પત્ની જ નહીં, આ ખાસ પરિસ્થિતિમાં બાળકોને પણ મળે છે ફેમિલી પેન્શન, જાણો શું કહે છે નિયમો
સરકારી કર્મચારી અથવા પેન્શનધારકના અવસાન બાદ ફેમિલી પેન્શન માત્ર જીવનસાથીને જ નહીં, પરંતુ કેટલીક ખાસ પરિસ્થિતિમાં બાળકો, દિવ્યાંગ સંતાનો, વિધવા અથવા છૂટાછેડા લીધેલી દીકરી તેમજ આશ્રિત માતા-પિતાને પણ મળી શકે છે. જાણો સંપૂર્ણ નિયમો.
જો પરિવારનો કમાઉ સભ્ય સરકારી નોકરીમાં હતો અથવા પેન્શન મેળવનાર હતો અને તેના અવસાન પછી પરિવારની આવકનો આધાર ખસી જાય, તો આવી સ્થિતિમાં સરકાર દ્વારા ફેમિલી પેન્શનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ યોજના પરિવારના આશ્રિત સભ્યોને દર મહિને આર્થિક સહાય પૂરી પાડે છે, જેથી રોજિંદા ખર્ચમાં મુશ્કેલી ન પડે. જોકે, ઘણા લોકો માને છે કે ફેમિલી પેન્શન માત્ર પતિ અથવા પત્નીને જ મળે છે, જ્યારે હકીકતમાં કેટલાક ખાસ નિયમો હેઠળ બાળકો અને અન્ય આશ્રિત સભ્યો પણ તેના હકદાર બની શકે છે.
સૌપ્રથમ ફેમિલી પેન્શનનો અધિકાર મૃત કર્મચારીના પતિ અથવા પત્નીને મળે છે. સામાન્ય રીતે વિધવા પત્નીને જીવનભર પેન્શન મળતું રહે છે. કેટલીક સરકારી યોજનાઓમાં પુનર્વિવાહ બાદ પણ પેન્શન ચાલુ રહે છે, જોકે અલગ-અલગ યોજનાઓમાં નિયમોમાં ફેરફાર હોઈ શકે છે.
જીવનસાથી બાદ સંતાનોને ફેમિલી પેન્શનનો લાભ મળી શકે છે. અવિવાહિત અને પોતાની આવક ન ધરાવતા પુત્રને 25 વર્ષની ઉંમર સુધી પેન્શન મળે છે. દીકરીને પણ 25 વર્ષની ઉંમર સુધી અથવા લગ્ન થાય ત્યાં સુધી, જે પહેલું થાય તે મુજબ લાભ મળે છે.
જો પુત્ર અથવા પુત્રી શારીરિક અથવા માનસિક રીતે દિવ્યાંગ હોય અને પોતાનું ગુજરાન ચલાવવામાં સક્ષમ ન હોય, તો માન્ય મેડિકલ સર્ટિફિકેટના આધારે તેને જીવનભર ફેમિલી પેન્શન મળી શકે છે.
25 વર્ષથી વધુ ઉંમરની અવિવાહિત, વિધવા અથવા છૂટાછેડા લીધેલી દીકરી, જો તેની આવક સરકાર દ્વારા નક્કી કરેલી મર્યાદાથી ઓછી હોય, તો તે પણ ફેમિલી પેન્શન માટે પાત્ર બની શકે છે.
જો મૃત કર્મચારી પાછળ જીવનસાથી કે પાત્ર સંતાન ન હોય, તો આર્થિક રીતે તેના પર નિર્ભર માતા-પિતા પણ ફેમિલી પેન્શનનો દાવો કરી શકે છે. કાયદેસર રીતે દત્તક લીધેલા અથવા આશ્રિત સાવકા સંતાનોને પણ જરૂરી દસ્તાવેજોના આધારે આ લાભ મળી શકે છે.
બીજી તરફ, સામાન્ય રીતે 25 વર્ષથી વધુ ઉંમરના સ્વનિર્ભર પુત્ર, સામાન્ય પરિસ્થિતિમાં લગ્નિત દીકરી, ભાઈ-બહેન અથવા મૃત કર્મચારી પર નિર્ભર ન રહેલા અન્ય સંબંધીઓને ફેમિલી પેન્શન મળતું નથી.
કેન્દ્ર સરકારના કર્મચારીઓના કેસમાં સામાન્ય રીતે ફેમિલી પેન્શન છેલ્લે મળતા મૂળ પગારના 30 ટકા જેટલી હોય છે. કેટલાક ખાસ કેસોમાં કર્મચારીના અવસાન બાદ શરૂઆતના સાત વર્ષ સુધી અથવા કર્મચારીની 67 વર્ષની ઉંમર પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી, જે પહેલું આવે તે મુજબ વધારેલી ફેમિલી પેન્શનનો પણ લાભ આપવામાં આવે છે.
