કાનુની સવાલ : શું બહેનનો તેના ભાઈની મિલકત પર અધિકાર છે? જાણો કાયદો શું કહે છે?
પિતાની સંપત્તિમાં દીકરીનો હક હોય છે. આ વાત બધા જાણે છે. પરંતુ શું બહેન પોતાના ભાઈની સંપત્તિમાં હક માંગી શકે. આ સવાલ બધાને થતા હોય છે. ખાસ કરીને ત્યારે જ્યારે ભાઈને માતા-પિતાની જમીન મળી હોય. લોકો
લોકો એવું માને છે કે બહેન હોવાનો અર્થ દરેક મિલકતમાં હિસ્સો હોવો જોઈએ, પરંતુ કાયદો એવું કહેતો નથી. આજે અમે અમારી કાનુની સવાલની સીરિઝમાં સમજાવીશું કે બહેનને તેના ભાઈની મિલકત પર ક્યારે અધિકાર છે અને ક્યારે નથી.
જમીન અને મકાનને લઈ ભાઈ-બહેનમાં ઝગડો થવો સામાન્ય વાત છે.લગ્ન પછી જ્યારે હિસ્સો માંગવામાં આવે તો તકરાર વધી જાય છે. કેટલીક વખત આ વાત કોર્ટ સુધી પહોંચી જાય છે. આ માટે એ સમજવું જરુરી છે કે, કાનુનમાં બહેનને ભાઈની સંપત્તિમાં અધિકાર ક્યારે મળે છે અને ક્યારે નહી.કાનુન શું કહે છે.
જો ભાઈની પોતાની કમાણીની સંપત્તિ હોય જેમ કે, ઘર, ફ્લેટ, પ્લોટ અથવા દુકાન ખરીદી છે. તો તે પોતાની સંપત્તિ છે. તેમાં બહેન ભાગ માંગી શકતી નથી. ભાઈ ઈચ્છે તો બહેનને ગિફ્ટ કરી શકે છે. પરંતુ બહેન સંપત્તિ પર જબરદસ્તીથી દાવો કરી શકતી નથી.
જો માતાપિતાએ તેમની બધી મિલકત ફક્ત તેમના પુત્રને વસિયતનામા અથવા ગિફ્ટ ડીડ દ્વારા છોડી દીધી હોય, તો તે પણ સામાન્ય રીતે તેમની વ્યક્તિગત મિલકત માનવામાં આવશે.
બહેનને આમાં આપમેળે હિસ્સો મળશે નહીં, પરંતુ એક વાત ધ્યાનમાં રાખવા જેવી છે. વસિયત માન્ય છે કે નહીં અને ગિફ્ટ ડીડમાં કોઈ ભૂલો છે કે નહીં તે તપાસવું મહત્વપૂર્ણ છે. જો વસિયતમાં જ કોઈ ખામીઓ હોય, તો પરિસ્થિતિ બદલાઈ શકે છે.
જો મિલકત પૂર્વજો પાસેથી વારસામાં મળી હોય, એટલે કે તે પૂર્વજોની મિલકત હોય, તો નિયમો સંપૂર્ણપણે અલગ છે. આ પ્રકારની મિલકતમાં પુત્રીને પુત્ર જેટલા જ અધિકારો છે.
2005 માં કાયદામાં સુધારો થયો હોવાથી, પુત્રી જન્મતાની સાથે જ પૂર્વજોની મિલકતમાં હિસ્સેદાર માનવામાં આવે છે. લગ્ન પછી પણ, આ અધિકાર યથાવત રહે છે. જો તે ઈચ્છે, તો તે તેના હિસ્સા ભાગ માટે અવાજ ઉઠાવી શકે છે, અને જો જરૂરી હોય તો, તે કોર્ટનો સંપર્ક પણ કરી શકે છે.
(Disclaimer: જો તમારી પાસે કોઈ ચોક્કસ કેસ હોય તો કાનૂની નિષ્ણાત (વકીલ) ની સલાહ લેવી સલાહભર્યું છે. અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત કોર્ટના નિર્ણયો અને કલમોને આધારે આપવામાં આવી છે. તમારે કોઈ કેસ માટે જાણવું હોય તો યોગ્ય વકીલની સલાહ લઈ શકો છો.)(All Image Credit- Canva /PTI )
