળ:
• QIB (એન્કર રોકાણકારો સિવાય): ₹3.87 લાખ કરોડ
• HNI: ₹57,000 કરોડ
• રિટેલ રોકાણકારો: ₹26,000 કરોડ
• કર્મચારીઓ: ₹1,450 કરોડ
• શેરધારકો: ₹19,000 કરોડ

5. જિયો IPOએ રિલાયન્સ ગ્રૂપના રિટેલ અને પ્રથમ વખત રોકાણ કરનારા રોકાણકારો સાથેના મજબૂત સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવ્યા છે. આ IPOમાં કુલ અંદાજે 1.4 કરોડ અરજીઓ મળી.

6. વૈશ્વિક બજારમાં અસ્થિરતા વચ્ચે જિયો વૈશ્વિક મૂડી માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું.

વર્ષની શરૂઆતથી અત્યાર સુધી વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) દ્વારા કુલ 33 અબજ અમેરિકી ડૉલરની વેચવાલી અને નિફ્ટી 50 બેન્ચમાર્ક ઇન્ડેક્સમાં અંદાજે 13 ટકાના ઘટાડા છતાં જિયો IPOને કુલ 78 અબજ અમેરિકી ડૉલરની માંગ મળી.

a. જિયો IPOમાં રોકાણ કરવા માટે વિદેશી રોકાણકારોએ ડૉલરને રૂપિયામાં રૂપાંતરિત કર્યા, જેના કારણે બજારમાં ડૉલરનો વધારાનો પુરવઠો થયો. કાચા તેલના વધતા ભાવ વચ્ચે આ બાબતે રૂપિયાને ટેકો મળ્યો.

7. જિયો પ્લેટફોર્મ્સ IPOના સમયે 100 અબજ અમેરિકી ડૉલરથી વધુનું ઇક્વિટી મૂલ્યાંકન મેળવનારી દુનિયાની ચોથી એવી કંપની બનવાના માર્ગે છે, જેનું નેતૃત્વ તેના સ્થાપક દ્વારા કરવામાં આવે છે. આ વિશિષ્ટ જૂથમાં મેટા, અલીબાબા અને સ્પેસએક્સ જેવી કંપનીઓ સામેલ છે.

8. IPOની ઓફર કિંમતના આધારે ₹10.3 લાખ કરોડના અંદાજિત માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન સાથે જિયો પ્લેટફોર્મ્સ ભારતની ટોચની ત્રણ લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં સ્થાન મેળવવાની સ્થિતિમાં છે. આ ભારતના ઇતિહાસમાં કોઈપણ નવી લિસ્ટેડ કંપનીની સૌથી મોટી શરૂઆત બની શકે છે.

a. જિયો પ્લેટફોર્મ્સના લિસ્ટિંગ બાદ કુલ લિસ્ટેડ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનના આધારે રિલાયન્સ ગ્રૂપ ભારતનું સૌથી મોટું લિસ્ટેડ બિઝનેસ ગ્રૂપ બની જશે.

દુનિયામાં સૌથી વધુ અરજીઓનો રેકોર્ડ

જિયો IPOએ અરજીઓની સંખ્યાના મામલે નવો વૈશ્વિક રેકોર્ડ બનાવ્યો છે. દુનિયામાં પ્રથમ વખત કોઈ IPOમાં એક કરોડથી વધુ અરજીઓ મળી છે. માત્ર ત્રણ દિવસમાં આ સંખ્યા 1.38 કરોડથી વધુ થઈ ગઈ. આ પહેલાં દુનિયામાં સૌથી વધુ અરજીઓ મેળવનારા IPOનો આંકડો એક કરોડથી નીચે હતો. જિયોએ આ મર્યાદા માત્ર પાર જ નથી કરી, પરંતુ અગાઉના માપદંડ કરતાં લગભગ 42 ટકા વધુ અરજીઓ મેળવી છે. આ સિદ્ધિ ખાસ છે, કારણ કે તેમાં નાના રિટેલ રોકાણકારોથી લઈને મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો સુધીની વ્યાપક ભાગીદારી જોવા મળી છે.

દેશનો સૌથી મોટો IPO, શરૂઆત પણ રેકોર્ડતોડ

₹30,213 કરોડના કદ સાથે જિયો પ્લેટફોર્મ્સ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો IPO બન્યો છે. આ પહેલાં દેશમાં અનેક મોટા જાહેર ઇશ્યૂ આવ્યા હતા, પરંતુ તેમનું કદ ₹30 હજાર કરોડથી ઓછું હતું. જિયો IPOની બીજી વિશેષતા એ છે કે તે સંપૂર્ણપણે ફ્રેશ ઇશ્યૂ હતો. એટલે કે હાલના શેરધારકોએ આ IPO મારફતે પોતાની હિસ્સેદારી વેચી નથી.

જિયો IPOએ શરૂઆતથી જ ઝડપી ગતિ પકડી હતી. 21 ઑક્ટોબરે બિડિંગ શરૂ થયાના માત્ર 100 મિનિટમાં જ IPO 100 ટકા સબસ્ક્રાઇબ થઈ ગયો હતો. પ્રથમ દિવસના અંતે સબસ્ક્રિપ્શન 3.16 ગણું હતું. બીજા દિવસે તે વધીને 5.57 ગણું થયું અને ત્રીજા દિવસે રોકાણકારોની માંગમાં જબરદસ્ત ઉછાળો આવ્યો. અંતિમ સબસ્ક્રિપ્શન 22.19 ગણું નોંધાયું.

બોલીઓની રકમ અને સંસ્થાકીય માંગે બનાવ્યો નવો માપદંડ

જિયો IPOમાં રોકાણકારોની કુલ માંગનું કદ પણ અસાધારણ રહ્યું. એન્કર સિવાયના રોકાણકારો તરફથી અંદાજે ₹4.90 લાખ કરોડની બોલીઓ મળી, જ્યારે એન્કર રોકાણકારોએ લગભગ ₹2.50 લાખ કરોડની માંગ દર્શાવી હતી. બંનેને જોડતાં કુલ બોલીઓની રકમ લગભગ ₹7.40 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગઈ. ભારતીય IPO બજારમાં આટલી મોટી રોકાણકાર માંગ એક મહત્ત્વપૂર્ણ ઉપલબ્ધિ છે.

મોટા સંસ્થાકીય રોકાણકારો (QIB)ની ભાગીદારી ખાસ નોંધપાત્ર રહી. આ શ્રેણીમાં અંદાજે ₹3.87 લાખ કરોડની બોલીઓ મળી અને આ કેટેગરી 70.55 ગણી સબસ્ક્રાઇબ થઈ. ભારતના IPO બજારમાં સંસ્થાકીય રોકાણકારો તરફથી આટલી મોટી રકમની બોલીઓ ભાગ્યે જ જોવા મળે છે. બિન-સંસ્થાકીય રોકાણકારો (NII)ની કેટેગરી પણ 14 ગણી સબસ્ક્રાઇબ થઈ.

સામાન્ય રોકાણકારોએ પણ દર્શાવ્યો જબરદસ્ત રસ

જિયો IPOની એક મોટી ઉપલબ્ધિ સામાન્ય રોકાણકારોની ભાગીદારી રહી છે. રિટેલ કેટેગરીમાં અંદાજે 8.5 કરોડ શેર ઉપલબ્ધ હતા, જ્યારે 23 કરોડથી વધુ શેર માટે બોલીઓ મળી. આ રીતે રિટેલ હિસ્સો 2.72 ગણો સબસ્ક્રાઇબ થયો. રિલાયન્સના શેરધારકો માટેના ક્વોટામાં 7.60 ગણું અને કર્મચારીઓની કેટેગરીમાં 2.93 ગણું સબસ્ક્રિપ્શન મળ્યું.

ત્રણ દિવસની રેકોર્ડતોડ બિડિંગ બાદ હવે આગળનો તબક્કો શેરની ફાળવણી અને લિસ્ટિંગનો છે. નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ 26 ઑક્ટોબરે શેરની ફાળવણી નક્કી થશે અને 28 ઑક્ટોબરે જિયો પ્લેટફોર્મ્સનું શેરબજારમાં લિસ્ટિંગ પ્રસ્તાવિત છે.