Breaking News: 1 એપ્રિલ 2026 થી બદલાઈ જશે ટેક્સના આ 7 નિયમ, સામાન્ય માણસના ખિસ્સા પર શું અસર પડશે?
નવા નાણાકીય વર્ષ એટલે કે 1 એપ્રિલ, 2026 થી ભારતના ટેક્સ માળખામાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો થવા જઈ રહ્યા છે. આ ફેરફારોની સીધી અસર નોકરિયાત વર્ગ, રોકાણકારો અને વેપારીઓના ખિસ્સા પર પડવાની છે.
સરકારે દાયકાઓ જૂના 'ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ 1961' ના બદલે હવે 'ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટ 2025' ને લાગુ કરવાની તૈયારી કરી લીધી છે. એવામાં આ ફેરફારોની સીધી અસર નોકરિયાત વર્ગ, રોકાણકારો અને વેપારીઓના ખિસ્સા પર પડવાની છે.
જો તમે પણ તમારું ટેક્સ પ્લાનિંગ સમયસર કરવા માંગો છો, તો આ 7 મુખ્ય ફેરફારને સમજવા ખૂબ જ જરૂરી છે. આ નિયમો માત્ર ટેક્સ ફાઇલ કરવાની રીત જ નહીં બદલે પરંતુ કેટલાક રોકાણોથી થતી તમારી કમાણીનું ગણિત પણ બદલી નાખશે.
સૌથી પહેલો અને મોટો ફેરફાર શેર બાયબેક (Share Buyback) ના નિયમોમાં છે. અત્યાર સુધી જ્યારે કોઈ કંપની પોતાના શેર પાછા ખરીદતી હતી, ત્યારે તેના પર ટેક્સ ભરવાની જવાબદારી કંપનીની રહેતી હતી પરંતુ 1 એપ્રિલ 2026 થી બાયબેક દ્વારા મળતી રકમને 'કેપિટલ ગેઈન' માનવામાં આવશે અને તેના પર શેરધારકોએ (Shareholders) પોતે ટેક્સ ચૂકવવો પડશે. આનો અર્થ એ છે કે, હવે રોકાણકારોએ બાયબેક દ્વારા થતા નફા પર તેમના ઇન્કમ સ્લેબ અથવા કેપિટલ ગેઈનના નિયમો મુજબ ટેક્સ ભરવો પડશે.
બીજો મહત્વનો ફેરફાર સિક્યોરિટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) ને લઈને છે. શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ કરનારાઓ, ખાસ કરીને ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) માં સક્રિય રોકાણકારો માટે આ સમાચાર થોડા ચિંતાજનક હોઈ શકે છે. સરકારે ઓપ્શન્સના વેચાણ પર STT વધારીને 0.1% અને ફ્યુચર્સના વેચાણ પર 0.02% કરી દીધો છે. આનાથી ટ્રેડિંગનો ખર્ચ વધી જશે, જેની સીધી અસર નાના અને રિટેલ ટ્રેડર્સના નફા પર પડશે.
ત્રીજો ફેરફાર TCS (Tax Collected at Source) ના દરોમાં ઘટાડો છે, જે વિદેશ પ્રવાસ કરનારાઓ માટે મોટી રાહત લઈને આવ્યો છે. લિબરલાઈઝ્ડ રેમિટન્સ સ્કીમ (LRS) હેઠળ, જો તમે શિક્ષણ અથવા તબીબી સારવાર માટે વિદેશમાં પૈસા મોકલો છો, તો ₹7 લાખથી વધુની રકમ પર TCS નો દર 5% થી ઘટાડીને 2% કરવાનો પ્રસ્તાવ છે. જો કે, બીજી શ્રેણીઓ માટેના દરો પહેલાની જેમ જ રહી શકે છે. આ સિવાય શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્ય જેવા પાયાના ખર્ચાઓ પર ટેક્સનો બોજ ઘટાડવામાં આવ્યો છે.
ચોથો મોટો ફેરફાર TDS (Tax Deducted at Source) ના સરળીકરણ (Simplification) ને લઈને છે. હવે કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારના બોન્ડ્સ પર મળતા વ્યાજ પર TDS કાપવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવવામાં આવી રહી છે. આ સાથે જ, કેટલીક પસંદગીની પેમેન્ટ કેટેગરીમાં TDS ના દરો ઘટાડવામાં આવ્યા છે, જેથી લોકો પાસે ખર્ચ કરવા માટે વધુ રોકડ (Cash flow) ઉપલબ્ધ રહે. ઇ-કોમર્સ ઓપરેટર્સ માટે TDS નો દર 1% થી ઘટાડીને 0.1% કરવો એ નાના ઓનલાઇન વિક્રેતાઓ માટે એક મોટું પ્રોત્સાહન સાબિત થશે.
પાંચમો ફેરફાર વિદેશી અસ્કયામતો (Foreign Assets) ના ખુલાસા સાથે જોડાયેલો છે. હવે વિદેશી સંપત્તિની જાણકારી ન આપવા પર લાગતા દંડના નિયમોને થોડા હળવા બનાવવામાં આવ્યા છે. જો કોઈ વ્યક્તિ પાસે ₹20 લાખ સુધીની વિદેશી સંપત્તિ હોય અને તે અજાણતા તેનો ખુલાસો કરવાનું ભૂલી જાય, તો તેના પર ભારે દંડ લાદવામાં આવશે નહીં. આ એવા લોકો માટે મોટી રાહત છે કે, જેઓ નાના રોકાણ અથવા ESOP (કર્મચારી સ્ટોક ઓપ્શન પ્લાન) દ્વારા વિદેશી શેર ધરાવે છે.
છઠ્ઠો ફેરફાર નવી ટેક્સ વ્યવસ્થા (New Tax Regime) ને વધુ આકર્ષક બનાવવાની દિશામાં છે. સરકારનું પૂરું ધ્યાન હવે લોકોને જૂના ટેક્સ માળખામાંથી બહાર કાઢીને નવા માળખામાં લાવવા પર છે. આ માટે સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન (Standard Deduction) અને ટેક્સ સ્લેબમાં કેટલાક ફેરફારો કરવામાં આવી શકે છે, જેથી મધ્યમ વર્ગને વધુ બચત કરવાની તક મળે.
અંતમાં, સાતમો ફેરફાર ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ અને સંસ્થાઓ માટે છે કે, જેમના રજિસ્ટ્રેશન અને ટેક્સ ફ્રીના નિયમોને હવે સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ તેમજ વધુ કડક બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેથી ટેક્સ ચોરી પર અંકુશ લાવી શકાય.
