કાનુની સવાલ : BNSની કલમ 85 ક્યારે લાગુ પડે છે અને ફરિયાદ કેવી રીતે કરવી? જાણો
BNSની કલમ 85 અનુસાર જો પતિ અથવા કોઈ સંબંધી પત્નીના સાથે કાનુનમાં બતાવવામાં આવેલી ક્રુરતા કરે છે. તો તેને 3 વર્ષ સુધીની જેલ અને દંડની સજા થઈ શકે છે. કાયદો મહિલાને રક્ષણ આપવા અને જવાબદારો સામે કાર્યવાહી કરવાનો માર્ગ પૂરો પાડે છે.
ભારતીય દંડ સંહિતા (BNS) ની કલમ 85માં મહિલા પર તેના પતિ અથવા તેના સંબંધીઓ દ્વારા ક્રૂરતા માટે સજાની જોગવાઈ છે. જૂના IPC માં કલમ 498A હેઠળ ક્રૂરતાને વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવી હતી, જ્યારે નવા કાયદામાં કલમ 86 હેઠળ તેને અલગથી સામેલ કરવામાં આવી છે.
લગ્ન પછી પતિ કે સાસરિયાઓ દ્વારા થતી ક્રૂરતા મહિલાઓ માટે ગંભીર સમસ્યા બની શકે છે. આવી સ્થિતિમાં, કાયદો મહિલાને રક્ષણ આપવા અને જવાબદારો સામે કાર્યવાહી કરવાનો માર્ગ પૂરો પાડે છે.
પહેલા આ ગુના માટે IPC ની કલમ 498A નો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો. હવે, આ સંબંધિત જોગવાઈઓ ભારતીય દંડ સંહિતા (BNS) ની કલમ 85 અને 86 માં જોવા મળે છે જે 1 જુલાઈ 2024 થી અમલમાં. આ હેઠળ, જો દોષિત ઠરે તો, વ્યક્તિને ત્રણ વર્ષ સુધીની જેલ અને દંડ થઈ શકે છે.
જૂના ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની કલમ 498A અને BNS ની કલમ 85 માં મૂળભૂત ગુના અને સજામાં કોઈ મોટો ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
BNSની કલમ 85 અનુસાર જો પતિ અથવા કોઈ સંબંધી પત્નીના સાથે કાનુનમાં બતાવવામાં આવેલી ક્રુરતા કરે છે. તો તેને 3 વર્ષ સુધીની જેલ અને દંડની સજા થઈ શકે છે. જેમાં શારીરિક અને માનસિક બંને પ્રકારની ગંભીર ક્રૂરતા સામેલ થઈ શકે છે. દરેક ઘરેલું ઝઘડો આપમેળે આ ગુનાના દાયરામાં આવતો નથી. કેસમાં રહેલા આરોપો અને પુરાવા નક્કી કરે છે કે કાયદા હેઠળ ગુનો બને છે કે નહીં.
BNS ની કલમ 86 કલમ 85 ના હેતુઓ માટે ક્રૂરતાને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. પહેલામાં ઇરાદાપૂર્વકના વર્તનનો સમાવેશ થાય છે જે મહિલાને આત્મહત્યા કરવા માટે પ્રેરે છે અથવા તેના જીવન, શરીર, અથવા માનસિક અથવા શારીરિક સ્વાસ્થ્યને ગંભીર ઇજા પહોંચાડે છે.
બીજામાં મિલકત અથવા કિંમતી વસ્તુઓની ગેરકાયદેસર માંગણીનું પાલન કરવા માટે સ્ત્રી અથવા તેના સંબંધીઓને દબાણ કરવાનો સમાવેશ થાય છે. આવી માંગણીઓ પૂર્ણ ન થવા પર પજવણી પણ આ પરિભાષામાં આવે છે.
ભારતીય દંડ સંહિતા (BNS) 1 જુલાઈ, 2024 ના રોજ અમલમાં આવી, અને કલમ 85 અને 86 નવા ક્રૂરતા ગુનાઓ માટે સુસંગત છે. જૂની IPC કે નવી BNS ઘટનાને લાગુ પડે છે તે નક્કી કરતી વખતે, ઘટનાની તારીખ અને લાગુ ટ્રાન્ઝિશનલ કાનૂની જોગવાઈઓ ધ્યાનમાં લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
ક્રૂરતાનો અનુભવ કરતી મહિલાઓ પોલીસનો સંપર્ક કરી શકે છે અને ઉપલબ્ધ પુરાવા, જેમ કે ઇજાઓ, સંદેશાઓ, સંબંધિત ડોક્યુમેન્ટ અથવા ઘટના વિશેની માહિતી સાચવી શકે છે. કેસની પરિસ્થિતિઓના આધારે, વકીલ અથવા જિલ્લા કાનૂની સેવા સત્તામંડળ પાસેથી કાનૂની સલાહ લેવી પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે.
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )
