History of city name : કાલભૈરવ મંદિરના નામ પાછળનો શું છે ઈતિહાસ ? જાણો આખી વાર્તા

ગુજરાતના સાબરકાંઠા જિલ્લામાં, અરવલ્લીની ગીરીમાળાની વચ્ચે આવેલ બોલુન્દ્રા ગામ ધાર્મિક મહત્વ ધરાવે છે. હિંમતનગરથી અંદાજે 25 કિલોમીટર દૂર ખેડ-તસિયા માર્ગ પર સ્થિત આ સ્થળે કાલભૈરવ દાદાનું ગુજરાતનું એકમાત્ર શિખરબંધી મંદિર આવેલું છે, જે ભક્તો માટે આસ્થા અને શ્રદ્ધાનું વિશેષ કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.

| Updated on: May 30, 2026 | 4:36 PM
1 / 6
કાલભૈરવ દાદાનું આ મંદિર અંદાજે 225 વર્ષથી પણ વધુ પ્રાચીન ઇતિહાસ ધરાવે છે. મંદિરમાં સ્થાપિત કાલભૈરવ દાદાની પ્રતિમા સંપૂર્ણપણે લાકડામાંથી બનાવવામાં આવી છે, જે તેની એક વિશેષ ઓળખ છે. અહીં ભક્તો પોતાની શ્રદ્ધા અનુસાર પ્રસાદ રૂપે સુખડી અર્પણ કરે છે અને દાદાના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરે છે.

કાલભૈરવ દાદાનું આ મંદિર અંદાજે 225 વર્ષથી પણ વધુ પ્રાચીન ઇતિહાસ ધરાવે છે. મંદિરમાં સ્થાપિત કાલભૈરવ દાદાની પ્રતિમા સંપૂર્ણપણે લાકડામાંથી બનાવવામાં આવી છે, જે તેની એક વિશેષ ઓળખ છે. અહીં ભક્તો પોતાની શ્રદ્ધા અનુસાર પ્રસાદ રૂપે સુખડી અર્પણ કરે છે અને દાદાના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કરે છે.

2 / 6
લગભગ 225 વર્ષ પહેલાં પરમ પૂજ્ય સંત શ્રી મહાત્મા મોતીવનજી બાવજીએ, જેઓ જૈન ધર્મના અનુયાયી હતા, શ્રી કાલભૈરવ દાદાની લાકડાની પ્રતિમા તૈયાર કરીને તેની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા કરી હતી. ત્યારથી ભક્તો આ પ્રતિમામાં વિશેષ આધ્યાત્મિક શક્તિ અને દિવ્યતાનો અનુભવ કરતા આવ્યા છે.

લગભગ 225 વર્ષ પહેલાં પરમ પૂજ્ય સંત શ્રી મહાત્મા મોતીવનજી બાવજીએ, જેઓ જૈન ધર્મના અનુયાયી હતા, શ્રી કાલભૈરવ દાદાની લાકડાની પ્રતિમા તૈયાર કરીને તેની પ્રાણપ્રતિષ્ઠા કરી હતી. ત્યારથી ભક્તો આ પ્રતિમામાં વિશેષ આધ્યાત્મિક શક્તિ અને દિવ્યતાનો અનુભવ કરતા આવ્યા છે.

3 / 6
આ પવિત્ર સ્થળ સાથે પરમ પૂજ્ય સંત શ્રી મહાત્મા મોતીવનજી બાવજી તથા તેમના ગુરુ પરમ પૂજ્ય સંત શ્રી રતનપરી બાવજીનું પણ વિશેષ જોડાણ છે. માન્યતા મુજબ, બંને મહાન સંતોએ આ જ સ્થળે જીવંત સમાધિ લીધી હતી. તેમની સમાધિઓ આજે પણ મંદિર પરિસરમાં આવેલી છે અને શ્રદ્ધાળુઓ માટે આદરનું કેન્દ્ર બની છે. મંદિરના પરિસરમાં એક પ્રાચીન વાવ પણ આવેલી છે, જે આ સ્થળના ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વમાં વધુ વધારો કરે છે.

આ પવિત્ર સ્થળ સાથે પરમ પૂજ્ય સંત શ્રી મહાત્મા મોતીવનજી બાવજી તથા તેમના ગુરુ પરમ પૂજ્ય સંત શ્રી રતનપરી બાવજીનું પણ વિશેષ જોડાણ છે. માન્યતા મુજબ, બંને મહાન સંતોએ આ જ સ્થળે જીવંત સમાધિ લીધી હતી. તેમની સમાધિઓ આજે પણ મંદિર પરિસરમાં આવેલી છે અને શ્રદ્ધાળુઓ માટે આદરનું કેન્દ્ર બની છે. મંદિરના પરિસરમાં એક પ્રાચીન વાવ પણ આવેલી છે, જે આ સ્થળના ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વમાં વધુ વધારો કરે છે.

4 / 6
કાલભૈરવ મંદિરની પ્રાચીન પરંપરા, તેની લોકઆસ્થા અને દાદાના ચમત્કારોની ખ્યાતિ દૂર સુધી પ્રસિદ્ધ હતી. આ કારણે ઉદયપુરના મહારાણા તરફથી મંદિરને વિશેષ સન્માન અને સહાય પ્રાપ્ત થતી હતી. એવું પણ કહેવાય છે કે ઉદયપુરના મહારાણા પોતે શ્રી કાલભૈરવ દાદા પ્રત્યે ઊંડી શ્રદ્ધા ધરાવતા હતા.

કાલભૈરવ મંદિરની પ્રાચીન પરંપરા, તેની લોકઆસ્થા અને દાદાના ચમત્કારોની ખ્યાતિ દૂર સુધી પ્રસિદ્ધ હતી. આ કારણે ઉદયપુરના મહારાણા તરફથી મંદિરને વિશેષ સન્માન અને સહાય પ્રાપ્ત થતી હતી. એવું પણ કહેવાય છે કે ઉદયપુરના મહારાણા પોતે શ્રી કાલભૈરવ દાદા પ્રત્યે ઊંડી શ્રદ્ધા ધરાવતા હતા.

5 / 6
કાલભૈરવ દાદાના મંદિરમાં વર્ષ દરમિયાન અનેક ધાર્મિક પ્રસંગો વિશેષ શ્રદ્ધા અને ભક્તિ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. નવરાત્રી દરમિયાન નોમના દિવસે હવનનું વિશેષ આયોજન કરવામાં આવે છે, જ્યારે કાળી ચૌદશ અને કાલભૈરવ જયંતિ (કારતક વદ આઠમ)ના પર્વે મોટી સંખ્યામાં ભક્તો દર્શન અને પૂજા માટે આવે છે. ઉપરાંત, દર રવિવાર અને મંગળવાર પણ દાદાની આરાધના માટે ખાસ મહત્વના દિવસો માનવામાં આવે છે, જેના કારણે આ દિવસોમાં મંદિરમાં ભક્તોની ખાસ ભીડ જોવા મળે છે.

કાલભૈરવ દાદાના મંદિરમાં વર્ષ દરમિયાન અનેક ધાર્મિક પ્રસંગો વિશેષ શ્રદ્ધા અને ભક્તિ સાથે ઉજવવામાં આવે છે. નવરાત્રી દરમિયાન નોમના દિવસે હવનનું વિશેષ આયોજન કરવામાં આવે છે, જ્યારે કાળી ચૌદશ અને કાલભૈરવ જયંતિ (કારતક વદ આઠમ)ના પર્વે મોટી સંખ્યામાં ભક્તો દર્શન અને પૂજા માટે આવે છે. ઉપરાંત, દર રવિવાર અને મંગળવાર પણ દાદાની આરાધના માટે ખાસ મહત્વના દિવસો માનવામાં આવે છે, જેના કારણે આ દિવસોમાં મંદિરમાં ભક્તોની ખાસ ભીડ જોવા મળે છે.

6 / 6
કાલભૈરવ દાદાનું મંદિર લાખો ભક્તોની શ્રદ્ધાનું પવિત્ર સ્થાન છે. પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય વચ્ચે આવેલ આ મંદિરમાં લાકડાની અનોખી મૂર્તિની લગભગ 225 વર્ષથી પૂજા કરવામાં આવે છે. મંદિર પાસે આવેલી પ્રાચીન વાવમાં રહેલો ઇડર મહારાજાનો શિલાલેખ તેના ઐતિહાસિક મહત્વ અને વૈભવની સાક્ષી આપે છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે.  વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.)

કાલભૈરવ દાદાનું મંદિર લાખો ભક્તોની શ્રદ્ધાનું પવિત્ર સ્થાન છે. પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય વચ્ચે આવેલ આ મંદિરમાં લાકડાની અનોખી મૂર્તિની લગભગ 225 વર્ષથી પૂજા કરવામાં આવે છે. મંદિર પાસે આવેલી પ્રાચીન વાવમાં રહેલો ઇડર મહારાજાનો શિલાલેખ તેના ઐતિહાસિક મહત્વ અને વૈભવની સાક્ષી આપે છે. ( આ માહિતી વિવિધ ઐતિહાસિક તથ્યો અને સંશોધનો પર આધારિત છે. વિગતવાર માહિતી માટે, ઇતિહાસના પ્રમાણભૂત ગ્રંથો અને સંશોધનોનો અભ્યાસ કરવો ઉચિત રહેશે.)

Follow Us
Loading...
Unable to load recommendations.