ધનતેરસ પર કેમ પ્રગટાવવામાં આવે છે યમરાજનો ચાર મુખવાળો દીવો? જાણો દીપદાનનો સાચો નિયમ અને સમય
મોટાભાગના લોકો ધનતેરસના દિવસે યમ દીવો પ્રગટાવે છે. જ્યારે કેટલાક લોકો નાની દિવાળીના દિવસે પણ દીવો પ્રગટાવે છે. એવી માન્યતા છે કે યમ દીવો પ્રગટાવવાથી અકાળ મૃત્યુનો ભય ટળી જાય છે. જાણો આ વર્ષે યમ દીવો ક્યારે પ્રગટાવવામાં આવશે અને તેને પ્રગટાવવાનો શુભ સમય કયો રહેશે.
કારતક મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની તેરસ એટલે કે ધનતેરસના દિવસે યમ દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે. આ દિવસે માતા લક્ષ્મીજી, કુબેર દેવતા અને ભગવાન ધન્વંતરિની સાથે મૃત્યુના દેવતા યમરાજની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, યમ દીવો પ્રગટાવવાથી પરિવારના કોઈપણ સભ્યને અકાળ મૃત્યુનો ભય રહેતો નથી. યમ દીવોને યમ દીપમ અથવા યમ દીપદાન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તો ચાલો જાણીએ કે આ વર્ષે યમ દીવો ક્યારે પ્રગટાવવામાં આવશે અને તેનો શુભ સમય શું રહેશે. (Image Source | AI Generated)
ધનતેરસના દિવસે સાંજે ઘરના મુખ્ય દરવાજા પર યમ દીવો પ્રગટાવવામાં આવે છે. યમ દીવો પ્રગટાવતાં પહેલાં માતા લક્ષ્મી, કુબેર દેવતા અને ભગવાન ધન્વંતરિની વિધિ-વિધાન સાથે પૂજા કરવામાં આવે છે. પૂજા પૂર્ણ થયા બાદ યમરાજના નામનો ચાર મુખવાળો દીવો તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ દીવાને ઘરના મુખ્ય દરવાજા પર એવી રીતે રાખવામાં આવે છે કે તેનું મુખ દક્ષિણ દિશા તરફ રહે. (Image Source | AI Generated)
આ દીવો સરસવ અથવા તલના તેલથી પ્રગટાવવામાં આવે છે. તેમાં ચાર વાટ મૂકવામાં આવે છે. દીવો રાખતાં પહેલાં તેની નીચે થોડા અક્ષત એટલે કે ચોખા જરૂર મૂકવા. દીવો પ્રગટાવ્યા બાદ હાથ જોડીને યમરાજનું સ્મરણ કરવું અને પરિવારના સભ્યોના લાંબા આયુષ્ય, સારા સ્વાસ્થ્ય તથા અકાળ મૃત્યુથી રક્ષણ માટે પ્રાર્થના કરવી. (Image Source | AI Generated)
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ધનતેરસના દિવસે મૃત્યુના દેવતા યમરાજના નામનો દીવો પ્રગટાવવાથી પરિવારના સભ્યોને અકાળ મૃત્યુનો ભય રહેતો નથી. પૌરાણિક કથા અનુસાર, રાજા હેમના પુત્રની કુંડળીમાં લગ્નના ચોથા દિવસે મૃત્યુનો યોગ હતો. જ્યારે યમરાજના દૂત રાજકુમારના પ્રાણ લેવા આવ્યા, ત્યારે તેમની પત્નીએ દીવો પ્રગટાવીને આખા ઘરને શણગાર્યું હતું. આ દરમિયાન તેમણે યમદૂતોનું ધ્યાન ભટકાવ્યું હતું. સાથે જ આખી રાત યમરાજના નામનો દીવો પ્રગટતો રહ્યો હતો. આ રીતે રાજકુમારનો જીવ બચી ગયો હતો. (Image Source | AI Generated)
કહેવાય છે કે ત્યારથી એવી માન્યતા શરૂ થઈ કે ધનતેરસના દિવસે યમરાજના નામે દીપદાન કરવાથી અકાળ મૃત્યુનો ભય રહેતો નથી. યમ દીપક પ્રગટાવતી વખતે मृत्युना पाशदण्डाभ्यां कालेन च मया सह। त्रयोदश्यां दीपदानात् सूर्यजः प्रीयतां मम॥ મંત્રનો જાપ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે. જેનો અર્થ છે કે, મૃત્યુના પાશ અને દંડથી રક્ષણ આપનારા સૂર્યપુત્ર યમરાજ ધનતેરસની તેરસના દિવસે કરવામાં આવેલા આ દીપદાનથી પ્રસન્ન થાય અને મારા પરિવારનું રક્ષણ કરે. (Image Source | AI Generated)
યમ દીવો 6 નવેમ્બર 2026, શુક્રવારના રોજ પ્રગટાવવામાં આવશે. ત્રયોદશી તિથિ શરૂ. 6 નવેમ્બર 2026, સવારે 10:30 વાગ્યે શરૂ થશે અને તેની સમાપ્તી 7 નવેમ્બર 2026 ના દિવસે સવારે 10:47 વાગ્યે થશે. યમ દીવો પ્રગટાવવાનો શુભ સમય 6 નવેમ્બર 2026, સાંજે 5:33 થી 6:51 વાગ્યા સુધી. (Image Source | AI Generated)
નોંધ : આ સમાચારમાં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી પર આધારિત છે. TV9 ગુજરાતી તેની પુષ્ટિ કરતું નથી. તારીખ, તિથિ અને મુહૂર્તની વિગતો સ્થાનિક પંચાંગ મુજબ પુષ્ટિ કરી લેવી. અકાળ મૃત્યુથી રક્ષણ મળવાની વાત ધાર્મિક માન્યતા છે, વૈજ્ઞાનિક રીતે સાબિત હકીકત નથી. (Image Source | AI Generated)
