સોનામાં શરૂ થયો તેજીનો ‘નવો દોર’, હવે ક્યાં સુધી જઈ શકે છે ‘ભાવ’?
સોનાના શોખીનો અને રોકાણકારો માટે ખુશખબર આમે આવી છે. વાત એમ છે કે, 'સોનું' ફરી એકવાર સુપરફાસ્ટ સ્પીડમાં દોડી રહ્યું છે. હવે સવાલ છે કે, આ તેજી માત્ર થોડા દિવસોની મહેમાન છે કે પછી ભાવ નવો રેકોર્ડ બનાવશે? આખરે સોનામાં અચાનક આવેલી આ મોટી તેજી પાછળનું અસલી કારણ શું છે અને આગામી દિવસોમાં ભાવ ક્યાં સુધી જઈ શકે છે?
સોનાના ભાવમાં ફરી એકવાર તેજી જોવા મળી રહી છે. નબળો ડોલર, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ અંગે વધતી ચિંતા અને અમેરિકાના વધતા દેવાને કારણે રોકાણકારોનું વલણ ફરી એકવાર સુરક્ષિત રોકાણ ગણાતા સોના તરફ વળ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આ અઠવાડિયે સોનું લગભગ 5 ટકા વધ્યું છે. સ્થાનિક બજાર પર વિદેશી સંકેતોની અસર જોવા મળે છે, જેથી ભારતમાં પણ સોનાની આ જ દિશા રહી છે.
તેજી એવા સમયે આવી છે કે, જ્યારે સોનું આ વર્ષની શરૂઆતમાં આશરે 5,600 ડોલર પ્રતિ ઓંસના રેકોર્ડ સ્તર સુધી પહોંચ્યા પછી તીવ્ર ઘટાડાનો સામનો કરી ચૂક્યું છે. હવે સવાલ એ છે કે, શું વર્તમાન તેજી સોનામાં વધુ એક મોટા અપસાઈડની શરૂઆત છે કે પછી ભાવમાં ફરી કરેક્શન જોવા મળશે?
સોનાની તાજેતરની તેજી પાછળનું સૌથી મોટું કારણ યુએસ ડોલરની નબળાઈ અને બોન્ડ માર્કેટમાં વધેલી ચિંતા છે. યુએસ ટ્રેઝરીએ 10 થી 30 વર્ષની મુદતવાળા સરકારી બોન્ડની લિક્વિડિટીને સપોર્ટ કરવા માટે બોન્ડ બાયબેકનું કદ ઓછામાં ઓછું બમણું કરવાની જાહેરાત કરી હતી. ત્યારબાદ ટ્રેઝરી યીલ્ડમાં શરૂઆતી ઘટાડો આવ્યો અને ડોલર નબળો પડ્યો, જેનાથી સોનાની માંગ વધી.
આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે થયો છે, જ્યારે યુએસ સરકારનું દેવું પહેલીવાર 40 ટ્રિલિયન ડોલરને પાર પહોંચી ગયું છે. બજારમાં વધતા દેવા અને તેના ખર્ચને લઈને ચિંતા વધી રહી છે. UBS ના કોમોડિટી એનાલિસ્ટ જીઓવાની સ્ટેઉનોવોના જણાવ્યા અનુસાર, વૈશ્વિક સ્તરે વધતું દેવું અને ડોલરની નબળાઈ આગામી સમયમાં પણ સોનાની કિંમતને ટેકો આપી શકે છે.
સોનાની તેજીનું એક મોટું ફેક્ટર સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી પણ છે. વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલના સર્વે અનુસાર, 89 ટકા સેન્ટ્રલ બેંકો આગામી એક વર્ષમાં તેમના ગોલ્ડ રિઝર્વમાં વધારો થવાની અપેક્ષા રાખી રહી છે. આ સંકેત આપે છે કે, સોનાની માંગ માત્ર રોકાણકારોની સુરક્ષિત રોકાણની તલાશ સુધી સીમિત નથી પરંતુ સેન્ટ્રલ બેંકો પણ ડોલર અને યુએસ ટ્રેઝરી પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે સોનાને રિઝર્વ એસેટ તરીકે મહત્વ આપી રહી છે.
ભવિષ્યની કિંમતો અંગે મોટા બ્રોકરેજ અને બજાર નિષ્ણાતો પણ તેજીની શક્યતા જોઈ રહ્યા છે. UBS ને આગામી 12 મહિનામાં સોનું 5,400 ડોલર પ્રતિ ઓંસ સુધી પહોંચવાની આશા છે. Morgan Stanley નું કહેવું છે કે, સોનું તેના 4,450 ડોલરના ચોથા ક્વાર્ટરના ટાર્ગેટ સુધી અપેક્ષા કરતાં વહેલું પહોંચી ગયું છે અને વર્ષ 2027 માં તે 5,000 ડોલર પ્રતિ ઓંસથી ઉપર જવાનો રસ્તો બનાવી શકે છે. બ્રોકરેજે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે, આ મુસાફરી ઉતાર-ચઢાવથી ભરેલી હોઈ શકે છે. JP Morgan પણ વર્ષ 2027 ના અંત સુધીમાં સોનાને આશરે 5,000 ડોલર પ્રતિ ઓંસ સુધી જોઈ રહ્યું છે.
વર્તમાન સ્તરોથી સોનાના ભાવમાં આગામી એક વર્ષમાં 10% થી વધુની તેજી જોવા મળી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે સોના સામે કેટલાક મોટા જોખમો પણ છે. પશ્ચિમ એશિયા સંઘર્ષને કારણે જો ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધશે તો મોંઘવારીનું દબાણ વધી શકે છે. આનાથી સેન્ટ્રલ બેંકો વ્યાજદરમાં કાપ મૂકવા અંગે સતર્ક બની શકે છે અને બોન્ડ યીલ્ડ ઉપર જઈ શકે છે. ઊંચી યીલ્ડ સોના જેવા Non-Yielding Asset પર દબાણ લાવી શકે છે.
Trade Nation ના ડેવિડ મોરિસનનું માનવું છે કે, તાજેતરની તેજી પછી સોનામાં નજીકના ભવિષ્યમાં થોડું પ્રોફિટ-બુકિંગ થઈ શકે છે. તેમના મતે જો સોનું 4,400 ડોલર સુધી પાછું આવે છે અને ત્યાં સપોર્ટ મેળવે છે, તો આ આગળની તેજી માટે સકારાત્મક સંકેત હશે. આથી, વર્તમાન ચિત્રમાં નબળો ડોલર, વધતું યુએસ દેવું, સેન્ટ્રલ બેંકોની ખરીદી અને જીઓ-પોલિટિકલ તણાવ સોના માટે મોટા સપોર્ટ છે, જ્યારે ઊંચી બોન્ડ યીલ્ડ અને મોંઘું ક્રૂડ ઓઈલ ટૂંકાગાળાના જોખમો રહેશે.
