Migraine trigger : માથાનો દુખાવો જ નહીં.. માઈગ્રેનના આ લક્ષણોને ભૂલથી પણ ઇગ્નોર ન કરતાં, જાણો કારણ
માઈગ્રેન એ સામાન્ય માથાનો દુખાવો નથી, તેના અનેક કારણો હોય શકે છે. તેના લક્ષણો પણ તમારે જાણવા જરૂરી છે.
માઈગ્રેનને ઘણીવાર સામાન્ય માથાના દુખાવા સાથે સરખાવવામાં આવે છે, પરંતુ હકીકતમાં માઈગ્રેન માત્ર માથાના દુખાવા પૂરતું મર્યાદિત નથી. તેની અસર વ્યક્તિના મૂડ, દ્રષ્ટિ, ઊંઘ અને રોજિંદા જીવન પર પણ પડી શકે છે. કેટલાક લોકોમાં માઈગ્રેનના હુમલા દરમિયાન અભ્યાસ, કામકાજ કે અન્ય સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ કરવી પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. તેથી વારંવાર થતા માઈગ્રેનના લક્ષણોને સામાન્ય માથાનો દુખાવો માનીને અવગણવા યોગ્ય નથી.
માઈગ્રેન દરેક વ્યક્તિમાં અલગ રીતે જોવા મળી શકે છે. કોઈ વ્યક્તિને ધબકારા સાથે તીવ્ર માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે, જ્યારે અન્ય વ્યક્તિમાં માથાના દુખાવા સાથે ઉબકા, પ્રકાશ અને અવાજ પ્રત્યે સંવેદનશીલતા જેવા લક્ષણો જોવા મળી શકે છે. આ લક્ષણોને સમજવાથી સામાન્ય માથાના દુખાવા અને માઈગ્રેન વચ્ચેનો તફાવત સમજવામાં મદદ મળી શકે છે.
માઈગ્રેન દરમિયાન સામાન્ય રીતે ધબકારા સાથે માથાનો દુખાવો થઈ શકે છે. તેની સાથે ઉબકા અને કેટલીકવાર ઉલટી પણ થઈ શકે છે. તેજસ્વી પ્રકાશ, વધુ અવાજ, ચોક્કસ ગંધ અથવા સ્પર્શ પણ અસહ્ય લાગવા લાગે છે. કેટલાક લોકોમાં માઈગ્રેન શરૂ થાય તે પહેલાં જ કેટલાક સંકેતો જોવા મળે છે. તેમાં મૂડમાં ફેરફાર, ગરદનમાં કડકાઈ, વારંવાર બગાસું આવવું, ચોક્કસ ખોરાક ખાવાની ઇચ્છા વધવી અથવા વારંવાર પેશાબ થવો જેવા લક્ષણોનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
કેટલાક લોકોને માઈગ્રેન પહેલાં અથવા તેની સાથે ‘ઓરા’નો અનુભવ થાય છે. તેમાં આંખો સામે ચમકતી લાઇટ્સ, ફોલ્લીઓ અથવા વિવિધ આકાર દેખાવા, દ્રષ્ટિ ધૂંધળી થવી, હાથ-પગમાં ઝણઝણાટી કે સુન્નપણું અને બોલવામાં મુશ્કેલી જેવા લક્ષણો જોવા મળી શકે છે. માઈગ્રેનનો હુમલો સમાપ્ત થયા પછી પણ કેટલાક લોકોને થાક, નબળાઈ અથવા મૂંઝવણનો અનુભવ થઈ શકે છે.
માઈગ્રેનના લક્ષણોને નિયંત્રિત કરવા માટે નિયમિત જીવનશૈલી જાળવવી મહત્વપૂર્ણ છે. પૂરતી અને નિયમિત ઊંઘ લેવી, સમયસર ભોજન કરવું અને શરીરને પૂરતું હાઇડ્રેટ રાખવા માટે પાણી પીતા રહેવું મદદરૂપ થઈ શકે છે. જો પ્રકાશ કે અવાજથી તકલીફ વધતી હોય, તો શાંત અને ઓછા પ્રકાશવાળા રૂમમાં થોડો સમય આરામ કરવાથી રાહત મળી શકે છે.
નિયમિત હળવી શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસો પણ કેટલાક લોકો માટે ફાયદાકારક બની શકે છે. સાથે જ, માઈગ્રેન ક્યારે થાય છે, તે પહેલાં શું ખાધું હતું, ઊંઘ કેટલી થઈ હતી અને તે સમયે કોઈ ખાસ તણાવ હતો કે નહીં તેની નોંધ રાખવી ઉપયોગી છે. આવી ડાયરીથી વ્યક્તિને પોતાના માઈગ્રેનના સંભવિત ટ્રિગર્સ ઓળખવામાં મદદ મળી શકે છે. જો માઈગ્રેન વારંવાર થતું હોય, તો પોતાની રીતે દવાઓ લેવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અને યોગ્ય સારવાર મેળવવી વધુ યોગ્ય છે.
જો માઈગ્રેન વારંવાર થવા લાગે, તેની તીવ્રતા વધતી જાય અથવા તેના કારણે રોજિંદા કામકાજમાં મુશ્કેલી પડતી હોય, તો ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ. માથાના દુખાવાની પેટર્નમાં અચાનક ફેરફાર થાય અથવા અગાઉ થતા દુખાવા કરતાં દુખાવો સંપૂર્ણપણે અલગ પ્રકારનો લાગે તો પણ તબીબી તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
જો અચાનક ખૂબ જ તીવ્ર માથાનો દુખાવો થાય અને તેની સાથે તાવ, ગરદનમાં જકડાઈ જવી, મૂંઝવણ, ખેંચ (સીઝર), બોલવામાં મુશ્કેલી, દ્રષ્ટિમાં ગંભીર ફેરફાર અથવા શરીરના કોઈ ભાગમાં નબળાઈ કે સુન્નપણું જોવા મળે, તો તાત્કાલિક તબીબી સહાય લેવી જોઈએ. માથામાં ઈજા થયા બાદ ગંભીર માથાનો દુખાવો થાય તો પણ તેને અવગણવો નહીં. માઈગ્રેનને માત્ર સામાન્ય માથાનો દુખાવો માનીને અવગણવાને બદલે તેના લક્ષણો અને પેટર્નને સમજવી જરૂરી છે. જો માઈગ્રેન વારંવાર થતું હોય અથવા તેના લક્ષણો બદલાતા જણાય, તો યોગ્ય નિદાન અને સારવાર માટે આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી સૌથી સુરક્ષિત વિકલ્પ છે.
Published On - 9:42 pm, Thu, 13 August 26
