Railway Rule: સ્લીપર ટિકિટ લઈને AC માં બેસી ગયા તો કેટલો દંડ થશે ? જાણી લો TTE ના પાવર
ઘણીવાર ભીડ કે ભૂલના કારણે લોકો સ્લીપર ટિકિટ હોવા છતાં AC કોચમાં બેસી જાય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે રેલવેના નિયમ મુજબ TTE તમારી પાસેથી કેટલો ફાઇન વસૂલી શકે છે? જાણો ટિકિટ અપગ્રેડ કરવાનો સાચો નિયમ અને દંડની સંપૂર્ણ માહિતી!
ભારતીય રેલવેમાં દૈનિક કરોડો લોકો પ્રવાસ કરે છે. રેલવે પેસેન્જર રૂલ્સ મુજબ દરેક મુસાફર માટે તે જ ક્લાસમાં બેસવું ફરજિયાત છે જેની તેની પાસે માન્ય ટિકિટ હોય. સ્લીપર ક્લાસ (SL) ની ટિકિટ લઈને AC કોચમાં પ્રવેશીને મુસાફરી કરવી એ રેલવે કાયદાની કલમ 138 હેઠળ નિયમભંગ ગણાય છે. ભલે તમારી પાસે કન્ફર્મ સ્લીપર ટિકિટ હોય, છતાં તે તમને AC કોચમાં મુસાફરી કરવાનો હક આપતી નથી.
ટ્રેન ઉપડ્યા બાદ જ્યારે ટિકિટ ચેકિંગ સ્ટાફ (TTE) AC કોચમાં આવે છે, ત્યારે મુસાફરોની ટિકિટ ચકાસવી તેમની પ્રાથમિક ફરજ હોય છે. જો તેઓ કોઈ મુસાફરને સ્લીપર ટિકિટ સાથે AC સીટ પર બેઠેલા જુએ, તો તેઓ પેસેન્જરનું બોર્ડિંગ સ્ટેશન અને ગંતવ્ય સ્થાન ચકાસે છે. આ પરિસ્થિતિમાં TTE સ્થળ પર જ દંડ અને એક્સેસ ફેર (Excess Fare) વસૂલવા માટે કાયદાકીય રીતે અધિકૃત હોય છે.
જો સમયે તે AC કોચમાં અથવા ટ્રેનના અન્ય કોઈ પણ AC બોગીમાં બર્થ ખાલી હોય, તો TTE પાસે મુસાફરની ટિકિટ સ્થળ પર અપગ્રેડ કરવાની સત્તા હોય છે. આ માટે મુસાફરે સ્લીપર ક્લાસ અને સંબંધિત AC ક્લાસ (3 Tier, 2 Tier વગેરે) ના ભાડા વચ્ચેનો તફાવત ચૂકવવો પડે છે. આ ભાડાના તફાવત ઉપરાંત રેલવે નિયમ મુજબ વધારાનો પેનલ્ટી ચાર્જ પણ ઉમેરવામાં આવે છે.
જો ટ્રેનના તમામ AC કોચ સંપૂર્ણપણે પેક્ડ હોય અને એક પણ સીટ ખાલી ન હોય, તો TTE મુસાફરને ટિકિટ અપગ્રેડ કરી શકતા નથી. આવી સ્થિતિમાં મુસાફરે તુરંત AC બોગી છોડીને પોતાના નિર્ધારિત સ્લીપર કોચમાં પરત ફરવું પડે છે. જો મુસાફર ઝઘડો કરે અથવા બહાર જવાની ના પાડે, તો TTE તેને 'અનઓથોરાઇઝ્ડ પેસેન્જર' જાહેર કરીને RPF (રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ) ને સોંપી શકે છે.
સ્લીપર ટિકિટ પર AC માં મુસાફરી કરવા બદલ કોઈ એક જ ફિક્સ દંડ હોતો નથી. આ રકમ મુસાફરે કાપેલા અંતર અને AC ના કયા ક્લાસમાં તે બેઠો છે તેના પર નિર્ભર કરે છે. સામાન્ય રીતે ભાડાના તફાવત ઉપરાંત ઓછામાં ઓછો રૂ. 250 થી રૂ. 500 નો વધારાનો પેનલ્ટી ચાર્જ વસૂલવામાં આવે છે. લાંબા અંતરની ટ્રેનોમાં આ રકમ રૂ. 1,000 કે તેથી વધુ પણ પહોંચી શકે છે, જેની TTE અધિકૃત રસીદ આપે છે.
ઘણીવાર પ્લેટફોર્મ પર ભારે ભીડ અથવા ઉતાવળમાં મુસાફરો જોયા વગર AC કોચમાં ચઢી જતા હોય છે. જો તમારી સાથે આવું થાય તો છૂપાવા કે ગભરાવાને બદલે સામે ચાલીને TTE નો સંપર્ક કરવો જોઈએ. તમારી પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ રીતે રજૂ કરવાથી TTE તેને ઈરાદાપૂર્વકનો ગુનો ગણવાને બદલે તમને યોગ્ય કોચમાં જવાની માર્ગદર્શિકા આપશે અથવા સીટ હોય તો નિયમાનુસાર અપગ્રેડ કરી આપશે.
રેલવે પ્રવાસ દરમિયાન બિનજરૂરી આર્થિક નુકસાન, દંડ અને માનસિક તણાવથી બચવાનો શ્રેષ્ઠ રસ્તો એ છે કે પોતાની ટિકિટ મુજબના કોચમાં જ પ્રવાસ કરવો. જો તમારે સ્લીપરથી AC માં શિફ્ટ થવું હોય તો ટ્રેન ઉપડતા પહેલા IRCTC એપ, કરંટ બુકિંગ કાઉન્ટર અથવા સત્તાવાર માધ્યમથી ટિકિટ અપગ્રેડ કરાવવી વધુ હિતાવહ છે.
