10×10ના નાનકડા રુમથી 10 કરોડ યુઝર સુધીની સફર, ફંડિગ વગર Zoho કેવી રીતે બન્યું ગ્લોબલ બ્રાન્ડ
ઝોહોની સ્થાપના 1996 માં શ્રીધર વેમ્બુ અને ટોની થોમસ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. કંપનીએ કોઈ બાહ્ય રોકાણ કે ભંડોળનો ઉપયોગ કર્યો ન હતો. ફક્ત તેમની બચત અને જુસ્સાના આધારે, તેઓએ કંપનીની સ્થાપના કરી, જે પાછળથી ઝોહો બની.
લગભગ 30 વર્ષ પહેલાં, જ્યારે ભારતમાં ટેકનોલોજીની શરૂઆત થઈ રહી હતી, ત્યારે ન્યુ જર્સી (યુએસએ) માં એક નાનું બીજ વાયું હતું, જેને આપણે આજે ઝોહો કોર્પોરેશન તરીકે જાણીએ છીએ. તેની સ્થાપના 1996 માં શ્રીધર વેમ્બુ અને ટોની થોમસ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. કંપનીએ કોઈ બાહ્ય રોકાણ કે ભંડોળનો ઉપયોગ કર્યો ન હતો. ફક્ત તેમની બચત અને જુસ્સાના આધારે, તેઓએ કંપનીની સ્થાપના કરી, જે પાછળથી ઝોહો બની.
કંપનીની પહેલી ઓફિસ ચેન્નાઈની બહાર માત્ર 10x10 ફૂટની ઓરડી હતી. તે સમયે, ટીમમાં નેટવર્ક મેનેજમેન્ટ સોફ્ટવેર પર કામ કરતા માત્ર 15 લોકો હતા. શ્રીધર વેમ્બુ યુએસમાં ક્વાલકોમમાં કામ કરતા હતા, જ્યારે તેમના ભાઈઓ, કુમાર અને શેખર, ભારતમાં કંપની ચલાવતા હતા.
1997 માં, જ્યારે કંપની ધીમે ધીમે વિકાસ કરી રહી હતી, ત્યારે એક સાહસ મૂડીવાદીએ તેમને 5% હિસ્સા માટે 10 મિલિયન ડોલર (આશરે 20 કરોડ રૂપિયાનું મૂલ્યાંકન) ઓફર કર્યા. જોકે, આ સોદામાં એવી શરત હતી કે કંપની 7-8 વર્ષમાં વેચાઈ જશે અથવા જાહેરમાં રજૂ કરવામાં આવશે. શ્રીધર વેમ્બુએ આ ઓફર નકારી કાઢી કારણ કે તે કંપની પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જાળવી રાખવા માંગતા હતા અને કોઈપણ બાહ્ય દબાણને વશ ન થવા માંગતા હતા.
કંપનીએ વારંવાર નવી પ્રોડક્ટ લાઇન બનાવવા માટે તેના નફાનું રોકાણ કર્યું. પહેલા, તેણે WebNMS માંથી પૈસા કમાયા, પછી ManageEngine નામનું IT સોફ્ટવેર વિકસાવ્યું, અને પછી તેમાંથી Zoho નો જન્મ થયો. આ મોડેલ તેમની તાકાત બન્યું, અને એક સફળ ઉત્પાદને અનુગામી સફળતાઓનો પાયો નાખ્યો.
2001 માં જ્યારે ડોટ-કોમ ક્રેશ થયો અને ઘણી ભંડોળ ધરાવતી કંપનીઓ બંધ થઈ ગઈ, ત્યારે Zoho બચી ગયો. વેમ્બુ અને તેની ટીમે ખર્ચને નિયંત્રણમાં રાખ્યો અને ક્યારેય બિનજરૂરી રીતે વિસ્તરણ ન કર્યું, તેથી એક કંપનીએ તેમને $25 મિલિયનમાં ખરીદવાની ઓફર પણ કરી, પરંતુ વેમ્બુએ તેમ છતાં ઇનકાર કર્યો.
વેમ્બુ માને છે કે પ્રતિભા ફક્ત મોટા શહેરોમાં જ મળતી નથી. તેથી તેમણે નાના નગરોમાં ઝોહો ઓફિસો ખોલવાનું શરૂ કર્યું. આના પરિણામે વધુ લોકોને ઓછા ખર્ચે કામ મળ્યું અને કંપની મજબૂત બની. 2004 માં, તેમણે "ઝોહો સ્કૂલ ઓફ લર્નિંગ" શરૂ કરી, જે 12મા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓને મફત તાલીમ અને સ્ટાઇપેન્ડ પ્રદાન કરે છે. આ વિદ્યાર્થીઓ પાછળથી કંપનીનો ભાગ બન્યા. આજે, ઝોહોના 150 દેશોમાં 100 મિલિયનથી વધુ વપરાશકર્તાઓ છે, અને 700,000 થી વધુ કંપનીઓ તેના સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરે છે. 2023 માં, કંપનીએ ₹8,703 કરોડની આવક અને ₹2,836 કરોડનો ચોખ્ખો નફો કર્યો.
