કરોડો ગ્રાહકોને સીધી અસર… ગોલ્ડ માર્કેટમાં મોટો બદલાવ આવવાની તૈયારી, ખરીદીથી લઈને વેચાણ સુધી બધું જ બદલાશે
જો તમે સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો અથવા જ્વેલરી બિઝનેસ સાથે જોડાયેલા છો, તો આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. ભારતના ગોલ્ડ માર્કેટમાં એક એવો મોટો બદલાવ આવવાની તૈયારી છે, જે ગ્રાહકો અને વેપારીઓ બંનેને સીધી અસર કરશે. ટૂંકમાં આ નવો ફેરફાર આગામી સમયમાં ખરીદીથી લઈને વેપાર સુધીની આખી પ્રક્રિયાનું ચિત્ર બદલી શકે છે.
સોનાની ખરીદી કરતા કરોડો ગ્રાહકો અને જ્વેલરી ઉદ્યોગ માટે એક મોટો બદલાવ આવવાની તૈયારી છે. સરકારે હોલમાર્કવાળા સોનાની ટ્રેસેબિલિટી (ટ્રેકિંગ ક્ષમતા) વધારવા અને ગ્રાહકોને વધુ સુરક્ષા આપવાના હેતુથી એક નવા HUID Transfer System નું ટ્રાયલ શરૂ કર્યું છે.
આ નવી વ્યવસ્થા હેઠળ હોલમાર્ક કરેલા ઘરેણાંના વેચાણ પછી તેમનો રેકોર્ડ વધુ વ્યવસ્થિત રીતે ટ્રેક કરી શકાશે. હાલમાં આ સિસ્ટમનું ટેસ્ટિંગ મોટા કોર્પોરેટ અને સંગઠિત જ્વેલર્સ સાથે કરવામાં આવી રહ્યું છે. ટ્રાયલ સફળ રહેશે તો તેને વ્યાપક સ્તરે લાગુ કરવામાં આવી શકે છે.
HUID એટલે કે Hallmark Unique Identification Number એક યુનિક નંબર હોય છે, જે દરેક હોલમાર્કવાળા સોનાના ઘરેણાંને આપવામાં આવે છે. વર્તમાનમાં ગ્રાહકો BIS Care એપ દ્વારા આ નંબરની તપાસ કરી શકે છે અને ઘરેણાંની હોલમાર્કિંગ સાથે જોડાયેલી માહિતી મેળવી શકે છે. સરકાર હવે આ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માંગે છે, જેથી કોઈ પણ ઘરેણાંનો પૂરો રેકોર્ડ તેના નિર્માણથી લઈને વેચાણ અને ફરીથી વેચાણ (પુનઃવેચાણ) સુધી સુરક્ષિત રાખી શકાય.
નવી વ્યવસ્થા હેઠળ કોઈ ઘરેણાંનું વેચાણ થયા પછી તેના HUID ને નવા રેકોર્ડ અથવા ખરીદદાર સાથે જોડવાની પ્રક્રિયાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આનો અર્થ એ થશે કે, એકવાર ઘરેણાં વેચાઈ ગયા પછી તેના HUID નું સ્ટેટસ અપડેટ કરી શકાશે અને સિસ્ટમમાં એ નોંધાઈ જશે કે તે ઘરેણાં પહેલેથી જ વેચાઈ ચૂક્યા છે. આની સાથે જ દરેક હોલમાર્કવાળા ઘરેણાંના 6 અંકવાળા HUID ની ટ્રેકિંગ અને વેચાણનો રેકોર્ડ પણ તૈયાર કરવામાં આવશે. આનાથી ઘરેણાંની ઓળખ અને દેખરેખ પહેલાંની સરખામણીમાં ઘણી વધુ સરળ બની શકે છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, સરકાર અને સંબંધિત એજન્સીઓ HUID ની સાથે ઘરેણાંનું વજન અને ફોટો જોડવાની સુવિધા પર પણ કામ કરી રહી છે. જો આ વ્યવસ્થા લાગુ થાય છે તો કોઈ ઘરેણાંની ઓળખ ફક્ત નંબરના આધારે જ નહીં પરંતુ તેના વાસ્તવિક સ્વરૂપ અને વજનના આધારે પણ કરી શકાશે. આનાથી રેકોર્ડની વિશ્વસનીયતા વધુ વધી શકે છે.
નવી સિસ્ટમમાં વેચાણ પછી HUID ને ‘SOLD’ ટેગ સાથે જોડવાની તૈયારી પણ કરવામાં આવી રહી છે. આનાથી એ જાણી શકાશે કે, સંબંધિત ઘરેણું પહેલેથી જ વેચાઈ ચૂક્યું છે કે નહીં. ભવિષ્યમાં જો કોઈ વ્યક્તિ તે જ HUID નો ફરીથી ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, તો સિસ્ટમ તરત જ એલર્ટ જાહેર કરી શકે છે.
આ પહેલનો એક મોટો ઉદ્દેશ્ય ચોરી અથવા શંકાસ્પદ સોનાના ફરીથી વેચાણ પર રોક લગાવવાનો પણ છે. જો કોઈ ઘરેણાંનો HUID પહેલેથી રેકોર્ડમાં હાજર હશે અને તેના વેચાણનો ઇતિહાસ ઉપલબ્ધ હશે, તો જૂનું સોનું ખરીદનારા જ્વેલર્સ તેના રેકોર્ડની તપાસ કરી શકશે. આનાથી શંકાસ્પદ લેવડદેવડની ઓળખ કરવી સરળ બની શકે છે. આનાથી જ્વેલરી કારોબારમાં પારદર્શિતા વધશે અને ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ પણ મજબૂત થશે.
હાલમાં HUID Transfer System નું ટ્રાયલ મોટા કોર્પોરેટ અને સંગઠિત જ્વેલર્સ સાથે કરવામાં આવી રહ્યું છે. આનો ઉદ્દેશ્ય સિસ્ટમની તકનીકી અને સંચાલન સંબંધિત પડકારોને સમજવાનો છે. ટ્રાયલના પરિણામોના આધારે ભવિષ્યમાં તેને પૂરા જ્વેલરી ઉદ્યોગ સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવી શકે છે. જો આવું થાય છે તો ભારતની હોલમાર્કિંગ સિસ્ટમ વધુ ડિજિટલ, સુરક્ષિત અને ટ્રેસેબલ બની શકે છે.
આ નવી વ્યવસ્થાથી ગ્રાહકોને સોનાની ખરીદીમાં વધુ પારદર્શિતા મળી શકે છે. ઘરેણાંની ઓળખ તેની પ્રામાણિકતા અને તેના રેકોર્ડને સત્યાપિત કરવું સરળ બનશે. સાથે જ, નકલી અથવા ફરીથી ઉપયોગમાં લેવાયેલા HUID ના કેસ પર પણ અસરકારક દેખરેખ શક્ય બનશે. કુલ મળીને, સરકારનું આ નવું ટ્રાયલ ભારતના ગોલ્ડ હોલમાર્કિંગ સિસ્ટમને આગામી સ્તર પર લઈ જવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે, જેનો ફાયદો લાંબાગાળે ગ્રાહકો, જ્વેલર્સ અને પૂરા જ્વેલરી ઉદ્યોગને મળી શકે છે.
