Diwali Lights: જૂની સીરીઝના કેટલાક બલ્બ કામ નથી કરી રહ્યા? નવી ખરીદવાને બદલે કરો આ ઉપાય
દિવાળીની સાફ-સફાઈ દરમિયાન ગયા વર્ષે સાચવીને રાખેલી આ લાઈટો બહાર કાઢીએ છીએ, ત્યારે જાણવા મળે છે કે તેનો અમુકમાં લાઈટ નથી થતી, અથવા કદાચ આખી સિરીઝની માળા જ બંધ થઈ ગઈ હોય છે.
દિવાળીનો તહેવાર એ પ્રકાશનો ઉત્સવ છે. ઘણા ઘરોમાં બાલ્કની, અગાશીની કિનારીઓ, દરવાજા અને બારીઓને રંગબેરંગી લાઈટો અને સજાવટી લાઈટો એટલે કે સીરીઝોથી શણગારવાની પરંપરા છે. જોકે, ઘણીવાર એવું બને છે કે જ્યારે આપણે દિવાળીની સાફ-સફાઈ દરમિયાન ગયા વર્ષે સાચવીને રાખેલી આ લાઈટો બહાર કાઢીએ છીએ, ત્યારે જાણવા મળે છે કે તેનો અમુકમાં લાઈટ નથી થતી, અથવા કદાચ આખી સિરીઝની માળા જ બંધ થઈ ગઈ હોય છે.
મોટાભાગના લોકો માની લે છે કે તે સંપૂર્ણપણે બગડી ગઈ છે, તેને કચરાપેટીમાં ફેંકી દે છે અને નવી ખરીદવા માટે બજારમાં દોડી જાય છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે, ઘણીવાર આખી સિરીઝની માળા ખરાબ નથી હોતી તેમાં કદાચ કોઈ નાની ખામી જ હોય છે? થોડી સમજણ અને યોગ્ય પદ્ધતિ અપનાવીને, તમે તમારી જૂની સીરીઝોને ફરીથી ઉપયોગમાં લઈ શકો છો. ચાલો જોઈએ કે દિવાળીની લાઈટોને ઘરે જ રિપેર કરવાની કેટલીક સરળ રીતો કઈ છે.
સૌ પ્રથમ, વાયરિંગ કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજો : રિપેરિંગ શરૂ કરતા પહેલા, આ લાઈટો કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે સમજવું જરૂરી છે. ઘરોમાં સામાન્ય રીતે વપરાતી 'રાઈસ લાઈટ્સ' (નાના બલ્બવાળી લાઈટો) અને અન્ય સજાવટી માળાઓમાં, ઘણા નાના LED બલ્બ એક શ્રેણીમાં (series) જોડાયેલા હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે જો સર્કિટમાં ક્યાંય પણ વાયર તૂટી જાય, અથવા એક પણ બલ્બ ફ્યુઝ થઈ જાય, તો વિદ્યુત પ્રવાહ (electric current) અટકી જાય છે, જેના કારણે આખી માળા કામ કરતી બંધ થઈ જાય છે.
કેટલીક વધુ સારી ગુણવત્તાવાળી સીરીઝોમાં એકસાથે અનેક શ્રેણીઓ (series) હોય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, જો એક શ્રેણીમાં ખામી સર્જાય, તો પણ બાકીની લાઈટો ચાલુ રહે છે. તેથી, પહેલું પગલું એ નક્કી કરવાનું છે કે સમસ્યા તૂટેલા વાયરની છે કે પછી કોઈ ખામીયુક્ત બલ્બની.
સોય અને ટેસ્ટરની મદદથી ખામી શોધો : વોલ્ટેજ ટેસ્ટરના આગળના ભાગે એક સોય લગાવો. હવે, પાવર સપ્લાય ચાલુ કરો અને સોય (અથવા વોલ્ટેજ ટેસ્ટર) વડે લાઈટના વાયર પરના પ્લાસ્ટિકના આવરણ (insulation) ને અલગ-અલગ જગ્યાએ હળવેથી દબાવીને ચેક કરો. આનાથી તમને ખબર પડશે કે વિદ્યુત પ્રવાહ ક્યાં સુધી પહોંચી રહ્યો છે. જે બિંદુએ ટેસ્ટરની લાઈટ પ્રકાશિત થતી બંધ થઈ જાય, ત્યાં સમજી લેવું કે તે આસપાસના વિસ્તારમાં વાયર તૂટેલો છે અથવા કોઈ LED બલ્બ ખામીયુક્ત છે.
ખામીયુક્ત બલ્બને કેવી રીતે ઓળખવો: ઘણીવાર વાયરિંગ બિલકુલ બરાબર હોય છે, પરંતુ માત્ર એક ખરાબ થઈ ગયેલો (ફ્યુઝ થયેલો) LED બલ્બ આખી શ્રેણી (સીરીઝ) ને બંધ કરી શકે છે. આ તપાસવા માટે, તમે ઇન્સ્યુલેટેડ ટ્વીઝર (પ્લાસ્ટિકનું પડ ધરાવતું ચીપિયો કે સાધન) નો ઉપયોગ કરી શકો છો. જે બલ્બ ખરાબ હોવાની શંકા હોય, તેના બે વાયરોને ટ્વીઝરની મદદથી એકબીજા સાથે સ્પર્શ કરાવો. જો બાકીની લાઈટો ચાલુ થઈ જાય, તો તેનો અર્થ એ કે તે ચોક્કસ બલ્બ ખામીયુક્ત છે. તમે તે બલ્બને કાઢી શકો છો અને વાયરોને સીધા એકબીજા સાથે જોડી શકો છો.
કંટ્રોલર બોક્સ વગર પણ લાઈટો કામ કરી શકે છે: મોટાભાગની લાઈટો (સ્ટ્રિંગ લાઈટ્સ) સાથે એક નાનું પ્લાસ્ટિકનું કંટ્રોલર બોક્સ (અથવા PCB) આવે છે, જે લાઈટોનું ઝબકવું (blinking) અને રંગ બદલવાની પ્રક્રિયાને નિયંત્રિત કરે છે. જો આ બોક્સ બળી જાય અથવા તેમાં કોઈ ખામી સર્જાય, તો આખો સેટ ફેંકી દેવાની જરૂર નથી. તમે યોગ્ય વાયરો શોધીને તેને સીધા પ્લગ સાથે જોડી શકો છો. જોકે, ધ્યાન રાખો કે આ રીતે જોડવાથી લાઈટો સતત ચાલુ રહેશે, એક જ મોડમાં રહેશે અને ઝબકશે નહીં.
'રાઈસ લાઈટ્સ' (નાની સજાવટી લાઈટો) ને ઝબકતી લાઈટોમાં કેવી રીતે ફેરવવી: 'રાઈસ લાઈટ્સ' (ખૂબ જ નાની સજાવટી લાઈટો) સામાન્ય રીતે ઝબક્યા વગર સતત ચાલુ રહે છે. જો તમે ઈચ્છો છો કે તે ઝબકે, તો તમે એક યુક્તિ અજમાવી શકો છો: ફ્લોરોસન્ટ ટ્યુબ લાઈટમાં વપરાતા જૂના 'સ્ટાર્ટર'ને આ લાઈટોના વાયરિંગ સાથે શ્રેણીમાં (series માં) જોડી દો. આમ કરવાથી, તમારી સાદી રાઈસ લાઈટ્સ ખૂબ જ સુંદર રીતે ઝબકવા લાગશે.
