
પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ એટલે કે PPFને લાંબા ગાળાના રોકાણ માટેનો એક લોકપ્રિય વિકલ્પ માનવામાં આવે છે. PPFની મેચ્યોરિટી અવધિ 15 વર્ષની હોય છે, જેના કારણે ઘણા લોકો એવું માને છે કે 15 વર્ષ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડી શકાતા નથી. જોકે, આ સંપૂર્ણ રીતે સાચું નથી. કેટલીક શરતો અને નિયમોનું પાલન કરીને PPF ખાતામાંથી મેચ્યોરિટી પહેલાં પણ આંશિક રકમ ઉપાડી શકાય છે.

PPFમાં રોકાણ લાંબા ગાળાની નાણાકીય યોજના માટે કરવામાં આવે છે, પરંતુ અચાનક નાણાંની જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે સરકાર ખાતાધારકોને ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં પૈસા ઉપાડવાની સુવિધા આપે છે. જોકે, PPFમાંથી પૈસા ઉપાડવાના નિયમો સામાન્ય સેવિંગ્સ એકાઉન્ટ કરતાં અલગ હોય છે. તેથી પૈસા ઉપાડતા પહેલાં આ નિયમો સમજવા જરૂરી છે. PPF ખાતામાંથી આંશિક રકમ ઉપાડવાની સુવિધા 7મા નાણાકીય વર્ષથી શરૂ થાય છે. એટલે કે, ખાતું ખોલવામાં આવ્યું હોય તે નાણાકીય વર્ષ બાદ પાંચ નાણાકીય વર્ષ પૂર્ણ થયા પછી ખાતાધારક ઉપાડ માટે પાત્ર બને છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ વ્યક્તિએ 2020-21ના નાણાકીય વર્ષમાં PPF ખાતું ખોલાવ્યું હોય, તો નિયમ મુજબ તે 2026-27ના નાણાકીય વર્ષથી આંશિક ઉપાડ કરી શકે છે.

PPFમાંથી ઉપાડ માટે પણ ચોક્કસ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. ઉપાડની રકમ નક્કી કરતી વખતે બે બેલેન્સની સરખામણી કરવામાં આવે છે. તેમાં અગાઉના નાણાકીય વર્ષના અંતે ખાતામાં રહેલું બેલેન્સ અને ઉપાડના વર્ષથી ચાર વર્ષ પહેલાંના નાણાકીય વર્ષના અંતે રહેલું બેલેન્સ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.

આને એક ઉદાહરણથી સમજીએ. માનો કે અગાઉના નાણાકીય વર્ષના અંતે તમારા PPF ખાતામાં ₹8 લાખનું બેલેન્સ છે, જ્યારે ચાર વર્ષ પહેલાં ખાતામાં ₹6 લાખ હતા. આવી સ્થિતિમાં ₹6 લાખની ઓછી રકમને આધાર માનવામાં આવશે. એટલે કે, તમે મહત્તમ ₹3 લાખ સુધીની રકમ ઉપાડી શકશો.સાથે જ, PPF ખાતામાંથી આંશિક ઉપાડની સુવિધા નાણાકીય વર્ષમાં માત્ર એક વખત જ મેળવી શકાય છે.

PPF ખાતાની મૂળ મેચ્યોરિટી અવધિ 15 વર્ષની હોય છે. આ સમયગાળાની ગણતરી ખાતું ખોલવામાં આવ્યું હોય તે નાણાકીય વર્ષના અંતથી કરવામાં આવે છે. 15 વર્ષની મુદત પૂર્ણ થયા બાદ ખાતાધારક જમા થયેલી રકમ અને તેના પર મળેલા વ્યાજ સહિતની સંપૂર્ણ રકમ ઉપાડી શકે છે. પરંતુ જો તમને તે સમયે પૈસાની જરૂર ન હોય, તો PPF ખાતું આગળ પણ ચાલુ રાખી શકાય છે. ખાતાધારક પાસે મુખ્યત્વે બે વિકલ્પ હોય છે. પ્રથમ વિકલ્પમાં નવા રોકાણ વગર ખાતું ચાલુ રાખી શકાય છે અને જમા રકમ પર નિયમ મુજબ વ્યાજ મળતું રહે છે. બીજા વિકલ્પમાં રોકાણ ચાલુ રાખીને PPF ખાતાની મુદતને પાંચ-પાંચ વર્ષના બ્લોકમાં લંબાવી શકાય છે.

PPF ખાતું મેચ્યોરિટી પહેલાં સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની સામાન્ય રીતે મંજૂરી હોતી નથી. જોકે, ચોક્કસ પરિસ્થિતિમાં ખાતું ખોલ્યાના પાંચ વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરવાની જોગવાઈ છે. ગંભીર બીમારીની સારવાર અથવા ઉચ્ચ શિક્ષણ જેવી જરૂરી પરિસ્થિતિમાં PPF ખાતું સમય પહેલાં બંધ કરી શકાય છે. જો ખાતાધારક NRI એટલે કે નોન-રેસિડેન્ટ ઇન્ડિયન બને, તો પણ લાગુ નિયમો હેઠળ ખાતું બંધ કરવાની જોગવાઈ છે. જોકે, સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરવામાં આવે ત્યારે વ્યાજના દરમાં 1 ટકાનો ઘટાડો લાગુ થઈ શકે છે.

જો PPF ખાતાધારકનું મૃત્યુ થાય, તો 15 વર્ષની મેચ્યોરિટી અવધિ પૂર્ણ થવાની રાહ જોવાની જરૂર રહેતી નથી. આવા કિસ્સામાં ખાતામાં જમા રકમ અને લાગુ પડતું વ્યાજ નોમિની અથવા કાયદેસરના વારસદારને ચૂકવવાની જોગવાઈ છે. PPF મુખ્યત્વે લાંબા ગાળાના રોકાણ અને નાણાકીય સુરક્ષા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. તેથી તેને રોજિંદા ખર્ચ માટેના સામાન્ય બચત ખાતા તરીકે જોવું યોગ્ય નથી. તેમ છતાં, નિયમો હેઠળ મળતી આંશિક ઉપાડની સુવિધા જરૂરિયાતના સમયે ખાતાધારક માટે ઉપયોગી બની શકે છે. એટલે PPFમાં રોકાણ કરતા પહેલાં તેની મેચ્યોરિટી, આંશિક ઉપાડ, સમય પહેલાં ખાતું બંધ કરવાની શરતો અને મેચ્યોરિટી બાદના વિકલ્પોને સમજવા જરૂરી છે. આ નિયમોની જાણકારી રાખવાથી જરૂરિયાત ઊભી થાય ત્યારે તમારા રોકાણ અંગે યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં સરળતા રહે છે.(નોંધ : અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી ફક્ત આપની જાણકારી માટે છે.)