અદભૂત.. અવિશ્વસનીય, ચંદ્ર પર ઘરો બનાવવાની તૈયારી ! અવકાશમાંથી આવેલી માટીની ઇંટોમાંથી બનાવાશે પ્રથમ ઇમારતનો પાયો
ચીને ચંદ્ર પર ઘર બનાવવાની દિશામાં મોટી પ્રગતિ કરી છે. એક વર્ષ અવકાશમાં રહ્યા બાદ ચંદ્રની માટીમાંથી બનેલી સિમ્યુલેટેડ ઇંટો પૃથ્વી પર પરત આવી છે.
ચીને ચંદ્ર પર ઘર બનાવવાના કામમાં એક મોટી છલાંગ લગાવી છે. અવકાશના વાતાવરણના સંપર્કમાં એક વર્ષ પછી પરત આવેલી ચંદ્રની માટીની ઇંટો ભવિષ્યના ચંદ્ર ઘરો, પ્રયોગશાળાઓ અને વૈજ્ઞાનિક સ્ટેશનો માટે માર્ગ મોકળો કરી શકે છે. ચીન 2035 સુધીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ચંદ્ર સંશોધન સ્ટેશન માટે માળખાગત સુવિધાઓ સ્થાપિત કરવાની યોજનાઓ પર કામ કરી રહ્યું છે.
ચીન ચંદ્ર પર માનવ વસાહતના તેના સ્વપ્નને વાસ્તવિકતામાં ફેરવવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે. પ્રથમ વખત, ચંદ્ર માટીની ઇંટો, ચંદ્રની માટી જેવી કૃત્રિમ ઇંટો, પૃથ્વી પર પાછી આવી છે. આ ઇંટો ગયા અઠવાડિયે શેનઝોઉ-21 અવકાશયાનમાં આવી હતી અને પ્રારંભિક નિરીક્ષણમાં તે સંપૂર્ણપણે સલામત હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
ચીનના લાંબા ગાળાના અવકાશ મિશન માટે આ સફળતા મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ પગલું એટલા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ચીન 2030 સુધીમાં ચંદ્ર પર અવકાશયાત્રીઓ મોકલવાની અને 2035 સુધીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ચંદ્ર સંશોધન સ્ટેશન માટે માળખાગત સુવિધાઓ સ્થાપિત કરવાની યોજનાઓ પર કામ કરી રહ્યું છે.
આ પ્રયોગ નવેમ્બર 2024 માં શરૂ થયો હતો, જ્યારે તિયાનઝોઉ-8 કાર્ગો જહાજે આ સિમ્યુલેટેડ ચંદ્ર માટીના નમૂનાઓ ચીની અવકાશ મથક પર પહોંચાડ્યા હતા. સ્ટેશનના બાહ્ય ભાગમાં સ્થાપિત એક ખાસ એક્સપોઝર પ્લેટફોર્મ પર કુલ 74 નાની ઇંટો મૂકવામાં આવી હતી. આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ ત્રણ વર્ષ માટે સુનિશ્ચિત થયેલ છે, જેમાં તેમના ફેરફારોનો અભ્યાસ કરવા માટે દર વર્ષે નમૂનાઓ પૃથ્વી પર પાછા ફરવામાં આવે છે. આ કાર્ય ચીનની હુઆઝોંગ યુનિવર્સિટી ઓફ સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજીના વૈજ્ઞાનિક ડીંગ લિયુનના નેતૃત્વ હેઠળની ટીમ દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે.
ચાંગ'એ-5 મિશનમાંથી પાછા લાવવામાં આવેલા વાસ્તવિક ચંદ્ર નમૂનાઓના રાસાયણિક વિશ્લેષણના આધારે, વૈજ્ઞાનિકોએ પૃથ્વી પર ચંદ્ર માટીનું મિશ્રણ બનાવ્યું. તેઓએ ચીનના જિલિન પ્રાંતના ચાંગબાઈ પર્વતોમાંથી જ્વાળામુખીની રાખનો ઉપયોગ કર્યો, જેની રચના ચંદ્રની માટી જેવી જ છે.
આ મિશ્રણને ઉચ્ચ-તાપમાન ગરમ-પ્રેસ સિન્ટરિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા ઇંટોમાં આકાર આપવામાં આવ્યો હતો. નોંધપાત્ર રીતે, આ ઇંટોનું વજન નિયમિત ઇંટો જેટલું જ છે પરંતુ દબાણ-વહન ક્ષમતા કરતાં ત્રણ ગણું વધારે છે. તેઓ -190°C થી 180°C સુધીના ભારે તાપમાનમાં પણ સ્થિર રહે છે અને અવકાશ કિરણોત્સર્ગનો સામનો કરી શકે છે.
પરંપરાગત ચીની બાંધકામ તકનીકોથી પ્રેરિત, ડીંગ લિયુનની ટીમે એવી ઇંટો બનાવી છે જે મોર્ટિસ્ટેનન સાંધાનો ઉપયોગ કરીને એસેમ્બલ કરી શકાય છે, જે સિમેન્ટ-મુક્ત બંધન તકનીક છે. તેઓ LEGO જેટલી સરળતાથી એસેમ્બલ થાય છે. ભવિષ્યમાં, આ ઇંટો ચંદ્ર પર સૌર ઉર્જાનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવશે, જેનાથી પૃથ્વી પરથી સામગ્રી પરિવહન કરવાની જરૂરિયાત દૂર થશે. વૈજ્ઞાનિકોએ એક રોબોટ પણ વિકસાવ્યો છે જે ચંદ્ર પર માળખા બનાવવા માટે આ ઇંટોને એસેમ્બલ કરી શકે છે. અંતિમ તબક્કામાં, 3D પ્રિન્ટિંગનો ઉપયોગ કરીને માળખાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવશે.
