
કાનની અંદર જમા થતો મેલ સેરેમિન (Cerumen) કહેવાય છે. આ મેલ વિવિધ કારણોથી કાનમાં જામી શકે છે અને આથી વિવિધ તકલીફો ઊભી થઈ શકે છે. સમયસર કાનને સાફ કરવું ખૂબ જ અગત્યનું છે. ઘણા લોકો વિવિધ ઉપાયો અજમાવે છે, પણ ખોટી રીતથી કાઢેલા મેલ કાનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

ઘર પર કાનના મેલને કેવી રીતે સાફ કરવો તેની વાત કરવામાં આવે તો સૌ પ્રથમ રીત છે તેલનો ઉપયોગ કરવો. કાનને કુદરતી રીતે સાફ કરવા માટે તમે નારિયેળનું તેલ, બેબી ઓઈલ કે ઑલિવ ઓઈલ નો ઉપયોગ કરી શકો છો. 2-3 બૂંદ તેલને થોડું ગરમ કરો અને રૂઈ કે કપડામાં ડૂબાડીને કાનમાં નાખો. ત્યારબાદ થોડીવાર માથું ઝુકાવશો અને 1-2 મિનિટ પછી સીધું કરીને કાન સાફ કરો. આ રીતે મેળ સરળતાથી બહાર આવી શકે છે.

હાઈડ્રોજન પેરોક્સાઇડ અને પાણીને સમાન પ્રમાણમાં (1:1) મિક્સ કરો અને ડ્રૉપરમાં ભરી લો. હવે તેની થોડીથી બૂંદો કાનમાં નાખો. 5-10 મિનિટ માથું ઝુકાવી રાખો, પછી સીધું કરો અને સૂતી કપડાથી કાન સાફ કરો. આ ઉપાય કાનમાં ભરાયેલું મેળ કાઢવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.

એક પ્લાસ્ટિકની બોટલમાં ગરમ પાણી ભરી લો અને ધીમે ધીમે કાનમાં નમાવીને નીચેના દિશામાં પાણી કાઢો. આવું 2-3 વખત કરો જેથી કરીને કાનમાં ભરેલો મેલ બહાર આવી જાય છે.

ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબતોની ચર્ચા કરવામાં આવે તો, જો તમારા કાનમાં વારંવાર મેળ ભરાય છે તો ડૉક્ટરની સલાહ જરૂર લો.

કાન સાફ કરતી વખતે અત્યંત સાવચેતી રાખો, ખાસ કરીને જો દુખાવો કે ફૂલો આવે. કાનમાં ચપટી, ક્લિપ કે અન્ય સાધનો ન નાખો. તેમ કરવાથી કાનને ઇજા પહોંચી શકે છે.