ગર્ભવતી મહિલાની મૃત્યુ થાય તો અંતિમ સંસ્કાર કેવી રીતે થાય? જાણો શું છે શાસ્ત્રોનો નિયમ!
શું તમે જાણો છો કે હિંદુ ધર્મમાં ગર્ભવતી મહિલા કે નાના બાળકના મૃત્યુ પછી સામાન્ય લોકોની જેમ અગ્નિદાહ આપવામાં આવતો નથી? ગરુડ પુરાણ અનુસાર તેમના અંતિમ સંસ્કાર માટે શાસ્ત્રોમાં ખૂબ જ અલગ અને વિશેષ નિયમો દર્શાવવામાં આવ્યા છે. ગર્ભસ્થ શિશુ અંગેનો કયો નિયમ છે અને કેમ નાના બાળકોને દફનાવવામાં આવે છે?
હિંદુ ધર્મ અને ગરુડ પુરાણમાં સામાન્ય પુખ્ત વ્યક્તિના અંતિમ સંસ્કાર અગ્નિદાહ આપીને થાય છે, પરંતુ સગર્ભા મહિલા કે નાના બાળકના મૃત્યુ વખતે અંતિમ સંસ્કારના નિયમો સાવ અલગ હોય છે.
ગરુડ પુરાણ મુજબ, જો ગર્ભવતી મહિલાનું મૃત્યુ થાય તો તેના અંતિમ સંસ્કાર કરતાં પહેલાં ગર્ભમાં રહેલા શિશુને બહાર કાઢવાની વિધિ દર્શાવવામાં આવી છે.
જો ગર્ભમાંથી બહાર કાઢેલું બાળક જીવિત હોય તો તેને સામાન્ય બાળકની જેમ ઉછેરવું જોઈએ, પરંતુ જો બાળક પણ મૃત હોય તો તેની અંતિમ ક્રિયા માટે ધાર્મિક વિધિ અલગથી દર્શાવવામાં આવી છે.
નવજાત કે ખૂબ નાના બાળકના મૃત્યુ પર સામાન્ય રીતે અગ્નિદાહ આપવામાં આવતો નથી. શાસ્ત્રોક્ત પરંપરા અનુસાર બાળકના શરીરને સફેદ વસ્ત્રમાં લપેટીને જમીનમાં દફનાવવાની (ભૂમિદાહ) પ્રથા છે.
ખૂબ નાના બાળકોએ જીવનમાં પાપ કે પુણ્ય જેવા કર્મ કર્યા હોતા નથી, તેથી તેમની આત્મા સંસારના મોહમાયાથી મુક્ત માનવામાં આવે છે. આ જ કારણે તેમના અંતિમ સંસ્કારની રીત અલગ રાખવામાં આવી છે.
ગરુડ પુરાણમાં બાળકની ઉંમરના આધારે અંતિમ ક્રિયા અને શ્રાદ્ધ કર્મમાં ફેરફાર બતાવ્યા છે. બાળકની ઉંમર વધવાની સાથે અંતિમ સંસ્કારના નિયમો પણ બદલાય છે.
બાળકોના મૃત્યુ પછી દૂધનું દાન, જળ ભરેલા કુંભનું દાન કે બ્રાહ્મણો અને બાળકોને ભોજન કરાવવાની પરંપરાનો ઉલ્લેખ ધાર્મિક ગ્રંથોમાં મળે છે.
અંતિમ સંસ્કારના આ નિયમો સંપ્રદાય, પ્રદેશ અને કૌટુંબિક પરંપરા મુજબ અલગ-અલગ હોઈ શકે છે, તેથી સ્થાનિક પંડિત કે ધાર્મિક જ્ઞાનીની સલાહ લેવી યોગ્ય ગણાય છે.
Published On - 5:35 pm, Thu, 13 August 26
