How to Control Anger : નાની-નાની વાતોમાં ગુસ્સો આવે છે ? ગુસ્સાને કાબૂમાં રાખવા અજમાવો આ 5 સરળ કસરતો
જો તમને નાની-નાની વાતોમાં ગુસ્સો આવી જાય છે અને ગુસ્સા પર કાબૂ રાખવો મુશ્કેલ બને છે, તો મનને શાંત રાખવા માટે આ 5 સરળ માનસિક અને શારીરિક કસરતો જરૂર અજમાવો.
આજના ભાગદોડભર્યા જીવનમાં કામનું દબાણ, તણાવ અને અનેક ચિંતાઓને કારણે વ્યક્તિ ઘણીવાર નાની-નાની વાતોમાં ગુસ્સે થઈ જાય છે. ક્યારેક આ ગુસ્સો એટલો વધી જાય છે કે તેને કાબૂમાં રાખવો મુશ્કેલ બની જાય છે. વધુ પડતો ગુસ્સો માત્ર સંબંધોમાં અંતર ઊભું કરતો નથી, પરંતુ તેની અસર આપણા મન અને શરીરના સ્વાસ્થ્ય પર પણ પડે છે. પરંતુ કેટલીક સરળ માનસિક અને શારીરિક કસરતોની મદદથી ગુસ્સા પર નિયંત્રણ મેળવવામાં મદદ મળી શકે છે. જ્યારે પણ તમને ગુસ્સો આવે ત્યારે આ પાંચ કસરતો અજમાવી જુઓ.
જ્યારે ગુસ્સો આવે ત્યારે થોડીવાર શાંત જગ્યાએ બેસી જાઓ અને આંખો બંધ કરો. હવે નાકથી ચાર સેકન્ડ સુધી ધીમે-ધીમે શ્વાસ લો. ત્યારબાદ સાત સેકન્ડ સુધી શ્વાસ રોકો અને છેલ્લે મોં દ્વારા આઠ સેકન્ડમાં ધીમે-ધીમે શ્વાસ બહાર કાઢો. આ પ્રક્રિયા આરામદાયક લાગે એટલી જ કરો. તેનાથી મન શાંત કરવામાં અને તણાવ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
ગુસ્સો કે બેચેની અનુભવાતી હોય ત્યારે આ માનસિક કસરત ઉપયોગી બની શકે છે. સૌપ્રથમ તમારી આસપાસની પાંચ એવી વસ્તુઓ ઓળખો જે તમને દેખાય છે. ત્યારબાદ ચાર એવી વસ્તુઓ શોધો જેને તમે સ્પર્શ કરી શકો. પછી ત્રણ અવાજ સાંભળો, બે અલગ-અલગ સુગંધ અનુભવો અને છેલ્લે એક એવી વસ્તુ ઓળખો જેનો સ્વાદ તમે અનુભવી શકો. આ કસરત મનને વર્તમાન ક્ષણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં મદદ કરે છે.
ગુસ્સો આવે ત્યારે શરીરના સ્નાયુઓમાં તણાવ વધી શકે છે. તેને ઓછો કરવા માટે આરામથી બેસી જાઓ. પગના અંગૂઠાથી શરૂઆત કરીને ધીમે-ધીમે શરીરના અલગ-અલગ સ્નાયુઓને પાંચ સેકન્ડ માટે હળવેથી ખેંચો અને પછી છોડી દો. આ રીતે પગ, હાથ, ખભા અને ચહેરાના સ્નાયુઓને આરામ આપો. તેનાથી શરીરનો તણાવ ઓછો કરવામાં મદદ મળે છે.
ગુસ્સો વધવા લાગે ત્યારે થોડી શારીરિક હિલચાલ પણ ફાયદાકારક બની શકે છે. સીધા ઊભા રહીને બંને હાથ ઉપરની તરફ લઈ જાઓ અને આખા શરીરને હળવેથી ખેંચો. ત્યારબાદ ધીમે-ધીમે આગળની તરફ ઝૂકો. જો સરળતાથી શક્ય હોય તો પગના અંગૂઠાને સ્પર્શ કરવાનો પ્રયાસ કરો. આ કસરત દરમિયાન શરીરને વધુ પડતું ખેંચવાનું ટાળો. તેનાથી મનને ગુસ્સા પરથી હટાવીને શરીરની હિલચાલ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકાય છે.
ગુસ્સા અને માનસિક તણાવને નિયંત્રિત કરવા માટે બોક્સ બ્રીથિંગ એક સરળ શ્વાસની કસરત છે. સૌપ્રથમ ચાર સેકન્ડ સુધી શ્વાસ લો. ત્યારબાદ ચાર સેકન્ડ સુધી શ્વાસ રોકો. હવે ચાર સેકન્ડમાં ધીમે-ધીમે શ્વાસ બહાર કાઢો અને ફરી ચાર સેકન્ડ સુધી શ્વાસ લીધા વગર આરામ કરો. આ પ્રક્રિયા થોડા સમય સુધી પુનરાવર્તિત કરો. જો શ્વાસ રોકવામાં તકલીફ થાય તો સામાન્ય રીતે શ્વાસ લેતા રહો.
ગુસ્સો આવવો સ્વાભાવિક છે, પરંતુ તેના પર નિયંત્રણ રાખવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. ઉપર જણાવેલી પાંચ સરળ કસરતોને રોજિંદા જીવનમાં સામેલ કરવાથી મનને શાંત રાખવામાં અને ગુસ્સાની સ્થિતિને સારી રીતે સંભાળવામાં મદદ મળી શકે છે. જો વારંવાર બેકાબૂ ગુસ્સો આવતો હોય અને તેની અસર સંબંધો કે રોજિંદા જીવન પર પડતી હોય, તો માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય છે. ( Disclaimer: આ લેખ માત્ર જાણકારી માટે છે. તેનો ઉપયોગ પુર્વે આપ આપના તબીબ અથવા તજજ્ઞોની સલાહ ખાસ લેવી જરૂરી છે. )
