
ભારતના સૌથી મોટા બિઝનેસ ગ્રુપ્સમાં સામેલ અદાણી ગ્રુપમાં હવે નેતૃત્વ પરિવર્તનની તૈયારીઓ ચર્ચામાં છે. ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણીએ ફોર્ચ્યુન ઇન્ડિયાને આપેલા એક એક્સક્લુઝિવ ઇન્ટરવ્યુમાં પોતાના ઉત્તરાધિકાર (સક્સેશન) પ્લાન વિશે વિગતો આપી છે. 64 વર્ષીય ગૌતમ અદાણી આગામી વર્ષોમાં યોગ્ય સમયે ગ્રુપનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ પરિવારના 4 સભ્યોને સોંપશે. ગૌતમ અદાણીના જણાવ્યા મુજબ, આગામી પેઢીને માત્ર પરિવારના સભ્ય હોવાના નાતે નેતૃત્વ નહીં મળે, પરંતુ તેમણે પોતાની ક્ષમતા સાબિત કરવી પડશે. તેમણે કહ્યું કે આગામી પેઢીને વારસામાં નેતૃત્વ નહીં, પરંતુ તેને હાંસલ કરવાની જવાબદારી મળે છે.
અદાણી ગ્રુપની આ યોજના એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે કંપનીનો વ્યાપાર હવે પોર્ટ્સ, એરપોર્ટ, પાવર, સિમેન્ટ, ગેસ, લોજિસ્ટિક્સ, રિન્યુએબલ એનર્જી અને બીજા અનેક ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલો છે. ગૌતમ અદાણીએ પોતાના બિઝનેસ સામ્રાજ્યના ભવિષ્ય માટે પરિવારના 4 સભ્યો પસંદ કર્યા છે, જેમાં બે પુત્રો અને બે ભત્રીજા સામેલ છે. આ ચારેય સભ્યો પહેલેથી જ ગ્રુપના અલગ-અલગ બિઝનેસમાં મહત્વપૂર્ણ જવાબદારીઓ સંભાળી રહ્યા છે.
અદાણી ગ્રુપ છેલ્લા 4 દાયકામાં એક ટ્રેડિંગ કંપનીમાંથી દેશના ટોચના ઔદ્યોગિક જૂથોમાં સામેલ થઈ ચૂક્યું છે. ગૌતમ અદાણીએ કોલસાના વેપારથી શરૂઆત કરી હતી. ત્યારબાદ ગ્રુપે પાવર, પોર્ટ, લોજિસ્ટિક્સ, સિમેન્ટ, રિન્યુએબલ એનર્જી, ગેસ અને એરપોર્ટ જેવા સેક્ટર્સમાં ઝડપી વિસ્તરણ કર્યું.
ફોર્ચ્યુન ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, ગ્રુપ 2 ડઝનથી વધુ બિઝનેસ સેક્ટર્સમાં સક્રિય છે. નાણાકીય વર્ષ 2025-26માં ગ્રુપનું રેવન્યુ આશરે 3 લાખ કરોડ રૂપિયા રહ્યું હતું. ગ્રુપની 1 ડઝનથી વધુ લિસ્ટેડ કંપનીઓનું કુલ માર્કેટ કેપ 17 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે, જ્યારે ગૌતમ અદાણીની વ્યક્તિગત સંપત્તિ 105 અબજ ડોલરથી વધુ અંકાયેલી છે.
ગૌતમ અદાણીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આગામી પેઢી માટે ફક્ત હાલના બિઝનેસને સંભાળવો પૂરતો નહીં હોય. તેમણે નવા ક્ષેત્રોમાં જોખમ લેવાની, ઝડપી નિર્ણયો લેવાની અને લાંબા ગાળાની વ્યાપારિક વ્યૂહરચના બનાવવાની ક્ષમતા દર્શાવવી પડશે. તેમના મતે, ઉત્તરાધિકારીઓમાં મુખ્ય 3 ગુણો હોવા જરૂરી છે:
આ ઉત્તરાધિકાર યોજનાની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે ગૌતમ અદાણીએ નેતૃત્વ માટે પરિવારના કોઈ એક જ સભ્યને પસંદ કર્યા નથી. તેમણે 4 લોકોની એક મજબૂત ટીમ બનાવી છે, જેઓ પોતપોતાના ક્ષેત્રમાં નિષ્ણાત છે:
ગ્રુપનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ કઈ તારીખે સોંપવામાં આવશે તેની ચોક્કસ સમયમર્યાદા હજુ જાહેર કરવામાં આવી નથી. એકંદરે, અદાણી ગ્રુપનો સક્સેશન પ્લાન માત્ર પરિવારમાં નેતૃત્વ બદલાવ નથી, પરંતુ વાર્ષિક આશરે 3 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રેવન્યુ ધરાવતા ઔદ્યોગિક સામ્રાજ્યની ભવિષ્યલક્ષી રણનીતિ છે. હવે એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે આ ચારેય સભ્યો આગામી દાયકામાં ગ્રુપને કઈ નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જાય છે.