લોહગઢ કિલ્લાનો 2 હજાર વર્ષ જૂનો ઇતિહાસ: જ્યાં કેતનને ધક્કો અપાયો, તે સ્થળને લઈને કેમ છે રહસ્ય અને ભૂતિયા કથાઓ ?
પુણે નજીક આવેલા લોહગઢ કિલ્લામાં બનેલી કેતન અગ્રવાલ હત્યાની ઘટનાએ દેશભરમાં ચર્ચા જગાવી છે. પરંતુ આ કિલ્લો માત્ર આ ઘટનાને કારણે જ નહીં, તેના 2 હજાર વર્ષ જૂના ઇતિહાસ, છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ સાથેના સંબંધ અને ભૂતિયા કથાઓને કારણે પણ લોકોમાં ઉત્સુકતા જગાવે છે.
પુણે નજીક આવેલા લોહગઢ કિલ્લામાં બનેલી કેતન અગ્રવાલ હત્યાની ઘટનાએ સમગ્ર દેશનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. પોલીસ તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે કેતનને તેની મંગેતર સિયાએ કિલ્લા પરથી ધક્કો મારીને મોતને ઘાટ ઉતાર્યો હતો. ત્યારબાદ ઘટનાને અકસ્માત તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે તપાસ આગળ વધતા હકીકત બહાર આવી અને હાલ સિયા પોલીસ કસ્ટડીમાં છે.
આ ઘટના બાદ લોકોમાં એક સવાલ ઉઠ્યો છે કે આખરે લોહગઢ કિલ્લો કેટલો ઐતિહાસિક અને ખાસ છે? હકીકતમાં આ કિલ્લાનો ઇતિહાસ અંદાજે 2 હજાર વર્ષ જૂનો માનવામાં આવે છે. સહ્યાદ્રી પર્વતમાળામાં આવેલો લોહગઢ કિલ્લો મહારાષ્ટ્રના સૌથી જાણીતા ઐતિહાસિક કિલ્લાઓમાંનો એક છે. ‘લોહગઢ’નો અર્થ ‘લોખંડ જેવો મજબૂત કિલ્લો’ થાય છે. લોનાવલા નજીક આવેલો આ કિલ્લો આજે ટ્રેકિંગ અને પર્યટન માટે લોકપ્રિય સ્થળ છે.
ઇતિહાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર, કિલ્લાની પ્રાથમિક રચના સાતવાહન વંશના કાર્યકાલ દરમિયાન થઈ હતી. જોકે તેની સાચી ઓળખ અને મહત્વ મરાઠા સામ્રાજ્યના સ્થાપક છત્રપતિ શિવાજી મહારાજના સમયમાં વધુ વધી હતી. તે સમય દરમિયાન લોહગઢ કિલ્લો રાજ્યની સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ હતો.
ઐતિહાસિક નોંધો અનુસાર, કિલ્લાનો ઉપયોગ ખજાનાના સંગ્રહ અને વહીવટી કેન્દ્ર તરીકે પણ થતો હતો. ઊંચી પહાડીઓ પર સ્થિત હોવાથી આ સ્થળ વ્યૂહાત્મક રીતે ખૂબ મહત્વ ધરાવતું હતું.
લોહગઢ કિલ્લો તેના ભવ્ય ઇતિહાસ અને કુદરતી સૌંદર્ય ઉપરાંત અનેક રહસ્યમય કથાઓ માટે પણ જાણીતો છે. વર્ષોથી કેટલાક લોકો દાવો કરતા આવ્યા છે કે તેમણે કિલ્લાની દિવાલો આસપાસ અજાણી આકૃતિઓ જોઈ છે. કેટલાક લોકોએ રાત્રિના સમયે અસ્પષ્ટ અવાજો સાંભળ્યાનો અથવા રહસ્યમય ઘટનાઓનો અનુભવ થયાનો દાવો પણ કર્યો છે. જોકે આવા દાવાઓને સમર્થન આપતા કોઈ વૈજ્ઞાનિક અથવા સત્તાવાર પુરાવા ઉપલબ્ધ નથી. તેમ છતાં, આ કથાઓએ લોહગઢ કિલ્લાની રહસ્યમય ઓળખને વધુ મજબૂત બનાવી છે.
મહારાષ્ટ્રના માવળ વિસ્તારમાં આવેલો લોહગઢ કિલ્લો લોનાવલાથી આશરે 11 કિલોમીટર અને પુણેથી લગભગ 60 કિલોમીટર દૂર છે. અહીં પહોંચવા માટે માલવલી રેલવે સ્ટેશન સૌથી નજીકનું સ્થળ માનવામાં આવે છે, જ્યાંથી કિલ્લા સુધી જવા માટે સ્થાનિક વાહનો સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે.
તાજેતરની ઘટનાએ લોહગઢ કિલ્લાને ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધો છે, પરંતુ આ કિલ્લો માત્ર એક ગુનાસ્થળ નહીં, પરંતુ સદીઓ જૂના ઇતિહાસ, મરાઠા વારસા અને રહસ્યમય લોકકથાઓનું જીવંત પ્રતીક પણ છે. (All Image Credit: Wikipedia)
