ઘરે જ બનાવો વડાપાવના પાઉં ! ‘રૂ’ જેવા મુલાયમ પાઉં બનાવવાની ‘સિક્રેટ રેસિપી’, આખી રીત આજે જ જાણી લો
મુંબઈનું પ્રખ્યાત સ્ટ્રીટ ફૂડ 'વડાપાવ' (Vada Pav) દરેકનું ફેવરિટ હોય છે પરંતુ વડાપાવનો સાચો સ્વાદ તેના પાઉંની સોફ્ટનેસ પર નિર્ભર કરે છે. ઘણીવાર માર્કેટમાંથી મળતા પાઉં બેકરી જેવા ફ્રેશ અને સોફ્ટ નથી હોતા. જો તમે ઘરે જ હોટેલ કે બેકરી જેવા એકદમ સોફ્ટ અને રૂ જેવા મુલાયમ પાઉં બનાવવાની સાચી રીત, ઈસ્ટ એક્ટિવ કરવાની પરફેક્ટ ટિપ્સ અને સામગ્રીનું સાચું માપ જાણવા માગતા હોવ, તો આ રેસિપી તમારા માટે જ છે.
જો તમને તમારી પસંદગીની ડિશની યાદી બનાવવાનું કહેવામાં આવે, તો વડાપાવનું નામ જરૂર આવશે. મુંબઈથી નીકળેલું આ સ્ટ્રીટ ફૂડ આજે દેશના લગભગ દરેક ખૂણામાં પસંદ કરવામાં આવે છે. વડાપાવમાં નરમ પાઉં વચ્ચે બટાકામાંથી બનેલું મસાલેદાર વડું રાખવામાં આવે છે અને તેને ચટણી સાથે ખાવામાં આવે છે. બહાર મળતું વડાપાવ સ્વાદમાં ભલે ગમે તેટલું લાજવાબ લાગતું હોય પરંતુ જો તમે તેને ઘરે બનાવો છો, તો પાઉંને પણ તમારી પસંદગી મુજબ તૈયાર કરી શકો છો.
વડાપાવનો સ્વાદ ઘણો ખરો તેના પાઉં પર પણ નિર્ભર કરે છે. પાઉં લગભગ ડિનર રોલ જેવા હોય છે પરંતુ તેને બનાવવા માટે કેટલીક સામાન્ય સામગ્રીનો જ ઉપયોગ થાય છે. બજારમાં મળતા પાઉં ઘણીવાર એટલા મુલાયમ નથી હોતા, જેટલા તાજા બનેલા પાઉં હોવા જોઈએ. એવામાં ઘરે પાઉં બનાવવા એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. આ માટે તમને મેદો, માખણ, મિલ્ક પાવડર, મીઠું, ખાંડ, પાણી અને ઈસ્ટ (Yeast) જેવી સામાન્ય વસ્તુઓની જરૂર પડશે.
સૌથી પહેલા એક મોટા બાઉલમાં મેદો, મિલ્ક પાવડર અને મીઠું નાખીને સરખી રીતે મિક્સ કરી લો. હવે તેમાં પીગળેલું માખણ ઉમેરો અને બધી વસ્તુઓને સારી રીતે મિક્સ કરો. ત્યારબાદ એક અલગ મગ અથવા બાઉલમાં નવશેકું (હૂંફાળું) પાણી લો. તેમાં ખાંડ નાખો અને પછી એક્ટિવ ડ્રાય ઈસ્ટ મિક્સ કરો. હવે તેને હલકા હાથે હલાવીને 5 થી 10 મિનિટ માટે રહેવા દો.
આ પ્રક્રિયાને ઈસ્ટનું પ્રૂફિંગ (Proofing) કહેવામાં આવે છે. થોડી વાર પછી પાણીની ઉપર પરપોટા અને ફીણ દેખાવા લાગશે. એનો અર્થ એ છે કે, ઈસ્ટ એક્ટિવ થઈ ગયું છે. જો ઈસ્ટની ઉપર ફીણ નથી બનતું, તો તેનો ઉપયોગ ન કરવો. પાણીને ફેંકીને નવા ઈસ્ટ સાથે ફરીથી શરૂઆત કરો. એક્ટિવ ઈસ્ટ વગર તૈયાર કરેલો લોટ સરખી રીતે ફૂલશે નહીં અને પાઉં કડક થઈ શકે છે.
હવે તૈયાર કરેલા મેદાના મિશ્રણને સ્ટેન્ડ મિક્સરના સ્ટીલ બાઉલમાં નાખો. તમે ચાહો તો તેને હાથથી પણ મસળી શકો છો. તેમાં એક્ટિવ કરેલું ઈસ્ટવાળું પાણી ઉમેરો અને લોટ બાંધવાનું શરૂ કરો. જો સ્ટેન્ડ મિક્સરનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો, તો ડો હૂક (Dough Hook) ની મદદથી લગભગ 7 થી 8 મિનિટ સુધી લોટ કુણવો. હાથથી કુણવતા હોય તો તેને લગભગ 10 થી 12 મિનિટ સુધી મસળવો પડશે.
જો લોટ બહુ વધારે ચોંટી રહ્યો હોય, તો જરૂરિયાત મુજબ થોડો મેદો ઉમેરી શકાય છે. લોટ ત્યારે તૈયાર ગણાય જ્યારે તે લીસો દેખાવા લાગે અને આંગળીથી દબાવતા પાછો પોતાની જગ્યાએ આવી જાય. હવે એક બાઉલને થોડું તેલ કે માખણ લગાવીને લીસું કરો અને લોટને તેમાં મૂકો. લોટની ઉપર અને કિનારીઓ પર પણ હલકું તેલ કે માખણ લગાવી દો.
બાઉલને ભીના કપડાથી ઢાંકીને કોઈ ગરમ જગ્યાએ લગભગ 1 કલાક માટે રાખી દો. આ સમય દરમિયાન લોટ ફૂલીને લગભગ બમણો થઈ જશે. લોટ સારી રીતે ફૂલી જાય પછી તેને મેદો ભભરાવેલી જગ્યા પર નીકાળો. હવે તેને હલકા હાથે દબાવીને અંદરની હવા નીકાળો અને લગભગ 10 મિનિટ માટે ફરીથી આરામ આપો. ત્યારબાદ લોટને 13 સરખા ભાગમાં વહેંચી લો. પ્રયાસ કરો કે, દરેક ભાગ લગભગ એક જ માપ સમાન હોય. આ માટે કિચન સ્કેલ (માપપટ્ટી/વજન કાંટો) ની મદદ લઈ શકાય છે. દરેક ભાગની ગોળ બોલ બનાવો અને તેની સપાટીને લીસી કરો. હવે આ બધા બોલ્સને 9 x 13 ઈંચની બેકિંગ ટ્રેમાં મૂકો. દરેક બોલ વચ્ચે થોડી જગ્યા જરૂર રાખવી, કારણ કે બીજી વાર ફૂલવા પર તેનું માપ વધશે.
બેકિંગ ટ્રેને ઢાંકીને 30 થી 45 મિનિટ માટે કોઈ ગરમ જગ્યાએ રાખી દો. આ સમય દરમિયાન પાઉં ફરીથી ફૂલી જશે. હવે જ્યારે પાઉં સારી રીતે ફૂલી જાય, ત્યારે તેને બેક કરવા માટે તૈયાર કરી શકાય છે. ઓવનને 400 ડિગ્રી ફેરેનહીટ પર ગરમ કરો અને પાઉંને લગભગ 12 થી 14 મિનિટ સુધી બેક કરો. ઓવનમાંથી બહાર કાઢ્યા પછી તરત જ જો તમે ચાહો તો ઉપરથી થોડું પીગળેલું માખણ લગાવી શકો છો. આનાથી પાઉંની ઉપલી સપાટી વધુ મુલાયમ અને સ્વાદિષ્ટ લાગશે.
ઘરે તૈયાર કરાયેલા આ નરમ પાઉં વડાપાવ સાથે ખાવા માટે એકદમ પરફેક્ટ છે. તેને ભાજી, માખણ કે વડા સાથે પણ ખાઈ શકાય છે. ઘરે પાઉં બનાવવાનો ફાયદો એ છે કે, તેની સામગ્રી અને બનાવવાની પ્રક્રિયા તમારા નિયંત્રણમાં રહે છે. સાચી રીતે ઈસ્ટ એક્ટિવ કરવાથી, લોટને પૂરતો સમય આપવાથી અને તેને સારી રીતે મસળવાથી પાઉં નરમ અને સ્વાદિષ્ટ બને છે. પાઉં બનાવવા માટે 2¾ કપ અને 3 મોટી ચમચી મેદો, 3 મોટી ચમચી મિલ્ક પાવડર, 1¼ કપ નવશેકું પાણી, 2¼ ચમચી એક્ટિવ ડ્રાય ઈસ્ટ, 3 મોટી ચમચી પીગળેલું માખણ, 1 મોટો ચમચો ખાંડ અને ¾ ચમચી મીઠાની જરૂર પડશે. સારા પરિણામ માટે હંમેશા સારી ક્વોલિટીના ઈસ્ટનો ઉપયોગ કરવો.
