કાનુની સવાલ : લગ્નનું વચન આપી લગ્નની ના પાડવી મોંઘી પડી શકે, જાણો કાનુન શું કહે છે
લગ્નનું વચન આપવું અને પછી પાછું ફરવું એ હંમેશા ગુનો નથી, પરંતુ જો શરૂઆતથી જ છેતરપિંડી કરવાનો ઇરાદો હતો અને તેના આધારે શારીરિક સંબંધો બાંધવામાં આવે, તો નવા કાયદા હેઠળ કેસ નોંધાઈ શકે છે અને વ્યક્તિને જેલમાં જવું પડી શકે છે.
આજકાલ સંબંધો જેટલા જલ્દી બને છે. તેટલા જલ્દી તુટી પણ જાય છે. દરરોજ, લગ્ન તોડવાના બનાવો નોંધાય છે. પોલીસ સ્ટેશનો અને કોર્ટમાં દરરોજ આવા અસંખ્ય કેસ સાંભળવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં, દરેકના મનમાં એક પ્રશ્ન એ છે કે, જો કોઈ લગ્નનું વચન આપે છે અને પછી ના કરે છે, તો તેને કઈ સજા થઈ શકે છે અને તેને ક્યારે જેલની સજા થઈ શકે છે?
શું દરેક તૂટેલા સંબંધમાં કેસ દાખલ કરી શકાય છે, અથવા કાયદો ફક્ત એવા કિસ્સાઓમાં કડક છે જ્યાં ખરેખર છેતરપિંડી થઈ હોય? ચાલો જોઈએ કે કાયદો શું કહે છે.
ભૂતકાળમાં, આવા કેસ ઘણીવાર ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) હેઠળ હાથ ધરવામાં આવતા હતા. આવા કેસ સામાન્ય રીતે કલમ 375 હેઠળ હાથ ધરવામાં આવતા હતા. જો કોઈ છોકરી દાવો કરે કે તેણે લગ્નના વચન પર કોઈ પુરુષે તેની સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધ્યો હતો અને પછી ત્યાગ કર્યો હતો, તો કેસમાં ઘણીવાર બળાત્કારનો આરોપ મૂકવામાં આવતો હતો. કોર્ટે નક્કી કરવાનું હતું કે કેસ સાચો છે કે નહીં.
હવે, નવો કાયદો, ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS), અમલમાં આવ્યો છે. તેમાં કલમ 69 ઉમેરવામાં આવી છે. આ કલમ સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ નોકરી, પ્રમોશન અથવા લગ્નના ખોટા વચન હેઠળ શારીરિક સંબંધ બાંધે છે, તો તેને ગુનો ગણવામાં આવે છે. આવા કેસોમાં જેલની સજા થઈ શકે છે, પરંતુ એ નોંધવું જોઈએ કે તેને બળાત્કાર સમાન ગણવામાં આવતો નથી, એટલે કે કાયદાએ એક અલગ શ્રેણી બનાવી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ ઠરાવ્યું છે (જેમ કે પ્રમોદ સૂર્યભાન પવાર વિરુદ્ધ મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય કેસમાં) કે દરેક વચન તોડવું ગુનો નથી. જો કોઈ વ્યક્તિ ખરેખર લગ્ન કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે, તો સંબંધ ચાલુ રહે છે, પરંતુ પછીથી કૌટુંબિક વિરોધ, આંતરિક સંઘર્ષ અથવા અન્ય કોઈ કારણોસર તૂટી જાય છે, તો તે ગુનો નથી.
જો કે, જો શરૂઆતથી જ લગ્ન કરવાનો કોઈ ઇરાદો ન હોય, અને વચન ફક્ત લલચાવવા માટે આપવામાં આવ્યું હોય, તો કેસ ગુનાહિત બની શકે છે અને જેલની સજા થઈ શકે છે.આ તે જગ્યા છે જ્યાં મામલો જટિલ બની જાય છે. પોલીસ અને કોર્ટે મેસેજ, ચેટ્સ, કોલ રેકોર્ડ્સ અને સાક્ષીઓની તપાસ કરવી પડે છે. એ નક્કી કરવું મુશ્કેલ છે કે સંબંધ ખરેખર તૂટી ગયો હતો કે આયોજિત વિશ્વાસઘાત હતો. આવા કિસ્સાઓમાં ટ્રાયલ લાંબો સમય લાગી શકે છે.
કાયદા મુજબ, આવું નથી. દરેક બ્રેકઅપ ગુનો નથી. સંબંધ તૂટવો એ જીવનનો એક ભાગ છે, પરંતુ જો કોઈ લગ્નના ખોટા બહાના હેઠળ જાણીજોઈને શારીરિક સંબંધ બાંધવા દબાણ કરે છે, તો મામલો ગંભીર બની શકે છે. તેમ છતાં, કેટલાકને ડર છે કે આ કલમનો દુરુપયોગ થઈ શકે છે, કારણ કે આરોપ લગાવવામાં આવે છે તે ક્ષણે પોલીસ કેસ, તપાસ અને કોર્ટ કાર્યવાહી શરૂ થાય છે.
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva)
