ITR ફાઇલ કરવામાં થઈ ગઈ છે ભૂલ? જાણો સુધારવાની રીત, રિફંડમાં મોડું ન થયા તે માટે પસંદ કરો સાચું ફોર્મ

જો ITR ભરતી વખતે ખોટું ફોર્મ પસંદ કર્યું હોય, તો ચિંતા ન કરો. સમયસર ભૂલ સુધારવી જરૂરી છે, નહીં તો રિફંડમાં વિલંબ થઈ શકે છે કે નોટિસ પણ મળી શકે છે.

| Updated on: May 24, 2026 | 3:36 PM
1 / 6
વિદેશી આવક અને સંપત્તિઓને અવગણશો નહીં : જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિક વિદેશથી પેન્શન મેળવે છે, વિદેશી બેંક ખાતું ધરાવે છે, અથવા વિદેશી સંપત્તિ ધરાવે છે, તો તેમને ITR-2 અથવા ITR-3 ફાઇલ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, વધારાની માહિતી આપવી પણ ફરજિયાત છે.

વિદેશી આવક અને સંપત્તિઓને અવગણશો નહીં : જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિક વિદેશથી પેન્શન મેળવે છે, વિદેશી બેંક ખાતું ધરાવે છે, અથવા વિદેશી સંપત્તિ ધરાવે છે, તો તેમને ITR-2 અથવા ITR-3 ફાઇલ કરવાની જરૂર પડી શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, વધારાની માહિતી આપવી પણ ફરજિયાત છે.

2 / 6
આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે તમારી આવકના પ્રકાર અને કેટેગરી પ્રમાણે યોગ્ય ITR ફોર્મ પસંદ કરવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ઘણા લોકો માત્ર પગાર આધારિત આવક માનીને ITR-1 ફાઇલ કરી દે છે, પરંતુ જો વ્યક્તિ પાસે મૂડી લાભ, બિઝનેસ ઇનકમ અથવા વિદેશી સંપત્તિ હોય તો તે માટે અલગ ફોર્મ લાગુ પડે છે. આવી સ્થિતિમાં ખોટું ફોર્મ સબમિટ થાય તો વિભાગ રિટર્નને અમાન્ય જાહેર કરી શકે છે.

આવકવેરા રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે તમારી આવકના પ્રકાર અને કેટેગરી પ્રમાણે યોગ્ય ITR ફોર્મ પસંદ કરવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. ઘણા લોકો માત્ર પગાર આધારિત આવક માનીને ITR-1 ફાઇલ કરી દે છે, પરંતુ જો વ્યક્તિ પાસે મૂડી લાભ, બિઝનેસ ઇનકમ અથવા વિદેશી સંપત્તિ હોય તો તે માટે અલગ ફોર્મ લાગુ પડે છે. આવી સ્થિતિમાં ખોટું ફોર્મ સબમિટ થાય તો વિભાગ રિટર્નને અમાન્ય જાહેર કરી શકે છે.

3 / 6
જો ખોટું ITR ફોર્મ ફાઇલ થઈ જાય, તો આવકવેરા વિભાગ કલમ 139(9) હેઠળ નોટિસ મોકલી શકે છે. સામાન્ય રીતે CPC તરફથી નોટિસ મળ્યા પછી કરદાતાને ભૂલ સુધારવા માટે 15 દિવસનો સમય આપવામાં આવે છે. આ સમયગાળામાં યોગ્ય માહિતી સાથે સાચું ITR ફોર્મ ફરીથી સબમિટ કરવું પડે છે. જો સમયસર જવાબ ન આપવામાં આવે, તો રિટર્ન અમાન્ય ગણાઈ શકે છે.

જો ખોટું ITR ફોર્મ ફાઇલ થઈ જાય, તો આવકવેરા વિભાગ કલમ 139(9) હેઠળ નોટિસ મોકલી શકે છે. સામાન્ય રીતે CPC તરફથી નોટિસ મળ્યા પછી કરદાતાને ભૂલ સુધારવા માટે 15 દિવસનો સમય આપવામાં આવે છે. આ સમયગાળામાં યોગ્ય માહિતી સાથે સાચું ITR ફોર્મ ફરીથી સબમિટ કરવું પડે છે. જો સમયસર જવાબ ન આપવામાં આવે, તો રિટર્ન અમાન્ય ગણાઈ શકે છે.

4 / 6
ભૂલ સુધારવા માટે કરદાતા સુધારેલ રિટર્ન એટલે કે Revised Return ફાઇલ કરી શકે છે. આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે સુધારેલ રિટર્ન 31 માર્ચ 2027 સુધી અથવા આકારણી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ફાઇલ કરી શકાય છે. જો આ સમય મર્યાદા ચૂકી જાય તો ITR-U એટલે કે Updated Return દ્વારા પણ સુધારો શક્ય છે, જોકે તેમાં વધારાનો ટેક્સ અને વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.

ભૂલ સુધારવા માટે કરદાતા સુધારેલ રિટર્ન એટલે કે Revised Return ફાઇલ કરી શકે છે. આકારણી વર્ષ 2026-27 માટે સુધારેલ રિટર્ન 31 માર્ચ 2027 સુધી અથવા આકારણી પૂર્ણ થાય તે પહેલાં ફાઇલ કરી શકાય છે. જો આ સમય મર્યાદા ચૂકી જાય તો ITR-U એટલે કે Updated Return દ્વારા પણ સુધારો શક્ય છે, જોકે તેમાં વધારાનો ટેક્સ અને વ્યાજ ચૂકવવું પડી શકે છે.

5 / 6
ITR-2 : જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિકની આવકમાં મૂડી લાભ, બે કરતાં વધુ ઘરોની માલિકી, વિદેશી સંપત્તિ, વિદેશી આવક, ₹5,000 થી વધુની કૃષિ આવક, અનલિસ્ટેડ શેર અથવા કંપની ડિરેક્ટર તરીકેનો હોદ્દો શામેલ હોય, તો તેમણે ITR-2 ફાઇલ કરવી આવશ્યક છે.

ITR-2 : જો કોઈ વરિષ્ઠ નાગરિકની આવકમાં મૂડી લાભ, બે કરતાં વધુ ઘરોની માલિકી, વિદેશી સંપત્તિ, વિદેશી આવક, ₹5,000 થી વધુની કૃષિ આવક, અનલિસ્ટેડ શેર અથવા કંપની ડિરેક્ટર તરીકેનો હોદ્દો શામેલ હોય, તો તેમણે ITR-2 ફાઇલ કરવી આવશ્યક છે.

6 / 6
વરિષ્ઠ નાગરિકો દ્વારા કરવામાં આવતી સામાન્ય ભૂલો શું છે? : કરનિષ્ણાતોના મતે, ઘણા વરિષ્ઠ નાગરિકો માને છે કે પેન્શન મેળવવાનો અર્થ એ છે કે ITR-1 હંમેશા તેમના પર લાગુ પડશે. જો કે, જો તેમણે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેર અથવા મિલકતના વેચાણથી મૂડી લાભ મેળવ્યો હોય, તો ITR-1 લાગુ ન પણ પડે.વધુમાં, ઘણા નિવૃત્ત લોકો કન્સલ્ટન્સી અથવા વ્યાવસાયિક સેવાઓમાંથી આવક મેળવે છે પરંતુ તેમ છતાં ITR-1 અથવા ITR-2 ફાઇલ કરે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, ITR-3 અથવા ITR-4 યોગ્ય ફોર્મ હોઈ શકે છે.

વરિષ્ઠ નાગરિકો દ્વારા કરવામાં આવતી સામાન્ય ભૂલો શું છે? : કરનિષ્ણાતોના મતે, ઘણા વરિષ્ઠ નાગરિકો માને છે કે પેન્શન મેળવવાનો અર્થ એ છે કે ITR-1 હંમેશા તેમના પર લાગુ પડશે. જો કે, જો તેમણે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેર અથવા મિલકતના વેચાણથી મૂડી લાભ મેળવ્યો હોય, તો ITR-1 લાગુ ન પણ પડે.વધુમાં, ઘણા નિવૃત્ત લોકો કન્સલ્ટન્સી અથવા વ્યાવસાયિક સેવાઓમાંથી આવક મેળવે છે પરંતુ તેમ છતાં ITR-1 અથવા ITR-2 ફાઇલ કરે છે. આવા કિસ્સાઓમાં, ITR-3 અથવા ITR-4 યોગ્ય ફોર્મ હોઈ શકે છે.

Follow Us