
એકસાથે હોમ લોન, પર્સનલ લોન, કાર લોન અને ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ ચૂકવવામાં દર મહિને કમાણીનો મોટાભાગનો હિસ્સો જતો રહે છે. આવી સ્થિતિમાં જો નાણાકીય આયોજનમાં સહેજ પણ બેદરકારી રાખવામાં આવે તો આખું મહિનાનું બજેટ ખોરવાઈ શકે છે.

સૌથી પહેલાં તમારી તમામ EMI અને ક્રેડિટ કાર્ડના ન્યૂનતમ બિલની યાદી એક જગ્યાએ તૈયાર કરો. એ વાતની ખાસ ખાતરી કરો કે દર મહિને તમારી કુલ કમાણીનો 40 થી 50 ટકાથી વધુ હિસ્સો દેવું ચૂકવવામાં ન જવો જોઈએ. જો આ દર સતત વધારે રહેતો હોય તો તરત જ ખર્ચની સમીક્ષા કરવી જરૂરી છે.

તમામ લોન સરખી નથી હોતી; ક્રેડિટ કાર્ડ અને પર્સનલ લોન પર હોમ લોન કે એજ્યુકેશન લોન કરતાં વધુ વ્યાજ વસૂલવામાં આવે છે. તેથી તમારી પાસે જ્યારે પણ વધારાના નાણાં આવે, ત્યારે સૌથી પહેલાં વધુ વ્યાજ દર ધરાવતી લોન પૂરતી કે અંશતઃ ચૂકવીને વ્યાજનો બોજ ઓછો કરવો જોઈએ.

ક્રેડિટ કાર્ડનું માત્ર Minimum Due ચૂકવવાથી પેનલ્ટીથી બચી શકાય છે, પરંતુ બાકીની રકમ પર ભારે વ્યાજ ચડતું રહે છે. તેથી હંમેશા ક્રેડિટ કાર્ડનું પૂરેપૂરું બિલ ભરવાનો આગ્રહ રાખવો.

જો તમારા પર મોંઘા વ્યાજ દર વાળા ઘણા બધા લોન ચાલી રહ્યા હોય, તો તમે બેંક પાસેથી ઓછું વ્યાજ ધરાવતી EMI અથવા લોન કન્સોલિડેશન (બધા લોનને એક જગ્યાએ ભેગા કરવા) નો વિકલ્પ પૂછી શકો છો. પરંતુ આ માટે નવી પ્રોસેસિંગ ફી અને પ્રોડક્ટની સરખામણી કરવી જરૂરી છે.

એક પણ EMI સમયસર ન ભરાય તો તેની સીધી નકારાત્મક અસર તમારા ક્રેડિટ સ્કોર (CIBIL Score) પર પડે છે. આ સમસ્યાથી બચવા માટે ખાતામાં પૂરતું બેલેન્સ રાખીને Auto-Debit અથવા Standing Instruction નો ઉપયોગ કરવો હિતાવહ છે.

જ્યાં સુધી જૂનું દેવું નિયંત્રણમાં ન આવે ત્યાં સુધી નવું ક્રેડિટ કાર્ડ, BNPL (Buy Now Pay Later) કે પર્સનલ લોન લેવાનું ટાળવું જોઈએ. બિનજરૂરી ખરીદી અને શોપિંગને અત્યારે મુલતવી રાખવી એ જ ડહાપણ છે.

અચાનક નોકરી જતી રહે અથવા તબીબી કટોકટી આવે ત્યારે બચત ન હોય તો ફરીથી લોન લેવાની નોબત આવે છે. તેથી દર મહિને થોડી થોડી બચત કરીને ઓછામાં ઓછા 3 મહિનાના ઘરમાં થતા જરૂરી ખર્ચ જેટલું ઇમરજન્સી ફંડ બનાવવું ખૂબ જરૂરી છે.

ઘણી લોન હોવી એ પોતે મોટી સમસ્યા નથી, પરંતુ એ લોન તમારી માસિક આવક પર કેટલું દબાણ લાવે છે તે ખૂબ મહત્વનું છે. યોગ્ય નાણાકીય શિસ્ત દ્વારા જ દેવાના બોજમાંથી મુક્તિ મેળવી શકાય છે.

હાઇ-ઇન્ટરેસ્ટ ડેબ્ટને પ્રાથમિકતા આપવી, સમયસર EMI ભરવી, ક્રેડિટ કાર્ડનું સંપૂર્ણ બિલ ચૂકવવું અને ઇમરજન્સી ફંડ બનાવવું - આ 5 સ્માર્ટ પદ્ધતિઓ તમને કરજના દુષ્ટચક્રમાંથી બહાર કાઢીને આર્થિક રીતે સુરક્ષિત બનાવશે.