રેલવે ટિકિટમાં કાણાં કેમ હોય છે ? 99 ટકા લોકો તેના પાછળનું અસલી કારણ નથી જાણતા!

રેલવે ટિકિટ ખરીદ્યા પછી તમે જોયું હશે કે ટિકિટની બંને બાજુ કેટલાક કાણાં હોય છે. શું આ માત્ર ડિઝાઈન છે કે તેની પાછળ કોઈ ખાસ ટેકનિકલ કારણ છે? જાણો આ કાણાં પાછળનું એ રહસ્ય જે મોટાભાગના મુસાફરોને ખબર નથી...

| Updated on: Mar 17, 2026 | 4:58 PM
1 / 6
રેલવે ટિકિટ ખરીદ્યા પછી તમે જોયું હશે કે ટિકિટની બંને તરફ કેટલાક કાણાં હોય છે. પરંતુ ઘણા લોકો નથી જાણતા કે આ કાણાં કેમ હોય છે. તો ચાલો જાણીએ રેલવે ટિકિટ પર કાણાં હોવા પાછળનું કારણ.

રેલવે ટિકિટ ખરીદ્યા પછી તમે જોયું હશે કે ટિકિટની બંને તરફ કેટલાક કાણાં હોય છે. પરંતુ ઘણા લોકો નથી જાણતા કે આ કાણાં કેમ હોય છે. તો ચાલો જાણીએ રેલવે ટિકિટ પર કાણાં હોવા પાછળનું કારણ.

2 / 6
ભારતમાં રેલવેનું એક વિશાળ નેટવર્ક છે. દરરોજ કરોડો લોકો રેલ દ્વારા મુસાફરી કરે છે. આજકાલ તમે ઓનલાઇન તરત જ રેલવે ટિકિટ બુક કરી શકો છો. પરંતુ પહેલા બધી જ રેલવે ટિકિટ ઓફલાઇન જ બુક થતી હતી.

ભારતમાં રેલવેનું એક વિશાળ નેટવર્ક છે. દરરોજ કરોડો લોકો રેલ દ્વારા મુસાફરી કરે છે. આજકાલ તમે ઓનલાઇન તરત જ રેલવે ટિકિટ બુક કરી શકો છો. પરંતુ પહેલા બધી જ રેલવે ટિકિટ ઓફલાઇન જ બુક થતી હતી.

3 / 6
રેલવે વિભાગે દરેક કામ માટે કેટલાક નિયમો બનાવ્યા છે. આ તમામ નિયમોનું કડકાઈથી પાલન કરવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે દેશમાં દરરોજ સેંકડો ટ્રેનો કોઈપણ અવરોધ વિના ચાલે છે. રેલવે ટિકિટ માટે પણ કેટલાક નિયમો છે.

રેલવે વિભાગે દરેક કામ માટે કેટલાક નિયમો બનાવ્યા છે. આ તમામ નિયમોનું કડકાઈથી પાલન કરવામાં આવે છે. આ જ કારણ છે કે દેશમાં દરરોજ સેંકડો ટ્રેનો કોઈપણ અવરોધ વિના ચાલે છે. રેલવે ટિકિટ માટે પણ કેટલાક નિયમો છે.

4 / 6
જો તમે અવારનવાર ઓનલાઇન (કાઉન્ટર પરથી પ્રિન્ટ થયેલી) ટિકિટ ખરીદો છો, તો તમે કદાચ તમારી ટિકિટ પર કેટલાક કાણાં જોયા હશે. આ કાણાં ટિકિટની બંને તરફ હોય છે. આખરે આ કાણાં હોય છે કેમ? ઘણા લોકોને ખબર નથી હોતી કે આ કાણાં કયા કારણે હોય છે.

જો તમે અવારનવાર ઓનલાઇન (કાઉન્ટર પરથી પ્રિન્ટ થયેલી) ટિકિટ ખરીદો છો, તો તમે કદાચ તમારી ટિકિટ પર કેટલાક કાણાં જોયા હશે. આ કાણાં ટિકિટની બંને તરફ હોય છે. આખરે આ કાણાં હોય છે કેમ? ઘણા લોકોને ખબર નથી હોતી કે આ કાણાં કયા કારણે હોય છે.

5 / 6
રેલવે ટિકિટ છાપવા વાળા મશીનને ડોટ મેટ્રિક પ્રિન્ટિંગ સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રિન્ટિંગ સિસ્ટમના કારણે રેલવે ટિકિટમાં બંને તરફ કાણાં હોય છે. જે કાગળ પર રેલવે ટિકિટ છપાય છે તેને સતત કાગળ (Continuous paper) કહેવામાં આવે છે.

રેલવે ટિકિટ છાપવા વાળા મશીનને ડોટ મેટ્રિક પ્રિન્ટિંગ સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે. આ પ્રિન્ટિંગ સિસ્ટમના કારણે રેલવે ટિકિટમાં બંને તરફ કાણાં હોય છે. જે કાગળ પર રેલવે ટિકિટ છપાય છે તેને સતત કાગળ (Continuous paper) કહેવામાં આવે છે.

6 / 6
રેલવે ટિકિટ પર બનેલા કાણાંને સ્પ્રોકેટ હોલ (Sprocket holes) કહેવામાં આવે છે. આ સ્પ્રોકેટની મદદથી ટિકિટ પ્રિન્ટિંગ મશીનમાં બંને તરફથી એક સમાન ગતિએ ઉપરની તરફ વધે છે અને છાપકામ યોગ્ય રીતે થાય છે. પરિણામે, દરેક ટિકિટ એકસરખી દેખાય છે. છપાયેલા અક્ષરો ત્રાંસા કે વાંકાચૂકા નીકળતા નથી.

રેલવે ટિકિટ પર બનેલા કાણાંને સ્પ્રોકેટ હોલ (Sprocket holes) કહેવામાં આવે છે. આ સ્પ્રોકેટની મદદથી ટિકિટ પ્રિન્ટિંગ મશીનમાં બંને તરફથી એક સમાન ગતિએ ઉપરની તરફ વધે છે અને છાપકામ યોગ્ય રીતે થાય છે. પરિણામે, દરેક ટિકિટ એકસરખી દેખાય છે. છપાયેલા અક્ષરો ત્રાંસા કે વાંકાચૂકા નીકળતા નથી.

Published On - 4:58 pm, Tue, 17 March 26