
દેશમુખ અટક ભારતમાં જાણીતી છે. દેશમુખ શબ્દ 2 અલગ-અલગ શબ્દોથી બનેલો છે. જ્યારે એક સાથે ઉપયોગમાં લેવાય છે ત્યારે તે કોઈ ચોક્કસ ઐતિહાસિક અથવા પ્રાદેશિક ઘટના અથવા સંદર્ભ તરફ નિર્દેશ કરી શકે છે.

દેશમુખ શબ્દ એક ઐતિહાસિક અટક છે. જે ભારતમાં પ્રચલિત હતી. ખાસ કરીને આ અટક મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, આંધ્રપ્રદેશ અને કર્ણાટક જેવા પ્રદેશોમાં જોવા મળે છે.

દેશ એટલે પ્રદેશ અને મુખ એટલે મુખ્ય વ્યક્તિ અથવા વડા અર્થ થાય છે. એટલે દેશમુખનો અર્થ પ્રદેશના વડા કે વહીવટકર્તા થાય છે.

દેશમુખ પ્રાચીન ભારતના મધ્યયુગીન સમયગાળામાં એક પ્રકારનો સ્થાનિક જમીનમાલિક અથવા વહીવટકર્તા હતા.

તેમને શાસક (જેમ કે બહમાની, નિઝામ, અથવા મરાઠા સામ્રાજ્ય) દ્વારા કર વસૂલવા, શાંતિ જાળવવા અને વહીવટી કાર્યો જોવા માટે નિયુક્ત કરવામાં આવતા હતા.

દેશમુખોને જમીનનો હિસ્સો (ઇનામ) આપવામાં આવ્યો હતો. આ પદવી વારસાગત હોઈ શકે છે અને સમુદાયમાં પ્રભાવશાળી માનવામાં આવતી હતી.

આ સ્થળ ખૂબ જ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હતું, ખાસ કરીને મુઘલ અને મરાઠા ઇતિહાસમાં આ સમુદાયના લોકો જોવા મળે છે.(નોધ :પબ્લિક ડોમેનમાં ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર આ સ્ટોરી ફાઈલ કરવામાં આવી છે.)