શું ટ્રેનમાં પડખાં ફેરવતાં, ફેરવતાં જ પસાર થાય છે રાત ? જાણો ઊંઘ ન આવવાનું સાચું કારણ
ટ્રેનમાં મુસાફરી દરમિયાન ઘણા લોકોને ઊંઘ આવવામાં તકલીફ પડે છે. તેની પાછળ આપણા મગજની કાર્યપદ્ધતિ અને આસપાસના અવાજ-હલચલ જેવા કેટલાક રસપ્રદ કારણો જવાબદાર હોય છે.
ટ્રેનમાં સફર કરવાનું ઘણા લોકો માટે યાદગાર અનુભવ હોય છે. બારી બહાર બદલાતા દ્રશ્યો, 'ચાય ચાય'નો પરિચિત અવાજ, અને ટ્રેનના પાટા પર ચાલવાનો અવાજ મુસાફરીને ખાસ બનાવે છે. પરંતુ રાત્રિ થતાં જ ઘણા મુસાફરોને આરામથી ઊંઘવામાં મુશ્કેલી અનુભવાય છે, જેના કારણે સફર થોડી અસુવિધાજનક લાગી શકે છે.
ઘણા લોકોની ટ્રેનમાં આખી રાત પડખાં ફેરવતાં જ પસાર થઈ જાય છે, છતાં સારી ઊંઘ આવી શકતી નથી. માત્ર આરામદાયક બેડ ન હોવો જ તેનું કારણ નથી, પરંતુ તેની પાછળ મગજ અને શરીર સાથે જોડાયેલા કેટલાક રસપ્રદ કારણો પણ જવાબદાર હોય છે. ચાલો સમજીએ કે મુસાફરી દરમિયાન ઊંઘ કેમ પ્રભાવિત થાય છે.
જ્યારે આપણે કોઈ નવી અથવા અજાણી જગ્યાએ ઊંઘવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ, ત્યારે મગજ સંપૂર્ણ રીતે આરામની સ્થિતિમાં જતું નથી. તેને “ફર્સ્ટ નાઈટ ઈફેક્ટ” કહેવાય છે. આવી સ્થિતિમાં મગજ આસપાસની દરેક હલચલ અને અવાજ પ્રત્યે વધુ સતર્ક રહે છે, ભયના સહેજ સંકેત કે અસામાન્ય અવાજ પર તરત પ્રતિસાદ આપી શકાય. ટ્રેનમાં મુસાફરી દરમિયાન પણ મગજ સતત સજાગ રહે છે, તેથી ઘરે જેવી ગાઢ અને શાંતિપૂર્ણ ઊંઘ મળતી નથી.
ટ્રેન સતત હલતી અને ધ્રુજતી રહેતી હોવાથી શરીર આરામની સ્થિતિમાં સંપૂર્ણ રીતે જઈ શકતું નથી. આપણે સૂતા હોઈએ ત્યારે પણ શરીરને આ ગતિનો અનુભવ થતો રહે છે. કાનની અંદર રહેલી સિસ્ટમ મગજને સતત હલનચલનની માહિતી મોકલતી રહે છે, જેના કારણે મગજ સંપૂર્ણ શાંત થઈ શકતું નથી. આ સ્થિતિ કેટલાક લોકોને બેચેની અથવા ચક્કર જેવી લાગણી પણ અપાવી શકે છે, જે સારી ઊંઘમાં અવરોધ ઊભો કરે છે.
ટ્રેનમાં આસપાસ સતત અવાજ અને હલચલ રહેતી હોવાથી શાંતિપૂર્ણ ઊંઘ લેવી મુશ્કેલ બની જાય છે. રાત્રે અન્ય મુસાફરોના અવાજ, ફોન પર વાતચીત, લોકોની અવરજવર અને દરેક સ્ટેશન પર થતી હલન ચલન ઊંઘમાં વારંવાર વિક્ષેપ લાવે છે. સાથે જ બારીઓમાંથી આવતો તેજ પ્રકાશ અથવા મોબાઇલની સ્ક્રીનનો પ્રકાશ પણ શરીરની ઊંઘ સંબંધિત પ્રક્રિયાને અસર કરે છે, જેના કારણે ઊંઘ સારી રીતે આવી શકતી નથી.
ટ્રેનની બર્થ ઘરનાં આરામદાયક પલંગ જેવી સુવિધા આપતી નથી. ખાસ કરીને ઉપર કે મધ્ય બર્થમાં જગ્યા ઓછી હોવાથી આરામથી સૂવું મુશ્કેલ બને છે. મુસાફરી શરૂ કરતી વખતે સામાન સંભાળવાની દોડધામથી શરીર થાકી જાય છે, પરંતુ મુસાફરીનો તણાવ અને અસુવિધા મનને શાંત થવા દેતા નથી. પરિણામે શરીર થાકેલું હોવા છતાં સારી ઊંઘ આવી શકતી નથી. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)
