
લોકો ઘણીવાર રોજગાર અથવા વ્યવસાયિક હેતુ માટે વિદેશ પ્રવાસ કરે છે. જ્યારે તેઓ વિદેશમાં કામ કર્યા પછી મૂળ વતન પાછા ફરે છે ત્યારે તેઓ ત્યાં પહેલાથી જ તેમના નાણાકીય સંબંધો સ્થાપિત કરી ચૂક્યા હોય છે. વિદેશમાં ખરીદેલા મકાનો, વિદેશી બેંક ખાતાઓ અથવા વિદેશી કંપનીઓમાં શેર આ બધું તમારી નેટવર્થનો નોંધપાત્ર ભાગ છે.
તમે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરતી વખતે આ વિદેશી સંપત્તિઓ છુપાવવાથી તમે ગંભીર કાનૂની મુશ્કેલીમાં મુકાઈ શકો છો. કર નિયમો અનુસાર, કોઈપણ ભારતીય કરદાતા જે વિદેશમાં મિલકત અથવા આવક ધરાવે છે તેણે તેમના રિટર્નમાં તેનો ખુલાસો કરવો આવશ્યક છે.
આજના ડિજિટલ યુગમાં, કરવેરાથી બચવું અથવા સંપત્તિ છુપાવવી લગભગ મુશ્કેલ છે. કર નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારતીય આવકવેરા વિભાગ હવે તમારી સંપત્તિઓ પર સ્થાનિક અને વિદેશોમાં પણ નજર રાખે છે. ભારત સરકારના વિશ્વભરના ઘણા દેશો સાથે સીધા માહિતી શેરિંગ કરાર છે. આ કરારો હેઠળ, વિદેશી સરકારો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ ભારતીય આવકવેરા વિભાગ સાથે સીધો ડેટા શેર કરે છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે જો તમારું બીજા દેશમાં બેંક ખાતું છે કે પછી રિયલ એસ્ટેટમાં રોકાણ કર્યું છે અથવા વિદેશી શેરબજારમાં રોકાણ કર્યું હોય તો આવકવેરા વિભાગ પહેલાથી જ આ વિગતોથી જાણકાર છે. તેથી તમારું રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે આ વિગતો ટાળવી જોઈએ.
જો તમે મલ્ટીનેશલ કંપની માટે કામ કરો છો અને રિવોર્ડ તરીકે શેર મેળવ્યા હોય તો આ કર નિયમ તમને પણ લાગુ પડે છે. SBHS & Associatesના સ્થાપક ભાગીદાર હિમાંગ સિંગલાનો આ બાબતે સ્પષ્ટ અભિપ્રાય છે. તેમનું કહેવું છે કે જો કર્મચારીઓ ESOPs, RSUs અથવા કોઈપણ વિદેશી કંપનીના સામાન્ય શેર ધરાવે છે તો હવે તેમને આવકવેરા વિભાગને જાહેર કરવા ફરજિયાત છે. ફક્ત શેર જ નહીં જો તમે ભારતની બહારથી કોઈ આવક કમાતા હોય અથવા કોઈપણ વિદેશી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં રોકાણ કર્યું હોય તો તમારે તેને તમારા ITRમાં પણ જાહેર કરવું પડશે. આને અવગણવું એ આવકવેરા નિયમોનું સીધું ઉલ્લંઘન માનવામાં આવશે.
જો કોઈ કરદાતા જાણી જોઈને કે અજાણતાં આ વિદેશી સંપત્તિઓ જાહેર કરવામાં નિષ્ફળ જાય તો શું થશે? જવાબ ખૂબ જ ગંભીર છે. આવા કિસ્સાઓમાં, આવકવેરા વિભાગ બ્લેક મની કાયદા હેઠળ કરદાતા સામે સીધા કડક પગલાં લઈ શકે છે. વિદેશી સંપત્તિ અને આવક છુપાવવાના ગુનામાં ₹10 લાખ સુધીનો સીધો દંડ થઈ શકે છે.
દંડ ફક્ત નાણાકીય દંડ પૂરતો મર્યાદિત નથી. જો કેસ ગંભીર જણાય અને જાહેર ન કરાયેલ સંપત્તિની રકમ નોંધપાત્ર હોય તો વ્યક્તિ લાંબી કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરી શકે છે. જેમાં કડક જોગવાઈઓ પણ શામેલ છે જેના પરિણામે જેલ પણ થઈ શકે છે. તેથી વિદેશી બેંક ખાતાઓથી લઈને રોકાણો સુધીની દરેક વિગતો સહિત તમારા ITR ફાઇલ કરવામાં સંપૂર્ણપણે પ્રમાણિક રહેવું.
નોંધ : અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી રિપોર્ટ્સ પર આધારિત છે. TV9 ગુજરાતી કોઈપણ પ્રકારની માહિતીને સમર્થન આપતું નથી. વધુ વિગતો માટે કૃપા કરીને સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લો.