લોકરમાં પડેલું સોનું હવે બનશે કમાણીનું સાધન ! સરકાર કરી રહી મોટી તૈયારી, જાણો શું છે યોજના?

Gold Monetization 2.0: તિજોરી અને લોકરમાં બંધ રહેલું સોનું રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્રને નવી ગતિ આપવા માટે તૈયાર છે. કેન્દ્ર સરકાર આ નિષ્ક્રિય ઘરેલું સોનાને બજારમાં પાછું લાવવા માટે એક ખૂબ જ મહત્વાકાંક્ષી દરખાસ્ત પર વિચાર કરી રહી છે.

| Updated on: Jul 14, 2026 | 8:27 AM
1 / 6
Gold Monetization 2.0:હાલમાં ભારતીય ઘરોની તિજોરી અને લોકરમાં બંધ રહેલું સોનું રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્રને નવી ગતિ આપવા માટે તૈયાર છે. કેન્દ્ર સરકાર આ નિષ્ક્રિય ઘરેલું સોનાને બજારમાં પાછું લાવવા માટે એક ખૂબ જ મહત્વાકાંક્ષી દરખાસ્ત પર વિચાર કરી રહી છે. બુલિયન વેપારીઓ દ્વારા તૈયાર કરાયેલી આ યોજનાને 'ગોલ્ડ મુદ્રીકરણ (મોનેટાઈઝેશન) 2.0' કહેવામાં આવી રહી છે. જો અમલમાં મૂકવામાં આવે તો, તે દેશના સોના બજારના લેન્ડસ્કેપને બદલી શકે છે અને સામાન્ય ગ્રાહકોને નોંધપાત્ર લાભ આપી શકે છે.

Gold Monetization 2.0:હાલમાં ભારતીય ઘરોની તિજોરી અને લોકરમાં બંધ રહેલું સોનું રાષ્ટ્રીય અર્થતંત્રને નવી ગતિ આપવા માટે તૈયાર છે. કેન્દ્ર સરકાર આ નિષ્ક્રિય ઘરેલું સોનાને બજારમાં પાછું લાવવા માટે એક ખૂબ જ મહત્વાકાંક્ષી દરખાસ્ત પર વિચાર કરી રહી છે. બુલિયન વેપારીઓ દ્વારા તૈયાર કરાયેલી આ યોજનાને 'ગોલ્ડ મુદ્રીકરણ (મોનેટાઈઝેશન) 2.0' કહેવામાં આવી રહી છે. જો અમલમાં મૂકવામાં આવે તો, તે દેશના સોના બજારના લેન્ડસ્કેપને બદલી શકે છે અને સામાન્ય ગ્રાહકોને નોંધપાત્ર લાભ આપી શકે છે.

2 / 6
આ 'યોજના'નું લક્ષ્ય શું છે? : બુલિયન સંગઠનો દ્વારા સરકારને સુપરત કરાયેલ બ્લુપ્રિન્ટ અનુસાર, પ્રારંભિક તબક્કા માટે પ્રસ્તાવિત લક્ષ્ય આશરે 200 ટન ઘરેલું સોનું બજારમાં પાછું લાવવાનું છે. આ સ્થાનિક સોનાને સિસ્ટમમાં એકીકૃત કરવાથી સોનાની આયાત પર ભારતની નિર્ભરતા ઓછી થઈ શકે છે, જેનાથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવામાં મદદ મળી શકે છે.

આ 'યોજના'નું લક્ષ્ય શું છે? : બુલિયન સંગઠનો દ્વારા સરકારને સુપરત કરાયેલ બ્લુપ્રિન્ટ અનુસાર, પ્રારંભિક તબક્કા માટે પ્રસ્તાવિત લક્ષ્ય આશરે 200 ટન ઘરેલું સોનું બજારમાં પાછું લાવવાનું છે. આ સ્થાનિક સોનાને સિસ્ટમમાં એકીકૃત કરવાથી સોનાની આયાત પર ભારતની નિર્ભરતા ઓછી થઈ શકે છે, જેનાથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં વિદેશી હૂંડિયામણ બચાવવામાં મદદ મળી શકે છે.

3 / 6
નવી યોજના જૂની યોજનાથી કેવી રીતે અલગ છે? : સરકારે અગાઉ ગોલ્ડ મોનેટાઇઝેશન સ્કીમ રજૂ કરી હતી, પરંતુ લોકો ઘણીવાર સીધી બેંકોમાં જવાથી ખચકાતા હતા. આ વખતે, સમગ્ર પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને વધુ વ્યવહારુ બનાવીને આ મુદ્દાને ઉકેલવાનો હેતુ છે. આ દરખાસ્ત હેઠળ, ગ્રાહકો તેમના જૂના ડિઝાઇનના દાગીના સીધા બેંકમાં લઈ જવાને બદલે, નજીકના રજિસ્ટર્ડ જ્વેલર્સની મુલાકાત લઈ શકશે. ઝવેરી જૂના દાગીના ઓગાળીને, તેની શુદ્ધતા નક્કી કરશે અને તેને બેંકમાં જમા કરાવશે.

નવી યોજના જૂની યોજનાથી કેવી રીતે અલગ છે? : સરકારે અગાઉ ગોલ્ડ મોનેટાઇઝેશન સ્કીમ રજૂ કરી હતી, પરંતુ લોકો ઘણીવાર સીધી બેંકોમાં જવાથી ખચકાતા હતા. આ વખતે, સમગ્ર પ્રક્રિયાને વધુ સરળ અને વધુ વ્યવહારુ બનાવીને આ મુદ્દાને ઉકેલવાનો હેતુ છે. આ દરખાસ્ત હેઠળ, ગ્રાહકો તેમના જૂના ડિઝાઇનના દાગીના સીધા બેંકમાં લઈ જવાને બદલે, નજીકના રજિસ્ટર્ડ જ્વેલર્સની મુલાકાત લઈ શકશે. ઝવેરી જૂના દાગીના ઓગાળીને, તેની શુદ્ધતા નક્કી કરશે અને તેને બેંકમાં જમા કરાવશે.

4 / 6
 પ્રસ્તાવ મુજબ, જમા કરાયેલા સોનાના મૂલ્ય જેટલા 'ગોલ્ડ યુનિટ્સ' ગ્રાહકના બેંક ખાતામાં જમા કરી શકાય છે. આજની પેઢી ઘણીવાર પરંપરાગત, ભારે ડિઝાઇન કરતાં નવીનતમ ટ્રેન્ડી દાગીના પસંદ કરે છે. આ યોજના દ્વારા, લોકો ઘરે નિષ્ક્રિય પડેલા જૂના દાગીનાનું સાચું મૂલ્ય સમજી શકશે અને સરળતાથી નવી ડિઝાઇન મેળવી શકશે. બીજી બાજુ, વેપારીઓને પ્રમાણમાં ઓછી કિંમતે કાચા માલ તરીકે સોનું ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે.

પ્રસ્તાવ મુજબ, જમા કરાયેલા સોનાના મૂલ્ય જેટલા 'ગોલ્ડ યુનિટ્સ' ગ્રાહકના બેંક ખાતામાં જમા કરી શકાય છે. આજની પેઢી ઘણીવાર પરંપરાગત, ભારે ડિઝાઇન કરતાં નવીનતમ ટ્રેન્ડી દાગીના પસંદ કરે છે. આ યોજના દ્વારા, લોકો ઘરે નિષ્ક્રિય પડેલા જૂના દાગીનાનું સાચું મૂલ્ય સમજી શકશે અને સરળતાથી નવી ડિઝાઇન મેળવી શકશે. બીજી બાજુ, વેપારીઓને પ્રમાણમાં ઓછી કિંમતે કાચા માલ તરીકે સોનું ઉપલબ્ધ કરાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ છે.

5 / 6
ટેક્સ નિયમો સરળ બનાવવા! : કર સંબંધિત ચકાસણી અથવા નોટિસના ડરથી લોકો ઘણીવાર તેમના સોનાના હોલ્ડિંગ્સ જાહેર કરવામાં ખચકાતા હોય છે. જો કે, આ યોજના હાલના નિયમોના માળખામાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા જાળવવા પર ભાર મૂકે છે. કર નિયમો ચોક્કસ મર્યાદામાં સોનું રાખનારાઓને રાહત આપે છે. આ નિયમો અનુસાર, પરિણીત મહિલાઓને 500 ગ્રામ સુધી સોનું રાખવાની પરવાનગી છે, જ્યારે અપરિણીત મહિલાઓ માટે મર્યાદા 250 ગ્રામ નક્કી કરવામાં આવી છે. તે દરમિયાન, પુરુષો 100 ગ્રામ સુધી સોનું રાખી શકે છે. જો કે, કોઈપણ ચોક્કસ કિસ્સામાં અંતિમ સ્થિતિ સંબંધિત નિયમો અને સંજોગો પર આધાર રાખે છે.

ટેક્સ નિયમો સરળ બનાવવા! : કર સંબંધિત ચકાસણી અથવા નોટિસના ડરથી લોકો ઘણીવાર તેમના સોનાના હોલ્ડિંગ્સ જાહેર કરવામાં ખચકાતા હોય છે. જો કે, આ યોજના હાલના નિયમોના માળખામાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા જાળવવા પર ભાર મૂકે છે. કર નિયમો ચોક્કસ મર્યાદામાં સોનું રાખનારાઓને રાહત આપે છે. આ નિયમો અનુસાર, પરિણીત મહિલાઓને 500 ગ્રામ સુધી સોનું રાખવાની પરવાનગી છે, જ્યારે અપરિણીત મહિલાઓ માટે મર્યાદા 250 ગ્રામ નક્કી કરવામાં આવી છે. તે દરમિયાન, પુરુષો 100 ગ્રામ સુધી સોનું રાખી શકે છે. જો કે, કોઈપણ ચોક્કસ કિસ્સામાં અંતિમ સ્થિતિ સંબંધિત નિયમો અને સંજોગો પર આધાર રાખે છે.

6 / 6
જોકે સરકારે હજુ સુધી આ યોજના અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી, પરંતુ સ્થાનિક બુલિયન બજાર આ પગલા અંગે અત્યંત ઉત્સાહી અને સકારાત્મક છે. આયાત જકાતમાં તાજેતરના ફેરફારો પછી સ્થાનિક સ્તરે રાખવામાં આવેલા સોનાને ઔપચારિક બેંકિંગ સિસ્ટમમાં એકીકૃત કરવાના પ્રયાસો વધુ તીવ્ર બન્યા છે. આ નવી પહેલ સૂચવે છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં, ઘરોમાં રાખવામાં આવેલું સોનું ફક્ત લોકરમાં જ નહીં પરંતુ 'આત્મનિર્ભર ભારત' (આત્મનિર્ભર ભારત) અને દેશની આર્થિક પ્રગતિનું એક મહત્વપૂર્ણ પ્રેરક બની શકે છે.

જોકે સરકારે હજુ સુધી આ યોજના અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી, પરંતુ સ્થાનિક બુલિયન બજાર આ પગલા અંગે અત્યંત ઉત્સાહી અને સકારાત્મક છે. આયાત જકાતમાં તાજેતરના ફેરફારો પછી સ્થાનિક સ્તરે રાખવામાં આવેલા સોનાને ઔપચારિક બેંકિંગ સિસ્ટમમાં એકીકૃત કરવાના પ્રયાસો વધુ તીવ્ર બન્યા છે. આ નવી પહેલ સૂચવે છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં, ઘરોમાં રાખવામાં આવેલું સોનું ફક્ત લોકરમાં જ નહીં પરંતુ 'આત્મનિર્ભર ભારત' (આત્મનિર્ભર ભારત) અને દેશની આર્થિક પ્રગતિનું એક મહત્વપૂર્ણ પ્રેરક બની શકે છે.

Follow Us