હાઈ બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવાનો સૌથી સરળ રસ્તો ? જાણો આઇસોમેટ્રિક કસરતનું રહસ્ય
બ્લડ પ્રેશર દિવસ દરમિયાન થોડીક હદ સુધી વધઘટ રહેવું સામાન્ય છે, કારણ કે શરીર વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ અને પરિસ્થિતિઓ પ્રમાણે પોતાને ઢાળે છે. પરંતુ જો બ્લડ પ્રેશર લાંબા સમય સુધી સતત ઊંચું રહે, તો તે આરોગ્ય માટે જોખમી બની શકે છે. તેથી તેને નિયંત્રિત રાખવા માટે યોગ્ય કસરત અને જીવનશૈલી અપનાવવી જરૂરી છે.
હાઈ બ્લડ પ્રેશર, જેને હાયપરટેન્શન પણ કહેવામાં આવે છે, આજકાલ ઘણા લોકોમાં જોવા મળતી ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યા છે. જ્યારે હૃદય લોહીને પમ્પ કરે છે અને તે ધમનીઓ પર વધુ દબાણ પાડે છે, ત્યારે આ સ્થિતિ ઉભી થાય છે. બ્લડ પ્રેશર બે આંકડામાં માપવામાં આવે છે, એક સિસ્ટોલિક અને બીજું ડાયસ્ટોલિક. સામાન્ય રીતે 120/80 ને નોર્મલ માનવામાં આવે છે, પરંતુ જો તે 130/80 કે તેથી વધુ હોય, તો તેને હાઈ બ્લડ પ્રેશર તરીકે ગણવામાં આવે છે.
દિવસ દરમિયાન બ્લડ પ્રેશરમાં થોડી વધઘટ થવી સ્વાભાવિક છે, પરંતુ જો તે સતત વધારે જ રહે તો તે આરોગ્ય માટે જોખમી બની શકે છે. આ સ્થિતિમાં હૃદયને વધુ મહેનત કરવી પડે છે અને ધીમે ધીમે ધમનીઓ તેમની સ્થિતિસ્થાપકતા ગુમાવે છે. જો સમયસર ધ્યાન ન આપવામાં આવે, તો તેની અસર હૃદય, કિડની, આંખો અને મગજ જેવા મહત્વપૂર્ણ અંગો પર પડી શકે છે. ( Credits: AI Generated )
આવી પરિસ્થિતિમાં બ્લડ પ્રેશરને કાબૂમાં રાખવા માટે કસરત ખૂબ અસરકારક માનવામાં આવે છે. 270 અભ્યાસોના એક નવા વિશ્લેષણમાં અલગ-અલગ પ્રકારની કસરતો બ્લડ પ્રેશર ઘટાડવામાં કેટલી મદદરૂપ છે તેની તપાસ કરવામાં આવી. પરિણામે એવું જાણવા મળ્યું કે સ્થિર (આઇસોમેટ્રિક) કસરતો સૌથી વધુ અસરકારક સાબિત થઈ. બાકીની કસરતો પણ ફાયદાકારક હતી, પરંતુ દિવાલ પાસે બેસવાની જેવી આઇસોમેટ્રિક કસરતો જેટલો અસરકારક લાભ આપતી નહોતી. ( Credits: AI Generated )
આઇસોમેટ્રિક કસરતો એવી હોય છે જેમાં સ્નાયુઓ કામ કરે છે, પરંતુ શરીરના સાંધા હલતા નથી. એટલે કે, તમે એક જ સ્થિતિમાં રહીને સ્નાયુઓ પર દબાણ રાખો છો. જેમ કે દિવાલ સામે બેસવું, હાથથી કંઈક મજબૂત રીતે પકડવું અથવા પગથી કોઈ સ્થિર વસ્તુને દબાવવી. નિષ્ણાતો કહે છે કે જ્યારે સ્નાયુઓ થોડો સમય સુધી તાણમાં રહે છે, ત્યારે તે જગ્યાએ લોહીનો પ્રવાહ થોડોક ઘટે છે. પરંતુ દબાણ છોડતા જ લોહી ફરી ઝડપથી વહે છે, જેના કારણે રક્તવાહિનીઓ ઢીલી પડે છે અને આ પ્રક્રિયા બ્લડ પ્રેશર ઓછું કરવામાં મદદરૂપ બને છે. ( Credits: AI Generated )
પણ આ કસરતો સંપૂર્ણપણે જોખમમુક્ત છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. નિષ્ણાતો મુજબ, જો સ્નાયુઓ લાંબા સમય સુધી તાણમાં રહે તો બ્લડ પ્રેશર થોડા સમય માટે વધી પણ શકે છે. તેથી જે લોકોને પહેલાથી હૃદયની સમસ્યા હોય અથવા બ્લડ પ્રેશર યોગ્ય રીતે નિયંત્રિત ન હોય, તેમણે આ કસરતો શરૂ કરતાં પહેલાં ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે. આઇસોમેટ્રિક કસરતો બ્લડ પ્રેશર કાબૂમાં રાખવામાં મદદરૂપ બની શકે છે, પરંતુ તેને સાચી રીતથી અને સાવચેતી સાથે કરવી ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. ( Disclaimer: આ લેખ માત્ર જાણકારી માટે છે. તેનો ઉપયોગ પુર્વે આપ આપના તબીબ અથવા તજજ્ઞોની સલાહ ખાસ લેવી જરૂરી છે. ) ( Credits: AI Generated )
