Ahmedabad Plane Crash: કાળું નહીં પણ આ રંગનું હોય છે Black Box ! જાણો પ્લેન ક્રેશની કઈ કઈ વિગતો લાવશે સામે?
તપાસ એજન્સીઓને ફ્લાઇટનું બ્લેક બોક્સ મળી જતા તેની તપાસ થઈ રહી છે. તો ચાલો જાણીએ કે વિમાન દુર્ઘટનાની તપાસમાં બ્લેક બોક્સ કેમ આટલું મહત્વપૂર્ણ છે? તેની ભૂમિકા શું છે?
ગઈકાલે અમદાવાદથી લંડન જઈ રહેલું એર ઈન્ડિયાનું વિમાન AI-171 ક્રેશ થયું. આ વિમાન દુર્ઘટનામાં અત્યાર સુધીમાં 241 લોકોના મોતની પુષ્ટિ થઈ છે. ટેકઓફ થયાના થોડા સમય પછી જ વિમાન ક્રેશ થયું. તેમાં સવાર 242 મુસાફરો અને ક્રૂમાંથી ફક્ત 1 વ્યક્તિ બચી ગયો.
જોકે આ ભયંકર અકસ્માતના કારણો હજુ સુધી જાણી શકાયા નથી, પરંતુ તપાસ એજન્સીઓને ફ્લાઇટનું બ્લેક બોક્સ મળી જતા તેની તપાસ થઈ રહી છે. તો ચાલો જાણીએ કે વિમાન દુર્ઘટનાની તપાસમાં બ્લેક બોક્સ કેમ આટલું મહત્વપૂર્ણ છે? તેની ભૂમિકા શું છે?
'બ્લેક બોક્સ' એક એવું ઉપકરણ છે જે કોઈપણ વિમાનમાં ઉડાન દરમિયાન થતી દરેક મહત્વપૂર્ણ પ્રવૃત્તિ અને વાતચીતને રેકોર્ડ કરે છે. જોકે તેનું નામ 'બ્લેક બોક્સ' છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તેનો રંગ નારંગી છે જેથી અકસ્માત પછી કાટમાળમાં સરળતાથી મળી શકે.
આ ઉપકરણમાં ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર (FDR) અને કોકપિટ વોઇસ રેકોર્ડર (CVR) નામના બે ભાગ છે. આ બંનેને મળીને બ્લેક બોક્સ કહેવામાં આવે છે. તે ગતિ, ઊંચાઈ, દિશા, એન્જિનની સ્થિતિ, તાપમાન, વિમાનના ફ્લૅપ્સની સ્થિતિ જેવા ટેકનિકલ ડેટા રેકોર્ડ કરે છે. તેમાં લગભગ 25 કલાકનો ડેટા સાચવવામાં આવે છે.
તે વિમાનના કોકપીટમાં પાઇલટ અને કો-પાઇલટ વચ્ચેની વાતચીત, એલાર્મ, એન્જિનનો અવાજ વગેરે રેકોર્ડ કરે છે. તે લગભગ 2 કલાકનું ઓડિયો રેકોર્ડિંગ સાચવે છે.
તેનો ડેટા અને ઓડિયો રેકોર્ડિંગ અકસ્માત પહેલા વિમાનમાં શું થયું, પાઇલટ્સે કયા નિર્ણયો લીધા, કોઈ ટેકનિકલ ખામી હતી કે કોઈ માનવીય ભૂલ હતી કે કેમ તે સમજવામાં મદદ કરે છે. બ્લેક બોક્સની મદદથી, અકસ્માતનું ચોક્કસ કારણ જાણી શકાય છે. આ સલામતીના પગલાંમાં સુધારો કરે છે. આ ઉપરાંત, ભવિષ્યમાં અકસ્માતો અટકાવવા માટે રીતો અપનાવવામાં આવે છે.
બ્લેક બોક્સ મળી ગયા પછી, તેને લેબમાં લઈ જવામાં આવે છે, જ્યાં એક ખાસ સોફ્ટવેર વડે ડેટા વાંચવામાં આવે છે. સમગ્ર ફ્લાઇટની છેલ્લી ક્ષણોનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવે છે. બ્લેક બોક્સ એક મૂક સાક્ષી છે જે કોઈપણ વિમાન દુર્ઘટનાનું સત્ય ઉજાગર કરે છે. નિષ્ણાતો દ્વારા લેબમાં ખાસ સોફ્ટવેર વડે ફ્લાઇટની છેલ્લી ક્ષણોનું પુનરાવર્તન કર્યા પછી અને રેકોર્ડિંગ સાંભળ્યા પછી રિપોર્ટ તૈયાર કરવામાં આવે છે. જે કારણો શોધવામાં મદદ કરે છે.
Published On - 12:59 pm, Fri, 13 June 25
