Solar Panel : ઘરે 1 ટનનું AC, રેફ્રિજરેટર અને વોશિંગ મશીન ચલાવવું છે ? જાણો કેટલા KW સોલર સિસ્ટમની જરૂર પડશે?
ઉનાળામાં AC, રેફ્રિજરેટરના વીજ બિલની ચિંતા હવે ભૂલી જાઓ! PM સૂર્ય ઘર યોજના હેઠળ સબસિડી સાથે 3kW સોલાર સિસ્ટમ ઘરના ઉપકરણો ચલાવવા અને વીજળી બિલ ઘટાડવા શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે.
ઉનાળો નજીક આવી રહ્યો છે અને એસીના વધતા ઉપયોગ સાથે વીજળીના બિલની ચિંતા પણ વધી રહી છે. ઘણા લોકો ઈચ્છે છે કે તેમના ઘરમાં એસી, રેફ્રિજરેટર અને વોશિંગ મશીન બિનઅડચણે ચાલે, અને વીજળીનું બિલ ન્યૂનતમ રહે. આજના સમયમાં આ ઈચ્છા હકીકત બની ગઈ છે, કારણ કે સૌર ઉર્જા હવે મોંઘો વિકલ્પ નહીં રહી, પરંતુ સામાન્ય ભારતીય ઘરો માટે સૌથી સ્માર્ટ અને બચતકારક ઉકેલ બની ગઈ છે.
ભારતમાં સૌર ઊર્જા સ્થાપનો 2026 સુધીમાં રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચવાની શક્યતા છે. PM સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના જેવી સરકારી પહેલોએ સોલાર સિસ્ટમને વધુ સરળ અને સસ્તી બનાવી છે. જો તમારા ઘરમાં 1 ટનનું એસી, રેફ્રિજરેટર અને વોશિંગ મશીન છે, તો અહીં જાણીએ કે તમને કેટલા કિલોવોટની સોલાર સિસ્ટમ જોઈએ, કેટલા પેનલ્સ લાગશે અને સબસિડી બાદ કુલ ખર્ચ કેટલો આવશે.
સોલાર સિસ્ટમનું યોગ્ય કદ નક્કી કરવા માટે, પહેલા ઘરના મુખ્ય ઉપકરણો કેટલો વીજ વપરાશ કરે છે તે સમજવું જરૂરી છે. આજકાલ મોટાભાગના ઘરોમાં 5-સ્ટાર રેટેડ ઇન્વર્ટર ઉપકરણો વપરાય છે, તેથી ગણતરીઓ પણ તેના આધારે કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે, 1 ટનનું 5-સ્ટાર એસી દરરોજ આશરે 6 થી 8 યુનિટ વીજળી વાપરે છે. ડબલ ડોર રેફ્રિજરેટર દિવસ-રાત ચાલતું હોવાથી લગભગ 1 થી 3 યુનિટ વીજળી લે છે, જ્યારે વોશિંગ મશીન સરેરાશ અડધીથી એક યુનિટ જેટલો વપરાશ કરે છે.
આ રીતે જો સરેરાશ માનીએ તો, એસી લગભગ 8 યુનિટ, રેફ્રિજરેટર 2 યુનિટ અને વોશિંગ મશીન 0.5 યુનિટ વીજળી દૈનિક વાપરે છે. એટલે કે કુલ દૈનિક ઊર્જાની જરૂરિયાત અંદાજે 10.5 યુનિટ થાય છે, જે ભારતીય મધ્યમ વર્ગના ઘરો માટે એક વ્યવહારુ આંકડો છે.
હવે પ્રશ્ન આવે છે કે આટલી વીજળી ઉત્પન્ન કરવા માટે કેટલા kW ની સોલાર સિસ્ટમ જરૂરી છે. ભારતમાં સરેરાશ 4 થી 5 કલાક સારો સૂર્યપ્રકાશ મળે છે અને સિસ્ટમની કુલ કાર્યક્ષમતા લગભગ 75 થી 80 ટકા ગણવામાં આવે છે. આ આધાર પર જો ગણતરી કરીએ તો, 10.5 યુનિટ દૈનિક જરૂરિયાત માટે લગભગ 3 kW ની ઓન-ગ્રીડ સોલાર સિસ્ટમ જરૂરી બને છે.
અથવા કહી શકાય કે, જો તમે માત્ર દિવસ દરમિયાન ઉપકરણો ચલાવવા માંગતા હો, તો 3 kW સિસ્ટમ પૂરતી રહેશે. પરંતુ જો રાત્રે પણ રેફ્રિજરેટર કે જરૂરી લોડ બેટરી પર ચલાવવો હોય, તો 4 થી 5 kW ની હાઇબ્રિડ સોલાર સિસ્ટમ વધુ યોગ્ય વિકલ્પ સાબિત થશે. સામાન્ય રીતે, 3 થી 5 kW ની સિસ્ટમ દરરોજ 12 થી 20 યુનિટ વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકે છે.
આજકાલ બજારમાં 540W જેવી હાઈ-એફિશિયન્સી સોલાર પેનલ્સ ઉપલબ્ધ છે. 3 kW ની સિસ્ટમ માટે અંદાજે 6 થી 8 પેનલ્સની જરૂર પડે છે. આ માટે લગભગ 240 થી 300 ચોરસ ફૂટ જેટલી છતની જગ્યા જરૂરી હોય છે, જે મોટાભાગના ભારતીય ઘરોમાં સહેલાઈથી ઉપલબ્ધ હોય છે. 2026 માં 3 kW ઓન-ગ્રીડ સોલાર સિસ્ટમનો કુલ ખર્ચ અંદાજે ₹1.5 લાખથી ₹2 લાખ સુધી થઈ શકે છે. આ ખર્ચમાં સોલાર પેનલ્સ, ઇન્વર્ટર, સ્ટ્રક્ચર અને ઇન્સ્ટોલેશનનો સમાવેશ થાય છે. જો તમારી સિસ્ટમ જરૂરિયાતથી વધુ વીજળી ઉત્પન્ન કરે, તો નેટ મીટરિંગ દ્વારા તમે વધારાની વીજળી ગ્રીડને વેચીને બિલમાં ક્રેડિટ પણ મેળવી શકો છો.
સરકારની PM સૂર્ય ઘર: મફત વીજળી યોજના હેઠળ રહેણાંક વપરાશકર્તાઓને મોટી સબસિડી આપવામાં આવે છે. આ યોજના મુજબ, 1 kW માટે ₹30,000, 2 kW માટે ₹60,000 અને 3 kW અથવા વધુ ક્ષમતા માટે કુલ ₹78,000 સુધીની સબસિડી મળે છે. આ રકમ DBT મારફતે સીધી લાભાર્થીના બેંક ખાતામાં જમા થાય છે.
જો 3 kW સિસ્ટમનો ખર્ચ ₹1.8 લાખ માનીએ, તો સબસિડી બાદ વાસ્તવિક ખર્ચ અંદાજે ₹1 લાખથી ₹1.2 લાખ વચ્ચે આવી જાય છે. અરજી પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઑનલાઇન છે અને pmsuryaghar.gov.in પોર્ટલ પરથી સરળતાથી કરી શકાય છે. પાત્રતા માટે ભારતીય નાગરિક હોવું, પોતાનું રહેણાંક ઘર અને પૂરતી છત જગ્યા હોવી જરૂરી છે. 2026 ના નવા નિયમ મુજબ, રિમોટ મોનિટરિંગ ફરજિયાત છે અને જો ઇન્સ્ટોલેશન 60 દિવસમાં પૂર્ણ ન થાય તો વેન્ડર બદલવાનો વિકલ્પ પણ ઉપલબ્ધ છે. આ રીતે, જો તમે વીજળીના વધતા બિલની ચિંતા કર્યા વિના તમારા ઘરમાં 1 ટન એસી, રેફ્રિજરેટર અને વોશિંગ મશીન ચલાવવા માંગતા હો, તો 3 થી 5 kW ની સોલાર સિસ્ટમ એક સમજદાર, લાંબા ગાળે ફાયદાકારક અને ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને લેવાયેલો નિર્ણય સાબિત થઈ શકે છે.
