USA water system : અમેરિકામાં ઘરની છત પર પાણીની ટાંકીઓ કેમ નથી હોતી? જાણો ચોંકાવનારું કારણ..
ભારત અને અમેરિકાની પાણી પુરવઠા પ્રણાલીઓ મૂળભૂત રીતે અલગ છે. ભારતમાં મર્યાદિત પુરવઠો અને ઓછું દબાણ ઓવરહેડ ટાંકીઓની જરૂરિયાત ઉભી કરે છે.
ભારતમાં અનેક શહેરોમાં મ્યુનિસિપલ પાણીનો પુરવઠો દિવસના મર્યાદિત કલાકો દરમિયાન જ ઉપલબ્ધ હોય છે. ઉપરાંત, ઘણા વિસ્તારોમાં પાણીનું દબાણ પણ ઓછું હોય છે, જેના કારણે ઉપરના માળ સુધી પાણી પહોંચાડવા માટે મોટર અને ઓવરહેડ ટાંકીની જરૂર પડે છે. આ કારણસર મોટાભાગના ઘરોમાં ભૂગર્ભ ટાંકી અને છત પર પાણી સંગ્રહ માટેની ટાંકી બનાવવામાં આવે છે.
તેની સામે, અમેરિકામાં મોટાભાગના શહેરોમાં 24 કલાક અને વર્ષના તમામ દિવસો સતત પાણી પુરવઠો ઉપલબ્ધ રહે છે. પાણી સીધું જ શહેરની મુખ્ય પાઇપલાઇનમાંથી ઘરના નળ સુધી પૂરતા દબાણ સાથે પહોંચે છે. તેથી ઘરોમાં અલગથી પાણી સંગ્રહ કરવા માટે ઓવરહેડ ટાંકી રાખવાની જરૂર પડતી નથી.
અમેરિકાની પાણી પુરવઠા વ્યવસ્થા દાયકાઓથી સુવ્યવસ્થિત રીતે વિકસાવવામાં આવી છે. શહેરોના ઊંચા વિસ્તારોમાં અથવા વિશાળ વોટર ટાવરોમાં પાણીનો સંગ્રહ કરવામાં આવે છે. આ ટાવરોમાંથી ગુરુત્વાકર્ષણ અને દબાણના આધારે સમગ્ર શહેરમાં પાણી પહોંચાડવામાં આવે છે. પરિણામે દરેક ઘરને સતત અને સમાન દબાણે પાણી મળી રહે છે.
આ વ્યવસ્થાનો એક મોટો ફાયદો એ છે કે પાણીનો પ્રવાહ સતત ચાલુ રહે છે. સતત પ્રવાહને કારણે પાઇપલાઇનોમાં ખાલી જગ્યા અથવા નેગેટિવ પ્રેશર સર્જાતું નથી, જેનાથી બહારનું ગંદુ પાણી અથવા ભૂગર્ભજળ મુખ્ય પુરવઠામાં ભળવાની શક્યતા ઘટે છે. જ્યારે ભારતમાં પાણીનો પુરવઠો સમયાંતરે બંધ-ચાલુ થતો હોવાથી કેટલીક જગ્યાએ આવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
અમેરિકામાં પાણીની ગુણવત્તા અને પુરવઠા માટે કડક નિયમો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. સ્થાનિક પાણી સત્તામંડળો સતત મોનીટરીંગ અને જાળવણી દ્વારા પાણીની ગુણવત્તા જાળવી રાખે છે. આ કારણે નાગરિકોને મોટા પ્રમાણમાં પાણી સંગ્રહ કરવાની જરૂરિયાત અનુભવાતી નથી.
ઘરોની છત પર ટાંકીઓ ન હોવાના કેટલાક અન્ય ફાયદા પણ છે. ભારે પાણીની ટાંકીના વજન વિના ઘરની છત હલકી રહે છે, જે ભૂકંપ અથવા તીવ્ર વાવાઝોડા જેવી પરિસ્થિતિઓમાં માળખાકીય સુરક્ષા વધારવામાં મદદરૂપ બને છે. ઉપરાંત, ટાંકીની સફાઈ, જાળવણી અને લીકેજ જેવી સમસ્યાઓથી પણ ઘરમાલિકોને મુક્તિ મળે છે.
અમેરિકન ઘરોની બાંધકામ પદ્ધતિ પણ આ માટે જવાબદાર છે. ભારતમાં જ્યાં મોટાભાગના ઘરો કોંક્રિટ, ઈંટ અને સિમેન્ટથી બનાવવામાં આવે છે, ત્યાં અમેરિકાના ઘણા રહેણાંક મકાનો લાકડાના ફ્રેમ સ્ટ્રક્ચર પર આધારિત હોય છે. આવા માળખા પર હજારો લિટર પાણી ધરાવતી ભારે ટાંકી સ્થાપિત કરવી ખર્ચાળ અને બિનજરૂરી ગણાય છે.
અલબત્ત, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેની પરિસ્થિતિઓ પણ અલગ છે. ભારતની વિશાળ વસ્તી અને વિવિધ પડકારોને ધ્યાનમાં રાખતા ઓવરહેડ ટાંકીઓ લાંબા સમયથી અસરકારક ઉકેલ તરીકે કામ કરી રહી છે. બીજી તરફ, અમેરિકાએ શરૂઆતથી જ કેન્દ્રિય અને સતત પાણી પુરવઠા માળખામાં મોટા પ્રમાણમાં રોકાણ કર્યું છે.
જોકે હવે ભારતમાં પણ અનેક આધુનિક શહેરો અને નવી રહેણાંક યોજનાઓ 24x7 પાણી પુરવઠાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. ભવિષ્યમાં પાણી વ્યવસ્થામાં સુધારા સાથે ઘણા વિસ્તારોમાં ઓવરહેડ ટાંકીઓ પરની નિર્ભરતા ઘટી શકે છે. હાલમાં, ભારતની છત પર દેખાતી પાણીની ટાંકીઓ અહીંની જરૂરિયાતનું પ્રતીક છે, જ્યારે અમેરિકાની ખાલી છતો તેમની સુવ્યવસ્થિત પાણી પુરવઠા પ્રણાલીની સાક્ષી છે.
