
Ultra-thin Transparent Solar Cells: સૌર ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં વૈજ્ઞાનિકોએ એક મોટી સિદ્ધિ મેળવી છે. સિંગાપોરની Nanyang Technological University ના સંશોધકોએ એવા અતિ-પાતળા અને પારદર્શક સૌર કોષો વિકસાવ્યા છે, જે માનવ વાળ કરતા પણ ઘણા પાતળા છે. ખાસ વાત એ છે કે આ કોષો કાચની કોઈપણ સપાટી પર લગાવી શકાય છે અને તેનાથી વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકાય છે. ભવિષ્યમાં આ ટેકનોલોજી ઘરની બારીઓ, કારની વિન્ડશિલ્ડ અને સ્માર્ટ ચશ્માં જેવી વસ્તુઓને પણ ઊર્જા ઉત્પન્ન કરનાર સાધનમાં ફેરવી શકે છે.
હાલમાં સૌર ઊર્જા માટે મોટા અને ભારે સોલાર પેનલનો ઉપયોગ કરવો પડે છે, પરંતુ નવી ટેકનોલોજી આ જરૂરિયાતને ઘણી હદ સુધી ઘટાડી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, નવા સૌર કોષો પરંપરાગત પેરોવસ્કાઇટ સોલાર સેલ કરતા લગભગ 50 ગણાં પાતળા છે. તે અર્ધ-પારદર્શક અને રંગ-તટસ્થ હોવાથી કાચની સપાટી પર લગાવ્યા બાદ પણ દેખાવમાં ખાસ ફેરફાર થતો નથી.
આ ટેકનોલોજી ખાસ કરીને મોટા શહેરોમાં ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. ઘણી ઊંચી ઇમારતોમાં છત પર સોલાર પેનલ લગાવવામાં આવે છે, પરંતુ બારીઓ અને કાચની દીવાલોનો ઉપયોગ હજુ સુધી ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવા માટે થતો નથી. નવા પારદર્શક સૌર કોષો દ્વારા હવે આ જગ્યાઓનો પણ ઉપયોગ શક્ય બની શકે છે. જો આ ટેકનોલોજી મોટા પાયે સફળ થાય, તો લોકો પોતાના ઘર, વાહન અને અન્ય ઉપકરણોમાં કોઈ ડિઝાઇન બદલાવ કર્યા વગર સ્વચ્છ ઊર્જા ઉત્પન્ન કરી શકશે.
આ સૌર કોષો થર્મલ બાષ્પીભવન પ્રક્રિયા દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે. તેમાં સામગ્રીને વેક્યૂમ ચેમ્બરમાં ગરમ કરવામાં આવે છે, જેથી તે વરાળમાં બદલાય અને પછી ખૂબ જ પાતળા સ્તર તરીકે સ્થિર થાય. સંશોધકોનું કહેવું છે કે આ પદ્ધતિથી મોટા વિસ્તાર પર પણ સરળતાથી સ્તરો તૈયાર કરી શકાય છે. ખાસ વાત એ છે કે આ કોષો સીધા સૂર્યપ્રકાશ ઉપરાંત વિખરાયેલા પ્રકાશમાં પણ કાર્ય કરી શકે છે, જે શહેરોના ઓછા સૂર્યપ્રકાશવાળા વિસ્તારો માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.
હાલમાં આ ટેકનોલોજી પ્રયોગશાળા સ્તરે છે અને વ્યાપારી ઉત્પાદન તરીકે ઉપલબ્ધ નથી. યુનિવર્સિટીએ તેની પેટન્ટ માટે અરજી કરી છે અને ઉત્પાદન માટે કેટલીક કંપનીઓ સાથે ચર્ચા પણ શરૂ કરી છે. જોકે, તેની લાંબા ગાળાની ટકાઉપણું, સ્થિરતા અને મોટા વિસ્તાર પર અસરકારક ઉપયોગ અંગે હજુ વધુ પરીક્ષણ કરવાની જરૂર છે.
કાર્યક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ જોવામાં આવે તો આ નવા સૌર કોષો હાલની પરંપરાગત સોલાર પેનલ કરતા લગભગ અડધી ક્ષમતા ધરાવે છે. છતાં પણ, તેમની પારદર્શકતા, હલકાપણું અને વિવિધ સપાટી પર ઉપયોગ કરવાની ક્ષમતા ભવિષ્યમાં સૌર ઊર્જાના ક્ષેત્રમાં મોટો ફેરફાર લાવી શકે છે.
Solar Panel : 300 યુનિટ ફ્રી વીજળી, 78000 રૂપિયા સુધીની સબસિડી, જાણો A ટુ Z માહિતી