Workout Tips: ખાલી પેટે કસરત કરવી જોઈએ કે નહીં? જાણો નિષ્ણાતો પાસેથી
ખાલી પેટે વર્કઆઉટ કરવું યોગ્ય છે કે નહીં તે અંગે લોકોમાં ગેરસમજો પ્રવર્તે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ દરેક માટે ફાયદાકારક નથી. હળવી કસરત ખાલી પેટે થઈ શકે, પરંતુ ભારે વર્કઆઉટ પહેલાં પૂરતી ઊર્જા લેવી હિતાવહ છે.
ફિટનેસને લઈને લોકોમાં અનેક પ્રકારની માન્યતાઓ જોવા મળે છે. ખાસ કરીને સવારે ઉઠ્યા બાદ ખાલી પેટે વર્કઆઉટ કરવું જોઈએ કે નહીં, તે અંગે ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્નો હોય છે. કેટલાક લોકો માને છે કે ખાલી પેટે કસરત કરવાથી ઝડપથી વજન ઘટે છે, જ્યારે કેટલાક લોકો માટે આ રીત થાક, નબળાઈ કે ચક્કર આવવાનું કારણ બની શકે છે.
સવારે ઉઠ્યા બાદ તરત જ કસરત કરવી ઘણા લોકોની દિનચર્યાનો ભાગ બની ગઈ છે. કેટલાક લોકો માટે આ એક સરળ અને અનુકૂળ ફિટનેસ રૂટિન છે. જોકે, ખાલી પેટે વર્કઆઉટ દરમિયાન શરીરમાં ઊર્જાનો ઉપયોગ કેવી રીતે થાય છે અને તેની અસર દરેક વ્યક્તિ પર અલગ કેમ હોઈ શકે છે, તે સમજવું પણ જરૂરી છે.
ડૉ. અરવિંદ અગ્રવાલ, ડિરેક્ટર, ઇન્ટરનલ મેડિસિન, શ્રી બાલાજી એક્શન મેડિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના જણાવ્યા અનુસાર, ખાલી પેટે કસરત કરવી દરેક વ્યક્તિ માટે જરૂરી કે ફાયદાકારક હોય એવું નથી. વ્યક્તિની કસરતની તીવ્રતા, શારીરિક ક્ષમતા, દિનચર્યા અને સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિના આધારે વર્કઆઉટ પહેલાં ખાવું કે નહીં તે નક્કી કરવું જોઈએ. જો કોઈ વ્યક્તિ સવારે હળવી કસરત કરતી હોય અને ખાલી પેટે કસરત કરવામાં તેને કોઈ અસ્વસ્થતા ન થતી હોય, તો તે આમ કરી શકે છે. જોકે, માત્ર વજન ઘટાડવા માટે લાંબા સમય સુધી ભૂખ્યા રહીને કસરત કરવી યોગ્ય નથી.
જો તમારી સવારની કસરતમાં ચાલવું, યોગ, સ્ટ્રેચિંગ અથવા ઓછીથી મધ્યમ તીવ્રતાવાળી કાર્ડિયો કસરતનો સમાવેશ થતો હોય અને તમે ખાલી પેટે કસરત કરતી વખતે આરામદાયક અનુભવતા હો, તો સામાન્ય રીતે આવી કસરત કરી શકાય છે. પરંતુ જો કસરત દરમિયાન નબળાઈ, ચક્કર, બેચેની અથવા અતિશય થાક અનુભવાય, તો ખાલી પેટે વર્કઆઉટ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. શરીર જે સંકેતો આપે છે તેને અવગણવાને બદલે જરૂરિયાત મુજબ વર્કઆઉટ પહેલાં હળવો ખોરાક લેવો વધુ યોગ્ય છે.
જે લોકો હેવી વેઇટ ટ્રેનિંગ, હાઈ-ઇન્ટેન્સિટી વર્કઆઉટ અથવા લાંબા સમય સુધી ચાલતા કસરતના સેશન કરે છે, તેમના માટે વર્કઆઉટ પહેલાં યોગ્ય ઊર્જા મેળવવી મહત્વપૂર્ણ છે. આવા કિસ્સામાં કસરતના થોડા સમય પહેલાં હળવો અને સરળતાથી પચી જાય તેવો ખોરાક લઈ શકાય છે. તેનાથી શરીરને જરૂરી ઊર્જા મળી શકે છે અને વર્કઆઉટ દરમિયાન નબળાઈ કે ચક્કર આવવાની શક્યતા ઘટાડી શકાય છે.
ખાલી પેટે કસરત કરતી વખતે શરીર સંગ્રહિત ચરબીનો ઊર્જા તરીકે ઉપયોગ થોડો વધુ કરી શકે છે. પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે લાંબા ગાળે ખાલી પેટે કસરત કરવાથી અન્ય રીતે કસરત કરવાની સરખામણીએ ચોક્કસપણે વધુ વજન ઘટશે. વજન ઘટાડવા માટે માત્ર વર્કઆઉટનો સમય જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દિવસ દરમિયાન લેવાતો આહાર, કુલ કેલરીનું સંતુલન, ઊંઘ અને નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. તેથી, માત્ર ઝડપથી વજન ઘટાડવા માટે ખાલી પેટે કસરત કરવી જરૂરી નથી.
જો ખાલી પેટે વર્કઆઉટ કરતી વખતે ચક્કર આવે, અચાનક નબળાઈ લાગે, બેચેની થાય, ધ્રૂજારી થાય અથવા ખૂબ થાક અનુભવાય, તો કસરત તરત અટકાવવી જોઈએ. આવા સમયે શરીરને આરામ આપવો અને જરૂરિયાત મુજબ પાણી અથવા યોગ્ય ખોરાક લેવો જરૂરી બની શકે છે. ખાસ કરીને ડાયાબિટીસ, લો બ્લડ પ્રેશર અથવા અન્ય કોઈ તબીબી સમસ્યા ધરાવતા લોકોએ ખાલી પેટે વર્કઆઉટ શરૂ કરતા પહેલાં પોતાના ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જોઈએ.
ખાલી પેટે કસરત કરવી કે નહીં તેનો કોઈ એક જવાબ દરેક વ્યક્તિ માટે યોગ્ય હોઈ શકે નહીં. જો હળવી કસરત દરમિયાન તમને કોઈ તકલીફ ન થતી હોય, તો ખાલી પેટે વર્કઆઉટ કરી શકાય છે. બીજી તરફ, ભારે અથવા હાઈ-ઇન્ટેન્સિટી વર્કઆઉટ કરતા પહેલાં શરીરને જરૂરી ઊર્જા આપવી વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. આખરે, વર્કઆઉટનો સમય અને ખાવાની રીત વ્યક્તિની શારીરિક ક્ષમતા, સ્વાસ્થ્ય અને ફિટનેસના લક્ષ્ય પ્રમાણે નક્કી કરવી જોઈએ. માત્ર વજન ઘટાડવા માટે શરીર પર વધુ પડતું દબાણ કરવાને બદલે એવી કસરતની રીત પસંદ કરવી જોઈએ જેને તમે નિયમિત રીતે અને આરામથી જાળવી શકો.
