એલાર્મ નહોતું છતાં લોકો સમયસર કેવી રીતે જાગતા ? જાણો જૂના સમયની અદ્ભુત રીતો
આજકાલ લોકો સવારે સમયસર ઉઠવા માટે મોબાઇલ કે એલાર્મ ઘડિયાળનો સહારો લે છે. પરંતુ પહેલા આવી સુવિધાઓ નહોતી, ત્યારે લોકો કેવી રીતે જાગતા હશે, આ વિચારવા જેવી વાત છે.
1787માં લેવી હચિન્સે પ્રથમ એલાર્મ ઘડિયાળ બનાવી હતી, જે ફક્ત સવારે 4 વાગ્યે જ વાગતી હતી અને તે તેણે પોતાને જાગાડવા માટે બનાવી હતી. તે સમય સુધી સામાન્ય લોકો માટે આવી ઘડિયાળો ઉપલબ્ધ નહોતી. લોકો ત્યારે કુદરતી રીતો અને પોતાની શરીરની અંદરની ઘડિયાળ પર નિર્ભર રહેતા, જે તેમને સમયસર જાગવામાં મદદ કરતી. ( Credits: AI Generated )
પ્રાચીન સમયમાં સમય જાણવાની રીતો આજની જેમ સરળ નહોતી. લોકો દિવસ દરમિયાન સૂર્યના આધાર પર સમય માપતા, જેમ કે સૂર્યના પડછાયા પરથી કલાકોનું અંદાજ લગાવતા. શંકુ આકારના સાધનો અને સૂર્યઘડિયાળનો ઉપયોગ કરીને સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધીનો સમય જાણી શકાયતો. જ્યારે રાત્રે સમય ગણવા માટે તારાઓનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવતું, જેની માહિતી પ્રાચીન ગ્રંથોમાં પણ મળે છે.
પ્રાચીન સમયમાં લોકો સમય જાણાવવા માટે પાણી અને રેતીના સાધનોનો ઉપયોગ કરતા. પાણી ધીમે ધીમે ખાલી થાય કે રેતી પૂરી થાય ત્યારે અવાજ થતો, જે લોકોને જાગાડતો. મીણબત્તી ઘડિયાળમાં પણ મીણ ઓગળતાં ખીલા પડી અવાજ કરતા. પરંતુ આ રીતો ખૂબ ચોક્કસ નહોતી, તેથી લોકો પોતાના મન અને અંદરની ઘડિયાળ પર વધુ આધાર રાખતા. ( Credits: AI Generated )
જ્યારે આપણે વિચારીએ છીએ કે કાલે ચોક્કસ સમયે ઉઠવું છે, ત્યારે ઘણી વખત ઊંઘ સારી આવતી નથી અને આપણે વારંવાર સમય ચેક કરીએ છીએ. આ એક પ્રકારની માનસિક ચિંતા છે. નિષ્ણાતોના કહેવા મુજબ, ઊંઘ અને જાગવાની રીતો આપણા શરીરની કુદરતી પ્રક્રિયાઓ પર આધારિત છે, જેને હોમિયોસ્ટેસિસ અને સર્કેડિયન રિધમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ( Credits: AI Generated )
સર્કેડિયન રિધમ આપણા શરીરની કુદરતી ઘડિયાળ છે, જે ઊંઘ અને જાગવાની પ્રક્રિયાને પ્રકાશ અને અંધારાના આધારે નિયંત્રિત કરે છે. સરળ રીતે કહીએ તો, અંધારું થાય ત્યારે ઊંઘ આવવા લાગે છે અને લાઇટ ચાલુ થાય ત્યારે ઊંઘ તૂટે છે. પહેલા જ્યારે એલાર્મ નહોતાં, ત્યારે લોકો સૂર્યના પ્રકાશ સાથે સ્વાભાવિક રીતે જાગી જતા, જે તેમના માટે એલાર્મ જેવી ભૂમિકા ભજવતું હતું. ( Credits: AI Generated )
પ્રાચીન સમયમાં ઘરો ધ્વનિરોધક નહોતા અને લોકો મુખ્યત્વે ખેતી પર નિર્ભર હતા. ઔદ્યોગિક વિકાસ ન હોવાથી આસપાસ કુદરતી અવાજો વધુ સંભળાતા. કૂકડાનો અવાજ, ગાયોના અવાજ અથવા મંદિરની ઘંટડી જેવી ધ્વનિઓ લોકો માટે સવારે જાગવાની સૂચના આપતી અને એ જ તેમની માટે એલાર્મ જેવી ભૂમિકા ભજવતી. ( Credits: AI Generated )
સવારે વહેલા ઉઠવું આરોગ્ય માટે ખૂબ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે અને જૂના સમયમાં તેને ધાર્મિક મહત્વ પણ આપવામાં આવતું હતું. સંશોધન મુજબ, લોકો વહેલી સવારને પવિત્ર સમય માનતા અને તેને સારા આરોગ્ય તથા સારા સ્વભાવ સાથે જોડતા. તેમની માન્યતા હતી કે જે વ્યક્તિ વહેલા ઉઠે છે, તેને વધુ ઊર્જા અને તાકાત મળે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.) ( Credits: AI Generated )
