
લગ્ન પછી પતિ-પત્ની બંનેની જવાબદારી બને છે કે તેઓ પરિવારનું સંચાલન કરે. પરંતુ ઘણી વખત એવી પરિસ્થિતિ ઉભી થાય છે કે પતિ પત્નીને ઘરખર્ચ માટે પૂરતા પૈસા આપતો નથી. આવી સ્થિતિમાં પત્ની માટે કાનૂની રીતે શું વિકલ્પો છે, તે જાણવું ખૂબ જ જરૂરી છે.

ભારતીય કાનૂન અનુસાર, પતિ પર પત્ની અને પરિવારની મૂળભૂત જરૂરિયાતો પૂરી કરવાની જવાબદારી હોય છે. જો પતિ આ જવાબદારીથી દૂર ભાગે છે, તો પત્ની કાનૂની સહારો લઈ શકે છે. ખાસ કરીને CrPC કલમ 125 હેઠળ પત્ની મેઇન્ટેનન્સ (ભરણપોષણ) માટે અરજી કરી શકે છે. આ કલમ હેઠળ કોર્ટ પતિને પત્ની માટે નિયમિત રકમ ચૂકવવા આદેશ આપી શકે છે.

આ ઉપરાંત ડોમેસ્ટિક વાયોલન્સ એક્ટ 2005 હેઠળ પણ પત્ની પોતાનો હક માગી શકે છે. આ કાયદામાં ફક્ત શારીરિક હિંસા જ નહીં, પરંતુ આર્થિક શોષણ (Economic Abuse)ને પણ હિંસાનો એક પ્રકાર માનવામાં આવે છે. જો પતિ ઈચ્છાપૂર્વક ખર્ચ માટે પૈસા ન આપે, તો તેને આર્થિક શોષણ ગણવામાં આવી શકે છે.

પત્ની કોર્ટમાં અરજી કરીને ઘરખર્ચ, દવાઓ, બાળકોના શિક્ષણ અને અન્ય જરૂરી ખર્ચ માટે નાણાકીય સહાય માગી શકે છે. કોર્ટ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લઈને પતિની આવક મુજબ ભરણપોષણ નક્કી કરે છે.

તે સિવાય પત્ની મહિલા હેલ્પલાઈન અથવા કાનૂની સહાય કેન્દ્રનો સંપર્ક પણ કરી શકે છે. ઘણા શહેરોમાં મફત કાનૂની મદદ ઉપલબ્ધ હોય છે, જે મહિલાઓને તેમના અધિકારો વિશે માર્ગદર્શન આપે છે.

મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે પત્નીએ આ સમસ્યાને અવગણવી નહીં જોઈએ. સમયસર પગલાં લેવા જરૂરી છે, જેથી પોતાનું અને પરિવારનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત રહી શકે.