રાત્રે વિમાનોમાં લાલ અને લીલી લાઇટ કેમ હોય છે? જાણો વૈજ્ઞાનિક કારણ

Airplane Lights: શું તમે જાણો છો કે વિમાનોમાં લાલ, લીલી અને પીળી લાઇટો શા માટે હોય છે? ચાલો જાણીએ કે આ પાછળનું કારણ શું છે અને આ લાઇટો શા માટે જરૂરી છે.

| Updated on: Nov 19, 2025 | 11:52 AM
1 / 6
જ્યારે પણ તમે અંધારી રાત્રે આકાશ તરફ જુઓ છો, ત્યારે વિમાનોમાં નાની, ઝબકતી લાઇટો ફક્ત સુશોભન લાગે છે. પરંતુ આ લાલ, લીલી અને પીળી લાઇટો ફક્ત સુશોભન નથી; તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

જ્યારે પણ તમે અંધારી રાત્રે આકાશ તરફ જુઓ છો, ત્યારે વિમાનોમાં નાની, ઝબકતી લાઇટો ફક્ત સુશોભન લાગે છે. પરંતુ આ લાલ, લીલી અને પીળી લાઇટો ફક્ત સુશોભન નથી; તે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

2 / 6
આ લાઇટોને નેવિગેશન અથવા પોઝિશન લાઇટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ લાઇટો પાઇલટ્સ, એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર્સ અને અન્ય વિમાનોને પણ વિમાનની દિશા અને ગતિ નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે. ચાલો આ વિશે બધું શીખીએ.

આ લાઇટોને નેવિગેશન અથવા પોઝિશન લાઇટ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ લાઇટો પાઇલટ્સ, એર ટ્રાફિક કંટ્રોલર્સ અને અન્ય વિમાનોને પણ વિમાનની દિશા અને ગતિ નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે. ચાલો આ વિશે બધું શીખીએ.

3 / 6
તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?: વિશ્વના દરેક વિમાનમાં કડક અને પ્રમાણિત લાઇટિંગ સિસ્ટમનું પાલન કરવામાં આવે છે. FAA અને ICAO જેવા ઉડ્ડયન અધિકારીઓ આ લાઇટ્સ ફરજિયાત કરે છે. જેથી પાઇલોટ્સ અંધારામાં અંતર, દિશા અને ગતિનો અંદાજ લગાવી શકે. આ લાઇટ્સ વિના, વિમાનને આકાશમાં નોંધપાત્ર મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડશે.

તે શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?: વિશ્વના દરેક વિમાનમાં કડક અને પ્રમાણિત લાઇટિંગ સિસ્ટમનું પાલન કરવામાં આવે છે. FAA અને ICAO જેવા ઉડ્ડયન અધિકારીઓ આ લાઇટ્સ ફરજિયાત કરે છે. જેથી પાઇલોટ્સ અંધારામાં અંતર, દિશા અને ગતિનો અંદાજ લગાવી શકે. આ લાઇટ્સ વિના, વિમાનને આકાશમાં નોંધપાત્ર મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડશે.

4 / 6
પાંખો પર લાલ અને લીલી લાઇટ્સ શા માટે લગાવવામાં આવે છે?: લાલ લાઇટ હંમેશા ડાબી પાંખના છેડે હોય છે, જ્યારે લીલી લાઇટ જમણી પાંખના છેડે હોય છે. આ વિમાનમાં ટ્રાફિક સિગ્નલ છે. જો કે, તે થોભો કે આગળ વધવાનો સંકેત આપતા નથી, પરંતુ દિશા સૂચવે છે. આ લાઇટ્સ કોઈપણને પછી ભલે તે રનવે પર હોય, કંટ્રોલ ટાવરમાં હોય કે અન્ય કોકપીટમાં હોય, આવનારા અને જતા વિમાનને એક નજરમાં ઓળખવાની મંજૂરી આપે છે.

પાંખો પર લાલ અને લીલી લાઇટ્સ શા માટે લગાવવામાં આવે છે?: લાલ લાઇટ હંમેશા ડાબી પાંખના છેડે હોય છે, જ્યારે લીલી લાઇટ જમણી પાંખના છેડે હોય છે. આ વિમાનમાં ટ્રાફિક સિગ્નલ છે. જો કે, તે થોભો કે આગળ વધવાનો સંકેત આપતા નથી, પરંતુ દિશા સૂચવે છે. આ લાઇટ્સ કોઈપણને પછી ભલે તે રનવે પર હોય, કંટ્રોલ ટાવરમાં હોય કે અન્ય કોકપીટમાં હોય, આવનારા અને જતા વિમાનને એક નજરમાં ઓળખવાની મંજૂરી આપે છે.

5 / 6
દિશા શોધવામાં લાઇટ્સ કેવી રીતે મદદ કરે છે?: આ નેવિગેશન લાઇટ્સ આકાશમાં હોકાયંત્રની જેમ કાર્ય કરે છે. લાલ અને લીલી બંને લાઇટ્સ એકસાથે જોવાનો અર્થ એ છે કે વિમાન સીધા તેમની તરફ ઉડી રહ્યું છે. જો ફક્ત લાલ લાઇટ દેખાય તો વિમાન જમણેથી ડાબે આગળ વધી રહ્યું છે. જો ફક્ત લીલી લાઇટ દેખાય, તો વિમાન ડાબેથી જમણે આગળ વધી રહ્યું છે.

દિશા શોધવામાં લાઇટ્સ કેવી રીતે મદદ કરે છે?: આ નેવિગેશન લાઇટ્સ આકાશમાં હોકાયંત્રની જેમ કાર્ય કરે છે. લાલ અને લીલી બંને લાઇટ્સ એકસાથે જોવાનો અર્થ એ છે કે વિમાન સીધા તેમની તરફ ઉડી રહ્યું છે. જો ફક્ત લાલ લાઇટ દેખાય તો વિમાન જમણેથી ડાબે આગળ વધી રહ્યું છે. જો ફક્ત લીલી લાઇટ દેખાય, તો વિમાન ડાબેથી જમણે આગળ વધી રહ્યું છે.

6 / 6
વિમાન સામાન્ય રીતે સફેદ સ્ટ્રોબ લાઇટનો ઉપયોગ કરે છે. આ લાઇટ્સ સમયાંતરે ફ્લેશ થાય છે, જેના કારણે તેમને અંધારાવાળા આકાશમાં સરળતાથી જોવા મળે છે. વિમાન ભલે અમેરિકન, ભારતીય કે ઓસ્ટ્રેલિયન હોય, બધા વિમાનો માટે લાઇટિંગ નિયમો સમાન છે. આ લાઇટ્સ અથડામણ અટકાવે છે, નેવિગેશનમાં મદદ કરે છે અને ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફને ચેતવણી આપે છે.

વિમાન સામાન્ય રીતે સફેદ સ્ટ્રોબ લાઇટનો ઉપયોગ કરે છે. આ લાઇટ્સ સમયાંતરે ફ્લેશ થાય છે, જેના કારણે તેમને અંધારાવાળા આકાશમાં સરળતાથી જોવા મળે છે. વિમાન ભલે અમેરિકન, ભારતીય કે ઓસ્ટ્રેલિયન હોય, બધા વિમાનો માટે લાઇટિંગ નિયમો સમાન છે. આ લાઇટ્સ અથડામણ અટકાવે છે, નેવિગેશનમાં મદદ કરે છે અને ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફને ચેતવણી આપે છે.

Published On - 11:52 am, Wed, 19 November 25