Gold Jewellery GST: શું તમે સોના પર ડબલ ટેક્સ ચૂકવો છો? ઘરેણાં ખરીદતા પહેલા બિલ પાછળ છુપાયેલું ગણિત સમજો!
સોનાના દાગીના ખરીદતી વખતે ગ્રાહકો પાસેથી બે અલગ અલગ GST દર વસૂલવામાં આવે છે. ચાલો સમજીએ કે આ કર શું છે અને દાગીના ખરીદતી વખતે શું ધ્યાનમાં લેવું.
લગ્ન અને તહેવારો દરમિયાન સોનું ખરીદતા ગ્રાહકો ઘણીવાર તેમના દાગીનાના બિલથી ચોંકી જાય છે. સોનાના ભાવમાં વધારો થવા સાથે બિલમાં બે પ્રકારના GST ઉમેરવાથી લોકો મૂંઝવણમાં મુકાય છે કે તેમની પાસેથી ડબલ ટેક્સ કેમ વસૂલવામાં આવી રહ્યો છે. ખરેખર સોનાના દાગીના ખરીદતી વખતે, સોનાની કિંમત અને મેકિંગ ચાર્જ બંને પર અલગ GST વસૂલવામાં આવે છે. જો તમે સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો, તો પહેલા બિલની સંપૂર્ણ ગણતરી સમજો.
ભારતમાં સોનું ફક્ત રોકાણનું સાધન નથી, પરંતુ પરંપરા અને ભાવના સાથે પણ સંકળાયેલું છે. લોકો લગ્ન, તહેવારો અથવા ખાસ પ્રસંગો માટે સોનાના દાગીના ખરીદવાનો આનંદ માણે છે. જોકે જ્યારે ઘરેણાંની દુકાન પર બિલ જનરેટ થાય છે, ત્યારે ગ્રાહકો ઘણીવાર આશ્ચર્યચકિત થાય છે. આનું સૌથી મોટું કારણ સોના પર ડબલ GST છે.
લોકોને ઘણીવાર લાગે છે કે તેમની પાસેથી એક જ વસ્તુ માટે બે વાર વસૂલવામાં આવી રહ્યો છે, પરંતુ આ સરકારના અલગ અલગ કર નિયમોને કારણે છે. જો તમે ટૂંક સમયમાં સોનું ખરીદવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે ઘરેણાંના બિલમાં GST કેવી રીતે ઉમેરવામાં આવે છે.
સોનાની કિંમત પર 3% GST વસૂલવામાં આવે છે: જ્યારે પણ ગ્રાહક સોનું ખરીદે છે, પછી ભલે તે સોનાના સિક્કા હોય, બિસ્કિટ હોય કે ઘરેણાં હોય ત્યારે મૂળ કિંમત પર 3% GST વસૂલવામાં આવે છે. આ કર સોનાના વાસ્તવિક બજાર મૂલ્ય પર વસૂલવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે જો તમે ₹1 લાખનું સોનું ખરીદ્યું હોય તો GST તરીકે ₹3,000 ઉમેરવામાં આવશે. આ કર સમગ્ર દેશમાં સમાન રીતે લાગુ પડે છે.
મેકિંગ ચાર્જ પર 5% GST અલગથી વસૂલવામાં આવે છે: બિલ ફક્ત સોનાની ખરીદી સુધી જ અટકતું નથી; જ્વેલરી બનાવવા માટે કારીગરના મજૂરી અને ડિઝાઇન ખર્ચનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેને મેકિંગ ચાર્જ કહેવામાં આવે છે. સરકાર આને એક સેવા માને છે, અને તેથી, મેકિંગ ચાર્જ પર 5% GST વસૂલવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો નેકલેસ બનાવવાનો ખર્ચ ₹ 20,000 હોય, તો ₹1,000 GST ઉમેરવામાં આવશે. આ જ કારણ છે કે ગ્રાહકો બિલ પર બે અલગ અલગ કર જુએ છે.
શું ગ્રાહક ખરેખર ડબલ ટેક્સ ચૂકવી રહ્યો છે?: ટેકનિકલી, ગ્રાહક એક જ વસ્તુ પર ડબલ ટેક્સ ચૂકવતો નથી. પહેલો ટેક્સ સોનાની ધાતુ પર વસૂલવામાં આવે છે, જ્યારે બીજો ટેક્સ ઘરેણાં બનાવતી સેવા પર વસૂલવામાં આવે છે. તેથી બંને કર અલગ અલગ કેટેગરીમાં આવે છે. જોકે સરેરાશ ગ્રાહક માટે આ સમજવું થોડું મુશ્કેલ છે. કારણ કે બંને GST બિલમાં ભેગા થાય છે, જે કુલ રકમમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
જૂના સોનાના બદલામાં શું ફાયદા થાય છે?: ઘણા લોકો જૂના દાગીનાને નવી ડિઝાઇનમાં બદલી નાખે છે. આવા કિસ્સાઓમાં કરના નિયમો થોડા અલગ હોય છે. જો તમે તમારા જૂના સોનાને નવા દાગીના માટે બદલો છો, તો તમારે ફક્ત મેકિંગ ચાર્જ અને 5% GST ચૂકવવો પડશે. જો કે જો તમે તમારું જૂનું સોનું વેચો છો અને પૈસા મેળવો છો અને પછી નવું દાગીના ખરીદો છો, તો તમારે સંપૂર્ણ ખરીદી કિંમત પર ફરીથી 3% GST ચૂકવવો પડશે.
ઘરેણાં ખરીદતી વખતે તમારે શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?: સોનું ખરીદતી વખતે હંમેશા વિગતવાર બિલ મેળવો અને સોનાની કિંમત, મેકિંગ ચાર્જ અને GST અલગથી તપાસો. ઉપરાંત સોનાની શુદ્ધતામાં કોઈ સમસ્યા ન થાય તે માટે BIS હોલમાર્ક તપાસવાનું ભૂલશો નહીં. નિષ્ણાતો માને છે કે સોનાનું એક્સચેન્જ ઘણીવાર ગ્રાહકો માટે વધુ ફાયદાકારક હોય છે, કારણ કે તે કરના બોજને અમુક અંશે ઘટાડી શકે છે.
