જિનેટિક્સમાં જ છે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલનું જોખમ? ગભરાશો નહીં, સારા ડાયટથી તેની અસર ઘટી શકે છે

જો તમારા પરિવારમાં હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ કે ડાયાબિટીસનો ઇતિહાસ રહ્યો છે, તો તમારા માટે એક રાહતના સમાચાર છે. તાજેતરના એક અભ્યાસમાં સામે આવ્યું છે કે, યોગ્ય અને સંતુલિત આહાર (Diet) વડે કોલેસ્ટ્રોલના જિનેટિક (જનીની) જોખમને પણ ઘટાડી શકાય છે. દેશમાં વધી રહેલા હાર્ટ પ્રોબ્લેમ અને ડાયાબિટીસ વચ્ચે આ સ્ટડી ભારતીય પુખ્તો માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.

| Updated on: Oct 25, 2026 | 3:46 PM
1 / 7
શું પરિવારમાં હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અથવા બીજી મેટાબોલિક બીમારીઓનો ઇતિહાસ રહ્યો છે? તો આનો અર્થ એ જરૂરી નથી કે, આગળ ચાલીને તમને પણ કોલેસ્ટ્રોલની સમસ્યા થશે. ભારતીય પુખ્તો પર થયેલી એક નવી સ્ટડીમાં સામે આવ્યું છે કે, કેટલાક ખાસ જેનેટિક વેરિઅન્ટ્સવાળા લોકોમાં ખરાબ ડાયટ લેવાથી કોલેસ્ટ્રોલ વધવાનું જોખમ વધારે હોઈ શકે છે. જો ડાયટ સારી અને સંતુલિત હોય, તો આ જેનેટિક જોખમોની અસરને ઘટાડી શકાય છે.

શું પરિવારમાં હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અથવા બીજી મેટાબોલિક બીમારીઓનો ઇતિહાસ રહ્યો છે? તો આનો અર્થ એ જરૂરી નથી કે, આગળ ચાલીને તમને પણ કોલેસ્ટ્રોલની સમસ્યા થશે. ભારતીય પુખ્તો પર થયેલી એક નવી સ્ટડીમાં સામે આવ્યું છે કે, કેટલાક ખાસ જેનેટિક વેરિઅન્ટ્સવાળા લોકોમાં ખરાબ ડાયટ લેવાથી કોલેસ્ટ્રોલ વધવાનું જોખમ વધારે હોઈ શકે છે. જો ડાયટ સારી અને સંતુલિત હોય, તો આ જેનેટિક જોખમોની અસરને ઘટાડી શકાય છે.

2 / 7
આ સ્ટડી ચેન્નાઈના મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (MDRF) અને બ્રિટનની યુનિવર્સિટી ઓફ રીડિંગના સંશોધકોએ કરી છે. સ્ટડી એવા સમયે સામે આવી છે, જ્યારે ભારતમાં ડાયાબિટીસ, ડિસલિપિડેમિયા એટલે કે લોહીમાં ફેટનું પ્રમાણ વધવું અને હાર્ટ સંબંધિત બીમારીઓનો બોજ સતત વધી રહ્યો છે. લોકોના ડાયટમાં રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઈડ્રેટ, ફેટ, ખાંડ અને મીઠાનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે, જ્યારે ફળો, શાકભાજીઓ અને બીજા પોષક ખાદ્ય પદાર્થોનો હિસ્સો ઘટી રહ્યો છે.

આ સ્ટડી ચેન્નાઈના મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (MDRF) અને બ્રિટનની યુનિવર્સિટી ઓફ રીડિંગના સંશોધકોએ કરી છે. સ્ટડી એવા સમયે સામે આવી છે, જ્યારે ભારતમાં ડાયાબિટીસ, ડિસલિપિડેમિયા એટલે કે લોહીમાં ફેટનું પ્રમાણ વધવું અને હાર્ટ સંબંધિત બીમારીઓનો બોજ સતત વધી રહ્યો છે. લોકોના ડાયટમાં રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઈડ્રેટ, ફેટ, ખાંડ અને મીઠાનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે, જ્યારે ફળો, શાકભાજીઓ અને બીજા પોષક ખાદ્ય પદાર્થોનો હિસ્સો ઘટી રહ્યો છે.

3 / 7
થોડા મહિના પહેલાં ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (MDRF)ની ઇન્ડિયાબ સિરીઝ હેઠળ થયેલી એક મોટી રાષ્ટ્રીય સ્ટડીમાં સામે આવ્યું હતું કે, લગભગ 87.3 ટકા ભારતીય પુખ્તોમાં ડિસલિપિડેમિયા છે. આ સ્થિતિ હાર્ટ ડિસીઝ અને હાર્ટ અટેક તેમજ સ્ટ્રોક જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે.

થોડા મહિના પહેલાં ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (MDRF)ની ઇન્ડિયાબ સિરીઝ હેઠળ થયેલી એક મોટી રાષ્ટ્રીય સ્ટડીમાં સામે આવ્યું હતું કે, લગભગ 87.3 ટકા ભારતીય પુખ્તોમાં ડિસલિપિડેમિયા છે. આ સ્થિતિ હાર્ટ ડિસીઝ અને હાર્ટ અટેક તેમજ સ્ટ્રોક જેવી ગંભીર સમસ્યાઓનું જોખમ વધારી શકે છે.

4 / 7
બીજીબાજુ, દેશમાં લગભગ 10.1 કરોડ લોકો ડાયાબિટીસથી ઝઝૂમી રહ્યા છે, જ્યારે લગભગ 13.6 કરોડ લોકો પ્રી-ડાયાબિટીસ અને 35.6 કરોડ લોકો હાઈ બ્લડ પ્રેશરથી પ્રભાવિત છે. ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (MDRF)ના ગયા વર્ષે આવેલા એક રિસર્ચ મુજબ, સામાન્ય ભારતીય ડાયટથી મળતી રોજિંદી કેલેરીનો 62.3 ટકા હિસ્સો કાર્બોહાઈડ્રેટથી આવે છે. તેમાં મોટી માત્રા સાધારણ અથવા ઓછી ક્વોલિટીવાળા કાર્બોહાઈડ્રેટની હોય છે.

બીજીબાજુ, દેશમાં લગભગ 10.1 કરોડ લોકો ડાયાબિટીસથી ઝઝૂમી રહ્યા છે, જ્યારે લગભગ 13.6 કરોડ લોકો પ્રી-ડાયાબિટીસ અને 35.6 કરોડ લોકો હાઈ બ્લડ પ્રેશરથી પ્રભાવિત છે. ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) અને મદ્રાસ ડાયાબિટીસ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (MDRF)ના ગયા વર્ષે આવેલા એક રિસર્ચ મુજબ, સામાન્ય ભારતીય ડાયટથી મળતી રોજિંદી કેલેરીનો 62.3 ટકા હિસ્સો કાર્બોહાઈડ્રેટથી આવે છે. તેમાં મોટી માત્રા સાધારણ અથવા ઓછી ક્વોલિટીવાળા કાર્બોહાઈડ્રેટની હોય છે.

5 / 7
નવી સ્ટડીમાં સંશોધકોએ 25 થી 80 વર્ષની ઉંમરના 1,020 લોકોને જોડ્યા હતા. તેમાં 452 પુરુષો અને 568 મહિલાઓ હતી. આ બધા ચેન્નાઈ અર્બન રૂરલ એપિડેમિયોલોજી સ્ટડી સાથે જોડાયેલા સહભાગીઓ હતા. સંશોધકોએ TCF7L2 અને FTO નામના બે જિનમાં રહેલા ત્રણ જેનેટિક વેરિઅન્ટ્સ પર ધ્યાન આપ્યું. આ બંને જિનનો સંબંધ અગાઉ પણ ડાયાબિટીસ અને મેટાબોલિક સમસ્યાઓ સાથે સામે આવી ચૂક્યો છે.

નવી સ્ટડીમાં સંશોધકોએ 25 થી 80 વર્ષની ઉંમરના 1,020 લોકોને જોડ્યા હતા. તેમાં 452 પુરુષો અને 568 મહિલાઓ હતી. આ બધા ચેન્નાઈ અર્બન રૂરલ એપિડેમિયોલોજી સ્ટડી સાથે જોડાયેલા સહભાગીઓ હતા. સંશોધકોએ TCF7L2 અને FTO નામના બે જિનમાં રહેલા ત્રણ જેનેટિક વેરિઅન્ટ્સ પર ધ્યાન આપ્યું. આ બંને જિનનો સંબંધ અગાઉ પણ ડાયાબિટીસ અને મેટાબોલિક સમસ્યાઓ સાથે સામે આવી ચૂક્યો છે.

6 / 7
આની સાથે જ લોકોના ડાયટની ક્વોલિટી પણ તપાસવામાં આવી. તેના માટે ઇન્ડિયન ડાયટ ક્વોલિટી સ્કોરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. તેમાં આઠ પ્રકારના ખાદ્ય સમૂહો જોવામાં આવ્યા. આમાં કઠોળ અને લીમડાવાળા ધાન્યો (દાળ અને કઠોળ), ફળો અને શાકભાજી, દૂધથી બનેલા ઉત્પાદનો, સફેદ ચોખા, ખાવાના તેલ અને ફેટ, એડેડ શુગર, એડેડ મીઠું અને ચિકન તથા ઇંડાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

આની સાથે જ લોકોના ડાયટની ક્વોલિટી પણ તપાસવામાં આવી. તેના માટે ઇન્ડિયન ડાયટ ક્વોલિટી સ્કોરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. તેમાં આઠ પ્રકારના ખાદ્ય સમૂહો જોવામાં આવ્યા. આમાં કઠોળ અને લીમડાવાળા ધાન્યો (દાળ અને કઠોળ), ફળો અને શાકભાજી, દૂધથી બનેલા ઉત્પાદનો, સફેદ ચોખા, ખાવાના તેલ અને ફેટ, એડેડ શુગર, એડેડ મીઠું અને ચિકન તથા ઇંડાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો.

7 / 7
રિસર્ચમાં સૌથી મહત્વની વાત એ સામે આવી કે, જે લોકોની ડાયટ ખરાબ હતી, તેમાં વધારે જેનેટિક જોખમવાળા લોકોનું ટોટલ કોલેસ્ટ્રોલ અને LDL એટલે કે બેડ કોલેસ્ટ્રોલ, ઓછા જેનેટિક જોખમવાળા લોકોની તુલનામાં વધારે હતું. જો કે, જે લોકોની ડાયટ મધ્યમ અથવા સારી ક્વોલિટીવાળી હતી, તેમાં આ તફાવત ખતમ થઈ ગયો. ટૂંકમાં, જે લોકોમાં હાઈ કોલેસ્ટ્રોલનું જેનેટિક જોખમ હાજર હતું, તેમાં પણ સરસ ડાયટ લેવાથી તેની અસર એટલી દેખાઈ નહીં. સંશોધકોના મતે, ડાયટ અને જિન વચ્ચેનો આ સંબંધ ટોટલ કોલેસ્ટ્રોલ તેમજ LDLના મામલામાં સ્ટેટિસ્ટિક્સની દ્રષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ હતો. વધારે જેનેટિક જોખમનો સંબંધ ફાસ્ટિંગ બ્લડ ગ્લુકોઝ અને HbA1cના વધારે સ્તર સાથે પણ જોવામાં આવ્યો.

રિસર્ચમાં સૌથી મહત્વની વાત એ સામે આવી કે, જે લોકોની ડાયટ ખરાબ હતી, તેમાં વધારે જેનેટિક જોખમવાળા લોકોનું ટોટલ કોલેસ્ટ્રોલ અને LDL એટલે કે બેડ કોલેસ્ટ્રોલ, ઓછા જેનેટિક જોખમવાળા લોકોની તુલનામાં વધારે હતું. જો કે, જે લોકોની ડાયટ મધ્યમ અથવા સારી ક્વોલિટીવાળી હતી, તેમાં આ તફાવત ખતમ થઈ ગયો. ટૂંકમાં, જે લોકોમાં હાઈ કોલેસ્ટ્રોલનું જેનેટિક જોખમ હાજર હતું, તેમાં પણ સરસ ડાયટ લેવાથી તેની અસર એટલી દેખાઈ નહીં. સંશોધકોના મતે, ડાયટ અને જિન વચ્ચેનો આ સંબંધ ટોટલ કોલેસ્ટ્રોલ તેમજ LDLના મામલામાં સ્ટેટિસ્ટિક્સની દ્રષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ હતો. વધારે જેનેટિક જોખમનો સંબંધ ફાસ્ટિંગ બ્લડ ગ્લુકોઝ અને HbA1cના વધારે સ્તર સાથે પણ જોવામાં આવ્યો.

Follow Us
Loading...
Unable to load recommendations.