કાનુની સવાલ: આધાર કાર્ડનો દુરુપયોગ થાય તો તરત લો આ પગલાં, જાણો કાનૂની હક અને સજા શું છે
ભારતમાં ઓળખનો સૌથી મહત્વનો દસ્તાવેજ ગણાતો Aadhaar આજે બેંકિંગથી લઈને સિમ કાર્ડ, સરકારી યોજનાઓ અને ટેક્સ ફાઈલિંગ સુધી લગભગ દરેક કામ માટે જરૂરી બની ગયો છે. પરંતુ આધાર કાર્ડનો દુરુપયોગ (મિસ યુઝ) થવાની ઘટનાઓ પણ સમયાંતરે સામે આવે છે. આવા સમયે શું કરવું અને કાનૂન શું કહે છે તે જાણવું ખૂબ જ જરૂરી છે.
કાનુની સવાલ: સૌ પ્રથમ જો તમને શંકા હોય કે તમારા આધારનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ થયો છે, તો તરત જ Unique Identification Authority of India (UIDAI) ની ઓફિશિયલ વેબસાઇટ પર જઈ ‘Lock/Unlock Aadhaar’ સુવિધાનો ઉપયોગ કરો. આધાર લોક કરવાથી કોઈપણ વ્યક્તિ તમારી બાયોમેટ્રિક માહિતીનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં.
બીજું મહત્વનું પગલું છે – UIDAI હેલ્પલાઈન 1947 પર સંપર્ક કરવો અથવા help@uidai.gov.in પર ઇમેઇલ દ્વારા ફરિયાદ નોંધાવવી. તમે UIDAI ની વેબસાઇટ પર ‘File a Complaint’ વિકલ્પથી પણ ઑનલાઈન ફરિયાદ કરી શકો છો.
જો આધારનો ઉપયોગ કરી બેંક એકાઉન્ટ ખોલવામાં આવ્યું હોય અથવા લોન લેવામાં આવી હોય, તો તરત જ સંબંધિત બેંક અને નજીકના પોલીસ સ્ટેશનમાં લેખિત ફરિયાદ કરો. સાયબર ક્રાઈમનો મામલો હોય તો રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઈમ પોર્ટલ પર પણ ફરિયાદ નોંધાવી શકાય છે.
કાનૂની રીતે આધાર અધિનિયમ 2016 હેઠળ આધાર માહિતીનો ગેરવપરાશ કરનારને કડક સજા થઈ શકે છે. બાયોમેટ્રિક ડેટાનો ગેરકાયદેસર ઉપયોગ કરવા બદલ જેલ અને દંડની જોગવાઈ છે. કોઈ વ્યક્તિ જો ખોટી રીતે આધાર ડેટા એકત્રિત કરે અથવા જાહેર કરે તો તેને ત્રણ વર્ષ સુધીની સજા અને ભારે દંડ થઈ શકે છે.
નાગરિક તરીકે તમારી જવાબદારી છે કે આધારની નકલ શેર કરતી વખતે સાવચેત રહો. ‘Masked Aadhaar’ ડાઉનલોડ કરીને ઉપયોગ કરવો વધુ સુરક્ષિત વિકલ્પ છે, જેમાં આધાર નંબરના પ્રથમ 8 અંક છુપાયેલા હોય છે.
આધાર કાર્ડ એક મહત્વપૂર્ણ ઓળખ દસ્તાવેજ છે. તેથી તેની સુરક્ષા તમારી પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ. જો સમયસર પગલાં લેવાય તો મોટા નુકસાનથી બચી શકાય છે.
Published On - 2:04 pm, Wed, 25 February 26
