
આજના સમયમાં સ્માર્ટફોન આપણા જીવનનો મહત્વનો ભાગ બની ગયો છે. જોકે, ઘણા લોકોને ખબર નથી કે મોબાઇલના કેટલાક નાના ભાગોમાં સોનાની ખૂબ જ ઓછી માત્રા પણ હોય છે. ઇલેક્ટ્રોનિક સર્કિટ અને કનેક્શનને સારી રીતે કામ કરવામાં મદદ મળે તે માટે સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જૂના મોબાઇલમાંથી આ કિંમતી ધાતુને અલગ કરવાની પ્રક્રિયા સામાન્ય રીતે રિસાયક્લિંગ કેન્દ્રોમાં કરવામાં આવે છે, જ્યાં તેને સુરક્ષિત રીતે રિકવર કરી શકાય છે.

જૂના મોબાઇલમાંથી સોનું મેળવવાની વાત રસપ્રદ લાગે છે, પરંતુ તેને જાતે કાઢવાની પ્રક્રિયા જોખમી બની શકે છે. ફોનના મુખ્ય સર્કિટ બોર્ડ એટલે કે મધરબોર્ડના કેટલાક ભાગો પર સોનાનું ખૂબ જ પાતળું પડ લગાવવામાં આવે છે. આ સોનું ઇલેક્ટ્રોનિક કનેક્શનને સારી રીતે કાર્ય કરવામાં મદદ કરે છે.

સ્માર્ટફોનના અંદરના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ભાગોમાં સોનાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. બેટરી અને ડિસ્પ્લેને જોડતા કનેક્ટર્સ તથા પિનમાં સોનું વપરાય છે. ઉપરાંત, ફોનના આંતરિક સર્કિટમાં રહેલા બોન્ડિંગ વાયરમાં પણ સોનાનો ઉપયોગ થાય છે. સિમ કાર્ડના ચિપવાળા ભાગ પર સોનાનું પાતળું કોટિંગ કરવામાં આવે છે, જેથી તે સરળતાથી કાટ ન ખાય અને લાંબા સમય સુધી સારી રીતે કામ કરી શકે.

ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોમાં સોનાનો ઉપયોગ તેના સારા વિદ્યુત વાહક ગુણધર્મોને કારણે કરવામાં આવે છે. તે વીજળી અને ડેટાના સિગ્નલને સારી રીતે પસાર કરવામાં મદદ કરે છે. ઉપરાંત, સોનું ભેજ અને હવાના ઓક્સિજનથી સરળતાથી ખરાબ થતું નથી, તેથી ઇલેક્ટ્રોનિક કનેક્શનને કાટથી બચાવવામાં પણ ઉપયોગી સાબિત થાય છે.

આ ગુણધર્મોને કારણે મોબાઇલના અંદરના કેટલાક ઇલેક્ટ્રોનિક કનેક્શન લાંબા સમય સુધી સારી સ્થિતિમાં રહી શકે છે. પરિણામે, યોગ્ય રીતે જાળવણી કરવામાં આવે તો ફોનના મહત્વપૂર્ણ ભાગો લાંબા સમય સુધી વિશ્વસનીય રીતે કાર્ય કરવામાં મદદ મળે છે.

એક સામાન્ય સ્માર્ટફોનમાં સોનાની માત્રા ખૂબ જ ઓછી હોય છે. સામાન્ય રીતે એક ફોનમાં આશરે 0.02થી 0.034 ગ્રામ જેટલું સોનું મળી શકે છે.જે લગભગ 15 થી 35 મિલિગ્રામ હોય છે. આ પ્રમાણ ઓછું હોવાથી માત્ર 1 ગ્રામ સોનું મેળવવા માટે અનેક જૂના અથવા ખરાબ થયેલા મોબાઇલની જરૂર પડી શકે છે. અંદાજે 35થી 40 જેટલા ફોનમાંથી આટલી માત્રા એકત્ર થઈ શકે છે.

જૂના મોબાઇલમાંથી સોનું જાતે અલગ કરવાની પ્રક્રિયા જોખમી બની શકે છે. આ કામમાં કેટલીક ઔદ્યોગિક રિસાયક્લિંગ પ્રક્રિયાઓ દરમિયાન અત્યંત જોખમી રસાયણોનો ઉપયોગ થતો હોય છે, જે સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણ માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. તેથી ઘરે આવા રસાયણોનો ઉપયોગ કરીને સોનું કાઢવાનો પ્રયાસ કરવાને બદલે, જૂના ફોનને અધિકૃત ઈ-વેસ્ટ રિસાયક્લિંગ સેન્ટરમાં આપવો વધુ સુરક્ષિત વિકલ્પ છે.

જૂના મોબાઇલના પ્લાસ્ટિક અને ઇલેક્ટ્રોનિક ભાગોને સળગાવવાથી ઝેરી ધુમાડો ઉત્પન્ન થઈ શકે છે, જે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ ઊભી કરી શકે છે અને પર્યાવરણને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેથી જૂના ફોનને સામાન્ય કચરામાં ફેંકવા કે ઘરે જાતે ખોલીને તેના ભાગો અલગ કરવા કરતાં, તેને અધિકૃત ઈ-વેસ્ટ રિસાયક્લિંગ સેન્ટરમાં આપવો વધુ સલામત અને જવાબદાર વિકલ્પ છે.

આજના સમયમાં જૂના મોબાઇલ અને અન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ માટે અનેક અધિકૃત રિસાયક્લિંગ સેન્ટરો ઉપલબ્ધ છે. અહીં આધુનિક અને સુરક્ષિત પદ્ધતિથી ઈ-વેસ્ટમાંથી ઉપયોગી ધાતુઓને અલગ કરીને ફરી ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. જૂનો ફોન આવા કેન્દ્રમાં આપવાથી ઈ-વેસ્ટનો યોગ્ય નિકાલ થાય છે અને તેની સ્થિતિ તથા નીતિ મુજબ તમને તેની કિંમત પણ મળી શકે છે. ( નોંધ: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી પબ્લિક ડોમેન પરથી લેવામાં આવી છે, જે ફક્ત તમારી જાણકારી માટે છે.)