Breaking News: મોંઘો સિલિન્ડર ભૂલી જાઓ ! રસોઈ બનાવવા માટે ભારતમાં આવી રહ્યો છે નવો ગેસ
સામાન્ય વ્યક્તિ માટે આશ્ચર્ય થવું સ્વાભાવિક છે કે: જો આયાતી રસોઈ ગેસનો પુરવઠો વિક્ષેપિત થાય છે, તો ઘરોમાં ભોજન કેવી રીતે રાંધવામાં આવશે? આ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતે એક મજબૂત "પ્લાન B" પર કામ ઝડપી બનાવ્યું છે. આ સ્વદેશી પહેલનું નામ DME છે.
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષે LPG (લિક્વિફાઇડ પેટ્રોલિયમ ગેસ) માટે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનને ગંભીર રીતે વિક્ષેપિત કરી છે. પરિણામે, ગેસના વધતા ભાવ અને ભવિષ્યમાં ગંભીર અછતની સંભાવના અંગે ભય પેદા થયો છે. સામાન્ય વ્યક્તિ માટે આશ્ચર્ય થવું સ્વાભાવિક છે કે: જો આયાતી રસોઈ ગેસનો પુરવઠો વિક્ષેપિત થાય છે, તો ઘરોમાં ભોજન કેવી રીતે રાંધવામાં આવશે? આ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતે એક મજબૂત "પ્લાન B" પર કામ ઝડપી બનાવ્યું છે. આ સ્વદેશી પહેલનું નામ DME છે. (ફોટો ક્રેડિટ-AI)
DME રસોડાનો નવો સાથી કેવી રીતે બનશે?: મીડિયા રિપોર્ટ મુજબ, DME—અથવા ડાયમિથાઈલ ઈથર—એક વિશિષ્ટ પ્રકારનો ગેસ છે જે મિથેનોલનો ઉપયોગ કરીને કૃત્રિમ રીતે સંશ્લેષણ કરવામાં આવે છે. આ બળતણની સૌથી નોંધપાત્ર વિશેષતા એ છે કે તેનો પ્રાથમિક સ્ત્રોત—મિથેનોલ—વાતાવરણમાં હાજર બાયોમાસ, કોલસો અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2) માંથી સરળતાથી મેળવી શકાય છે. (ફોટો ક્રેડિટ-સોશિયલ મીડિયા)
LPG અને DME ના રાસાયણિક ગુણધર્મો નોંધપાત્ર રીતે સમાન છે. આ સમાનતાને કારણે, તેને ઘરેલુ રસોઈ અને અન્ય ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે એક ઉત્તમ અને સ્વચ્છ વિકલ્પ તરીકે બિરદાવવામાં આવી રહ્યું છે. સીધા ઉપયોગ ઉપરાંત, તેનો ઉપયોગ વિવિધ પ્રમાણમાં LPG સાથે ભેળવીને પણ કરી શકાય છે. (ફોટો ક્રેડિટ-AI)
સમાન સિલિન્ડર, સમાન ચૂલો... કોઈ વધારાનો ખર્ચ નહીં!: જ્યારે પણ કોઈ નવો ઇંધણ સ્ત્રોત રજૂ કરવામાં આવે છે, ત્યારે સરેરાશ ગ્રાહકની સૌથી મોટી ચિંતા નવા ઉપકરણો મેળવવાનો સંભવિત ખર્ચ હોય છે. જો કે, DME ના કિસ્સામાં, જનતાએ આ નાણાકીય બોજ સહન કરવો પડશે નહીં. નિષ્ણાત આશિષ લેલેના મતે, LPG થી DME માં સ્વિચ કરવા માટે હાલના માળખામાં કોઈ મોટા ફેરફારોની જરૂર નથી. તમારા ઘરમાં હાલમાં હાજર સિલિન્ડર, રેગ્યુલેટર, ગેસ પાઇપ અને બર્નર આ નવા ગેસ સાથે સામાન્ય રીતે કાર્ય કરશે. બ્યુરો ઓફ ઇન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS) એ પહેલાથી જ ઘરેલુ અને વ્યાપારી બંને એપ્લિકેશનો માટે DME ને LPG સાથે ભેળવવા માટે તકનીકી ધોરણો સ્થાપિત કરી દીધા છે. (ફોટો ક્રેડિટ-સોશિયલ મીડિયા)
ભારતને કેમ આ નવા ઇંધણની જરૂર પડી?: વર્તમાન વાસ્તવિકતા એ છે કે ભારત તેના જરૂરી રસોઈ ગેસનો નોંધપાત્ર ભાગ વિદેશથી મેળવે છે. આયાત પર ભારે નિર્ભરતાને કારણે, વિશ્વના કોઈપણ ભાગમાં જ્યારે પણ સંઘર્ષ ફાટી નીકળે છે ત્યારે ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા જોખમમાં મુકાય છે. ચાલુ વૈશ્વિક કટોકટીએ આપણા માટે સ્વદેશી વિકલ્પો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની આવશ્યકતા પર વધુ ભાર મૂક્યો છે. આ દિશામાં એક પગલું ભરતા, CSIR-નેશનલ કેમિકલ લેબોરેટરી (CSIR-NCL) ના વૈજ્ઞાનિકોએ DME ના મોટા પાયે ઉત્પાદન પર કામ શરૂ કર્યું છે. તાજેતરમાં પ્રયોગશાળામાં DME માટે એક પાયલોટ પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો, અને વૈજ્ઞાનિકો હવે તેનું ઉત્પાદન અનેકગણું વધારવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. (ફોટો ક્રેડિટ-AI)
નીતિ નિર્માતાઓનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય એક સ્વદેશી અને સ્વચ્છ વિકલ્પ વિકસાવવાનો છે જે આયાતી LPG પરની આપણી નિર્ભરતા ઘટાડવા સક્ષમ હોય. જો CSIR-NCL દ્વારા આ પાયલોટ પ્રોજેક્ટ સફળ થાય છે અને મોટા પાયે અમલમાં મૂકવામાં આવે છે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વધઘટની સીધી અસર આપણા અર્થતંત્ર અથવા સામાન્ય જનતા પર નહીં પડે. ભવિષ્યની અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે સ્વચ્છ રસોઈ ઇંધણના સ્ત્રોતોને વૈવિધ્યીકરણ કરવા અને રાષ્ટ્રને ઉર્જા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવવા તરફ આ પહેલ એક સ્મારક પગલું સાબિત થઈ શકે છે. (ફોટો ક્રેડિટ-AI)
