શું ખુલ્લા પગે ચાલવું ખરેખર હૃદય અને બ્લડ પ્રેશર માટે ફાયદાકારક છે? જાણો દરરોજ કેટલો સમય ચાલવું જરૂરી
સવારે પાર્કમાં લીલા ઘાસ પર ખુલ્લા પગે ચાલવાની સલાહ તમે પણ સાંભળી હશે. ઘણા લોકો તેને તણાવ ઘટાડવા, શરીરને આરામ આપવા અને હૃદયની તંદુરસ્તી માટે ફાયદાકારક માને છે. જાણો ખુલ્લા પગે વૉક કરવાના વૈજ્ઞાનિક ફાયદા.
તંદુરસ્ત રહેવા માટે લોકોને એક્ટિવ રહેવાની અને સવાર-સાંજ વૉક કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. જો તમે તમારી દૈનિક વૉકમાં થોડી મિનિટો ખુલ્લા પગે ચાલવાનું શરૂ કરો છો, તો તેનાથી તમારા હૃદયના સ્વાસ્થ્ય (હાર્ટ હેલ્થ) ને મોટો ફાયદો થઈ શકે છે. નિષ્ણાતો જણાવે છે કે આ પ્રકારની નિયમિત વૉકથી કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર ફિટનેસ સુધરે છે, બેઠાડુ જીવનશૈલીની ખરાબ અસરો ઘટે છે અને બ્લડ પ્રેશર, બ્લડ શુગર તેમજ કોલેસ્ટ્રોલ જેવા જોખમી પરિબળો નિયંત્રણમાં રહે છે.
સવારે પાર્કમાં લીલા ઘાસ પર ખુલ્લા પગે ચાલવાની સલાહ તમે પણ સાંભળી હશે. ઘણા લોકો તેને તણાવ ઘટાડવા, શરીરને આરામ આપવા અને હૃદયની તંદુરસ્તી માટે ફાયદાકારક માને છે. નિષ્ણાતોના મતે, ખુલ્લા પગે ઘાસ પર ચાલવાથી મળતી ફિઝિકલ એક્ટિવિટી હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હૃદયરોગના જોખમને ઘટાડવામાં મદદરૂપ બને છે. 'અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશન' અનુસાર, હૃદયની તંદુરસ્તી જાળવવા માટે પુખ્ત વયના લોકોએ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછી 150 મિનિટ મધ્યમ-તીવ્રતાવાળી એરોબિક કસરત (જેમ કે વૉકિંગ) કરવી જોઈએ.
શું ખુલ્લા પગે ચાલવું ખરેખર હૃદય માટે ફાયદાકારક છે? ખુલ્લા પગે ચાલવાનો સૌથી મોટો સંભવિત ફાયદો એ નથી કે તેનાથી હૃદયની કોઈ બીમારી સીધી મટી જાય છે, પરંતુ તેનો વાસ્તવિક ફાયદો ચાલવાથી મળતી શારીરિક સક્રિયતા છે. જ્યારે તમે નિયમિતપણે ચાલો છો ત્યારે હાર્ટ રેટ સંતુલિત બને છે, સ્નાયુઓ વધુ સક્રિય બને છે અને શરીરની કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર ફિટનેસ વધુ સારી થાય છે.
NCBI અનુસાર, પગના તળિયા ઉત્તેજિત થવાથી હૃદયની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થાય છે. આ ઉપરાંત ઝડપથી ચાલવાથી (બ્રિસ્ક વૉક) હૃદયરોગ, સ્ટ્રોક અને અન્ય ગંભીર રોગોનું જોખમ ઘટે છે. તે બ્લડ પ્રેશર, બ્લડ શુગર અને વધતા કોલેસ્ટ્રોલ જેવા કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર જોખમી પરિબળો પર પણ સકારાત્મક અસર પાડે છે.
ખુલ્લા પગે ચાલવાથી શરીરમાં શું ફેરફાર થાય છે? ખુલ્લા પગે ચાલતી વખતે પગ સીધા જમીન કે ઘાસના સંપર્કમાં આવે છે. તેનાથી ચાલવાની રીત (Walking Pattern) અને પગના સેન્સરી ફીડબેકમાં ફેરફાર થાય છે. પગરખાં કે શૂઝ પગને કુશનિંગ અને સપોર્ટ આપે છે, જ્યારે ખુલ્લા પગે ચાલવાથી તળિયા જમીનની કુદરતી સપાટીને સીધો સ્પર્શ કરે છે.
'જર્નલ ઓફ એપ્લાઇડ નર્સિંગ એન્ડ હેલ્થ' ના અહેવાલ મુજબ, સવારે ખુલ્લા પગે ચાલવાથી સિસ્ટોલિક અને ડાયાસ્ટોલિક બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામાં નોંધપાત્ર અસર જોવા મળે છે. બ્લડ પ્રેશર સામાન્ય રહેવાથી હૃદય સંબંધી ગંભીર રોગોથી બચવામાં મદદ મળે છે.
શું ખુલ્લા પગે ચાલવાથી બ્લડ સર્ક્યુલેશન સુધરે છે? ખુલ્લા પગે ચાલવાથી પગના ચેતાતંતુઓ (નર્વ એન્ડિંગ્સ) અને અંદરના સ્નાયુઓ ઉત્તેજિત થાય છે, જેનાથી રક્ત પરિભ્રમણ (બ્લડ સર્ક્યુલેશન) સુધરે છે અને નસોમાંથી લોહી હૃદય તરફ પાછું વળવામાં (Venous Return) સરળતા રહે છે. 'જર્નલ ઓફ ફૂટ એન્ડ એન્કલ રિસર્ચ' માં પ્રકાશિત સંશોધન દર્શાવે છે કે કુદરતી સપાટીના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી બ્લડ પ્રેશર ઘટવું અને રક્તવાહિનીઓનું સ્વાસ્થ્ય સુધરવા જેવા શારીરિક ફેરફારો થાય છે.
દરરોજ 15 થી 30 મિનિટની વૉકથી થતા મુખ્ય ફાયદા: દૈનિક શારીરિક સક્રિયતા (Physical Activity) માં વધારો, હૃદય અને ફેફસાંની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો, લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાની સુસ્ત આદતોમાં ઘટાડો, સ્ટેમિના અને શરીરની એનર્જી લેવલમાં સુધારો, મેટાબોલિક હેલ્થ મજબૂત થવી, વજન નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ. ખુલ્લા પગે ચાલવું એ એક કુદરતી અને સરળ આદત છે. આયુર્વેદમાં પણ સવારે ખુલ્લા પગે લીલા ઘાસ પર ચાલવાના ઘણા ફાયદા વર્ણવવામાં આવ્યા છે, જે મનને શાંત રાખવા, આંખોનું તેજ વધારવા અને માનસિક તણાવ ઓછો કરવામાં અતિ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.
